تحقیق درباره مدیریت پیامبر اکرم(ص) در غزوه احزاب

اختصاصی از فایل هلپ تحقیق درباره مدیریت پیامبر اکرم(ص) در غزوه احزاب دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات

فرمت فایل word  و قابل ویرایش و پرینت

تعداد صفحات: 15

مدیریت در بحران

پژوهشى موردى در مدیریت پیامبر اکرم(ص) در غزوه احزاب

زندگى رسول گرامى اسلام(ص) و ائمه اطهار(ع) سرشار از نکاتى است که اگر با نگاهى نو به آن توجه شود، بسیارى از خط مشى‏ها و سیاست‏هاى اصولى در حوزه‏هاى مختلف علمى، معرفتى، اجتماعى، سیاسى، دفاعى و... شناسایى خواهد شد. بررسى دقیق و همه جانبه ابعاد مختلف زندگى این بزرگان، مخصوصا با شیوه‏هاى جدید و بابهره‏گیرى از آخرین دستاوردهاى علمى، از ضرورت‏هاى جوامع اسلامى است.

یکى از حساس‏ترین و سرنوشت‏سازترین حوادث صدر اسلام، غزوه احزاب است. مورخان، این غزوه را بیشتر از آن جهت‏با اهمیت مى‏دانند که آخرین صحنه تهاجم دشمن به نیروهاى اسلام و نقطه اوج اقدامات دفاعى مسلمین بود. اما آن‏چه کمتر در منابع تاریخى مورد توجه قرار گرفته، مدیریت این حادثه سرنوشت‏ساز و مهم است.

مدیریت پیامبر اکرم(ص) در جریان این غزوه ابعاد مختلفى دارد. در مقاله حاضر کوشش شده‏است، در حد امکان یکى از اقدامات مدیریتى پیامبراکرم(ص) در جریان یکى از تدابیر آن حضرت یعنى «حفرخندق‏» مورد بحث و بررسى قرار گیرد. البته مقاله حاضر به مدیریتى که رسول الله(ص) در جریان حفر خندق اعمال فرمودند محدود نمى‏شود، بلکه موضوع اداره و بهره‏گیرى کامل از این اقدام دفاعى هم مورد بحث قرار مى‏گیرد.

طرح مسئله

مسلمین پس از اطلاع از آغاز تهاجم قریش، حداکثر هشت روز فرصت داشتند تا نسبت‏به انجام هرگونه اقدام تدافعى تصمیم‏گیرى کنند.

تصمیم پیامبر(ص) به حفر خندق یکى از بهترین نمونه‏هاى تصمیم‏گیرى شجاعانه است. خندقى به طول حداقل پنج کیلومتر با عرض تقریبى هفت تا ده متر و عمق حداقل سه‏متر، مستلزم حجم عظیمى از خاکبردارى است، در حالى که تمام نیرویى که در اختیار پیامبر(ص)بود به سه هزار نفر نمى‏رسید. حال این سؤال مطرح است که چه مدیریتى اعمال شد که توانست‏با وجود همه محدودیت‏ها این اقدام کم نظیر را انجام دهد و به نتیجه مطلوب برساند؟

تصویر اجمالى حادثه

غزوه احزاب بنابر قول مشهور در شوال سال پنجم هجرى (1) و در ناحیه شمال و غرب مدینة النبى واقع شد. قرآن مجید در چهار سوره و در قریب 22 آیه به مسائل مختلف این جنگ اشاره کرده‏است. (2)

سپاه مشرکین از سه لشکر به ترتیب زیر تشکیل شده‏بود:

1- لشکر قریش و هم‏پیمانانش به رهبرى ابوسفیان بن حرب، که فرماندهانى چون خالدبن‏ولید، عکرمة بن ابوجهل، عمروعاص، صفوان‏بن امیه و عمروبن عبدود در آن شرکت داشتند. مجموعه نیروهاى تحت فرماندهى ابوسفیان - با احتساب بنى‏سلیم - 4700 نفر بودند که بیش از 300 اسب و 1500 شتر به همراه داشتند. (3) این نیروها پس از نزدیک شدن به مدینه در محلى موسوم به «رومة‏» مستقر شدند.

2- لشکر غطفان و هم‏پیمانان آن‏ها از قبایل نجد، به فرماندهى «عیینة بن حصن فزارى‏» و مسعود بن رخیله و حارث بن عوف جمعا به استعداد 1800 نفر، که در نزدیکى «احد» اردو زدند و تعداد 300 اسب همراه این لشکر بود. (4)

3- بنى اسد به فرماندهى طلیحه‏بن خویلد اسدى، هم‏چنین یهودیان بنى‏نضیر که قریش را همراهى مى‏کردند و نقش آن‏ها بیشتر تقویت فکرى و روحى این حرکت نظامى بود. یهودیان بنى‏قریظه هم با شکستن پیمان، متحد احزاب محسوب مى‏شدند. اکثر مورخان تعداد نفرات احزاب را مجموعا ده هزار نفر گفته‏اند. (5) اما این عدد به نظر اندکى اغراق‏آمیز مى‏رسد. احتمالا مجموع سپاه قریش و متحدانش از حدود 8000 نفر متجاوز نبوده‏است.

امتیاز عمده سپاه احزاب که تا آن زمان در منطقه حجاز کم نظیر بود، برخوردارى از سواره نظامى با حداقل 600 اسب بود که برترى کامل آنان بر نیروهاى اسلام را تضمین مى‏کرد. به احتمال قریب به یقین، نگرانى عمده مسلمین از همین بخش سپاه احزاب بوده است. طبعا اولین اقدام مؤثر سپاه اسلام هم باید به نحوى طراحى مى‏شد که بتواند سواره نظام دشمن را زمین گیر و بى‏اثر کند.

موقعیت مسلمانان

بنا به روایت ابن اسحاق، تعداد نفرات سپاه اسلام در جریان غزوه خندق 3000 نفر بوده‏است. (6) به نظر مى‏رسد که این قول اندکى خوش‏بینانه و همراه با اغراق باشد. احتمالا این رقم با احتساب نوجوانان و جوانان و هم‏چنین همراهى کراهت‏آمیز برخى از منافقین است. لازم به ذکر است که تعداد اسب‏هاى مسلمین در غزوه خندق سى و چند اسب بوده‏است. (7)

بنا به گفته واقدى چهار روز پس از حرکت قریش از مکه، سواران خزاعه خبر حرکت احزاب را به پیامبراکرم(ص) رساندند. (8) فاصله میان مکه و مدینه براى سپاهى که با ساز و برگ جنگى حرکت مى‏کرد، ده تا دوازده روز راه بوده‏است. بنابراین پیامبر اکرم(ص) و مسلمین تنها شش تا هشت روز براى اتخاذ هرگونه تدبیر و تصمیمى فرصت داشته‏اند.

وضعیت عمومى مدینه و روحیه مسلمین

در هر اقدام اجتماعى، سیاسى و نظامى، علاوه بر رهبرى، باید به دو رکن دیگر توجه شود:

1- وضعیت و شرایط عمومى جامعه: شرایط ساختارى هر جامعه و نحوه ارتباط و مناسبات افراد و کانون‏هاى مختلف اجتماعى متناسب با شرایط هر جامعه، در روند تحولات اجتماعى نقش تعیین کننده‏اى دارد. گسستگى یا همبستگى اجتماعى، که در جامعه آن روز مدینه به کیفیت تعامل قدرت‏هاى قبیله‏اى حاضر در شهر بستگى داشت، از جمله عوامل مؤثر در همبستگى یا گسستگى نیروهاى درونى شهر به حساب مى‏آمد. تدابیرى که از قبل اندیشیده شده بود، شرایط مطلوب این همبستگى را فراهم کرده‏بود. انعقاد پیمان‏نامه عمومى مدینه، عقد اخوت، و بناى مسجد جهت ایجاد انسجام در فعالیت‏هاى مختلف جامعه از جمله اقداماتى بود که پیامبراکرم(ص) جهت تحقق شرایط وحدت اجتماعى اندیشیده‏بودند.

2- وضعیت نیروى انسانى: نیروى انسانى رکن اصلى در هر اقدام مدیریتى است. عواملى چون کمیت و آمار نیروهاى در اختیار، شرایط روحى نیروها، ارتباط درونى نیروها، نحوه و چگونگى تنظیم رابطه مدیران ستادى و نیروهاى در صف، عواملى هستند که مى‏توانند در زمینه‏سازى موفقیت‏یا عدم موفقیت‏یک اقدام اجتماعى یا نظامى تاثیر گذار باشد. در صورت تحقق شرایط مطلوب نسبت‏به دو عامل فوق، نفش رهبرى و مدیریت‏به عنوان عامل هماهنگى و بهره‏بردارى از شرایط اجتماعى مناسب و نیروى انسانى آماده، موضوعیت‏خواهدیافت.

پس از انتشار خبر حرکت احزاب در مدینه، جو عمومى شهر دستخوش تلاطم گردید. بهترین تصویر از شرایط عمومى مدینه، و دسته‏بندى گروه‏هاى حاضر در شهر را قرآن مجید طى 17 آیه در سوره احزاب ارائه کرده‏است. دراین آیات با دقت‏شگفت‏انگیز و روانکاوانه‏اى از روحیات و مواضع گروه‏هاى مختلف، در جریان غزوه احزاب، پرده برداشته است. از نظر قرآن این گروه‏ها به سه دسته کلى تقسیم مى‏شوند:

الف - مؤمنین: مطابق آیات قرآن، کسانى که در این گروه جاى مى‏گیرند بسیار معدودند. اینان یاران خالص و فداکار پیامبر اکرم(ص) بوده‏اند که در هر شرایطى هیچ‏گونه تردیدى در اعتمادشان به خدا و رسول ایجاد نمى‏شد. این آیه از سوره‏احزاب در حق این گروه نازل شده‏است:

و لما رءالمؤمنون الاحزاب قالوا هذا ما وعدنا الله و رسوله و مازادهم الا ایمانا و تسلیما; (9)

و چون مؤمنان دسته‏هاى دشمن را دیدند، گفتند: «این همان است که خدا و فرستاده‏اش به ما وعده دادند و خدا و فرستاده‏اش راست گفتند»، و جز بر ایمان و فرمانبردارى آنان نیفزود.

ب - منافقین: کسانى‏که با اجبار و اکراه اسلام را پذیرفته بودند و در دل کینه رسول خدا(ص) را مى‏پروراندند، در موقعیت‏هاى مناسب از ضربه زدن و خدمت‏به دشمنان اسلام دریغ نمى‏کردند. قرآن مجید این گروه را معرفى و باطن آنان را آشکار کرده‏است:

و اذ یقول المنافقون و الذین فى قلوبهم مرض ما وعدنا الله و رسوله الا غرورا × و اذ قالت طائفة منهم یا اهل یثرب لا مقام لکم فارجعوا...; (10)

و هنگامى که منافقان و کسانى که در دل‏هایشان بیمارى است مى‏گفتند: «خدا و فرستاده‏اش جز فریب به ما وعده‏اى ندادند». × و چون گروهى از آنان گفتند: «اى مردم مدینه، دیگر شما را جاى درنگ نیست، برگردید».

دانلود تحقیق اینترنت واقعا شبیه چیست

اختصاصی از فایل هلپ دانلود تحقیق اینترنت واقعا شبیه چیست دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

فرمت فایل:  ورد ( قابلیت ویرایش ) 

---

 

قسمتی از محتوی متن ...

تعداد صفحات : 12 صفحه

اینترنت: واقعاً شبیه چیست؟
شاهراه اطلاعات، فضای اطلاعات و دنیای مجازی است.
شخص باید ناشنوا باشد تا چنین مواردی را در رابطه با اینترنت هر روزه نشنود.
اما همگی این موارد به چه معنی هستند؟
اگر VRML، HTML، آبزارهای اتصالی و دیگر اصطلاحاتی که در رابطه با اینترنت به کار برد، می شوند باعث آن می شود که شما صلاح بر زمین گذاشته و متواری شوید، پس لحظه ای مکث کنید. این جا به جایی است که همه چیز از آنجا شروع می شود.
در این کتاب، اینترنت معنای واقعی خود را کسب می کند.
حال شما می توانید بسیاری از این اصطلاحات را کنار هم بگذارید و از آنها کسب معنا کنید.
در این درس شما می توانید پاسخ سوالات زیرین را بیابید: اینترنت واقعاً چگونه کار می کند؟
اینترنت چگونه کنار هم نهاده شده است؟
اینترنت چه نوع از کارهایی را برای شما امکان پذیر ساخته است؟
یک مولکول اینترنتی (client) به چه معنایی است؟
عناصر مختلف در اینترنت چگونه شناسایی می شوند؟
اگر شما فکر می کنید که قبلاً پاسخ سوالات فوق را می دانید، می توانید از مطالب فوق صرف نظر کنید و به دروس بعدی مراجعه کنید.
البته ممکن است شما بخواهید به هر حال ادامه دهید، چون ممکن است اینترنت به صورت دیگری، به حالتی که هرگز قبلاً شاهد آن نبوده اید، ارایه شود. بیش از یک شاهراه شما لازم نیست که حتماً به مدت طولانی با اینترنت باشید تا درک کنید که اصطلاح سوپر شاهراه اطلاعات واقعاً به رستی نمی تواند دنیای شگفت آور اینترنت را به اندازه کافی توصیف کند.
استفاده از این اصطلاح به تعبیری می تواند شبیه استفاده از چرخ و قرقره برای توصیف فیزیک کوانتوم باشد. آنچه که شما بدان نیاز دارید تصویری از اینترنت است که با الکترونهای چرخان و بافیبرهای نوری که اطلاعات را با سرعت نور منتقل می کنند و دیگر زنگ ها و صفیرهایی است که بخشی از سیستم حیرت آور اینترنت محسوب می شود، است. صدایی شبیه صدای تلفن دارند؟
مگرنه؟
به هر حال بخش اعظم سفر اینترنت بر روی خطوط تلفن انجام می گیرد، پس شباهت زیاد آن با تلفن قابل درک است.
آیا قانع شدید؟
با یک نگاه سریع به جدول 1-1 شباهت آن دو را بیشتر نمودار خواهد کرد.
همچنین جزئیات بیشتری را که در بقیه درس خواهید دید را به شما نشان خواهد داد. جدول 1-1: اینترنت و سیستم تلفن سیستم تلفن اینترنت انتقال اطلاعات از قبیل عکس- متن و ویدیو از طریق خطوط انتقال متفاوتی. انتقال اطلاعات از قبیل عکس- متن و ویدیو از طریق خطوط انتقال متفاوتی. تشکیل شده است از سیستم پیچیده و قطعات در هم کنید. تشکیل شده است از سیستم پیچیده و قطعات در هم کنید. نیازمند آن است که هر شخص درگیر در آن یک کارت شناسایی، همانند یک شماره تلفن داشته باشد. نیازمند آن است که هر سیستم درگیر در آن یک کارت شناسایی، همانند یک آدرس پستی داشته باشد. از تجهیزات متفاوتی برای انجام اعمال فراوانی استفاده می کند.
تلفن- کامپیوتر- مسیریابها- مودم ها- کلیدها و غیره. از تجهیزات متفاوتی برای انجام اعمال فراوانی استفاده می کند. وقتی شروع به تفکر در مورد این شباهتها کنیم، متوجه شباهتهای حیرت آور آنها خواهیم شد.
در حالیکه از دروس اولیه می گذرید، به طور مستقیم از شباهتهای خاص ماب

  متن بالا فقط قسمتی از محتوی متن مقاله میباشد،شما بعد از پرداخت آنلاین ، فایل را فورا دانلود نمایید 

---

  لطفا به نکات زیر در هنگام خرید دانلود پاورپوینت:  توجه فرمایید.

• بعد از اولین خرید به صورت نزولی به قیمت آن اضافه میگردد.
• در صورتی که مایل به دریافت فایل ( صحیح بودن ) و کامل بودن آن قبل از خرید هستید، می توانید با پشتیبانی تماس حاصل فرمایید
• پس از پرداخت هزینه ،ارسال آنی مقاله خرید شده ، به ادرس ایمیل شما و لینک دانلود فایل برای شما نمایش داده خواهد شد
• در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون بالا ،دلیل آن کپی کردن این مطالب از داخل مقاله ها میباشد ودر فایل اصلی،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد.
  
• هدف فروشگاه استاد فایل کمک به سیستم آموزشی و رفاه دانشجویان و علم آموزان میهن عزیزمان میباشد. 
  

---

دانلود فایل  پرداخت آنلاین 

دانلود پاورپوینت در مورد خاصیت ضرب.

اختصاصی از فایل هلپ دانلود پاورپوینت در مورد خاصیت ضرب. دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

دانلود پاورپوینت در مورد خاصیت ضرب

فرمت فایل: پاورپوینت

تعداد اسلاید: 11

آیا حاصل ها با هم متفاوت است؟

در ضرب جا به جایی اعداد تغییری در حاصل ایجاد نمی کند.

2- توزیع پذیری

تعداد کل ستاره ها را با ضرب نشان بده.

دانلود علوم دوم دبستان پیام رمز را پیدا کن 1.

اختصاصی از فایل هلپ دانلود علوم دوم دبستان پیام رمز را پیدا کن 1. دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

علوم دوم دبستان پیام رمز را پیدا کن 1

فرمت فایل: پاورپوینت

تعداد اسلاید: 6

در این فصل با اهمیت نور و صدا آشنا می شوید .

ما بیشتر اطلاعات و آگاهی های محیط اطرافمان را به وسیله ی نور و صدا دریافت می کنیم . 

• تلفن ، رادیو ، ضبط صوت و ... وسایلی هستند که از طریق صدا و بعضی از وسایل مانند آمبولانس ، ‌ماشین پلیس ، تلویزیون از طریق نور و صدا اطلاعات را دریافت و ارسال می کنیم .
• آمبولانس به کمک نور و صدا به رانندگان خبر می دهد که راه را برای حرکت سریع او باز کنند و وقتی ما از نزدیک شدن آمبولانس خبردار می شویم باید سریع راه را برایش باز کنیم .
• افراد نابینا با شنیدن صدای آژیر و افراد ناشنوا با دیدن نور چراغ ، متوجه وجود ماشین پلیس و ... می شوند .

تحقیق درباره معارف

اختصاصی از فایل هلپ تحقیق درباره معارف دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات

فرمت فایل word  و قابل ویرایش و پرینت

تعداد صفحات: 33

نکوهش تکبر و خودپسندی شیطان

شیطان بر آدم به جهت خلقت او از خاک فخر فروخت و با تکیه به اصل خود که از آتش است. دچار تعصب و غرور شد. پس شیطان دشمن خدا و پیشوای متعصب‌ها و سر سلسلة متکبران است. که اساس عصبیت را بنا نهاد و بر لباس کبریایی و عظمت با خدا در افتاد، لباس بزرگی را بر تن پوشید و پوشش تواضع و فروتنی را از تن درآورد. آیا نمی‌نگر که خدا به خاطر خود بزرگ‌بینی ، او را کوچک ساخت؟ و به جهت بلند پروازی او را پست و خوار گردانید، پس او را در نیا طرد شده، و آتش جهم را در قیامت برای او مهیا فرمود؟

آزمایش درمان تکبری: خداوند اگر اراده می‌کرد، آدم را از نوری که چشم‌ها را خیره کند و زیباییش عقل‌ها را مبهوت سازد. و عطر و پاکیزگی‌اش حس بویایی را تسخیر کند، می آفرید، که اگرچنین می‌کرد گردن‌ها در برابر آدم فروتنی می‌کردند، و آزمایش فرشتگان برای سجدة آدم آسان بود. اما خداوند مخلوقات خود را با اموری که آگاهی ندارند آزمایش می‌کند، تا بد و خوب تمیز داده شود، و تکبر و خودپسندی را از آنها بزداید، و خود بزرگ بینی را از آنان دور کند. پس از آنچه خداوند نسبت به ابلیس انجام داد عبرت گیرید زیرا اعمال فراوان و کوشش‌های مداوم او را با تکبر از بین برد. او شش هزار سال عبادت کرد که مشخص می‌باشد از سال‌های دنیا یا آخرت است. اما با ساعتی تکبر همه را نابود کرد. چگونه ممکن است پس از ابلیس فرد دیگری همان اشتباه را تکرار کند و سالم بماند؟

هشدار از دشمنی‌های شیطان

ای بندگان خدا! از دشمن خدا پرهیز کنید. مبادا شما را به بیماری خود مبتلا سازد، و با ندای خود شما را حرکت درآورد، و با لشکرهای پیاده و سواره خود بر شما بتازد! به جانم سوگند! شیطان تیر خطرناکی برای شکار شما بر چله‌ کمان گذارده و تا حد توان کشیده و از نزدیک‌ترین مکان شما را هدف قرار داده است و خطاب به خدا گفت: «پروردگارا به سبب آن که مرا دور کردی دنیا را در چشم‌هایشان جلوه می‌دهم و همه را گمراه خواهم کرد» .

اما تیری در تاریکی‌ها و سنگی بدون نشانه‌ روی رها ساخت، گرچه فرزندان خودپسندی، و برادران تعصب و خودخواهی و سواران مرکب جهالت و خودپرستی، او را تصدیق کردند.

افراد سرکش شما تسلیم شیطان شدند و طمع ورزی او در شما کارگر افتاد و این حقیقت بر همه آشکار گردید. و حکومت شیطان بر شما استوار شد، و با لشگر خویش به شما را با فرود کردن نیزه در چشم‌ها، بریدن گلوها ، کوبیدن مغزها پایمال کرد. تا شما را به سوی آتشی بکشاند که از پیش مهیا گردید.

پس شیطان بزرگ‌ترین مانع برای دینداری و زیانباراترین و آتش افروزترین فرد برای دنیای شماست! شیطان از کسانی که دشمن سرسخت شما هستند و برای درهم شکستن‌شان کمر بسته‌اید خطرناک‌تر است. مردم ! آتش خشم خود را بر ضد شیطان به کار گیرید، و ارتباط خود را با او قعط کنید. به خدا سوگند شیطان بر اصل و ریشه شما فخر فروخت و برحسب و نسب شما طعنه زد و عیب گرف و با سپاهیان سواره خود به شما هجوم آورد و با لشکر پیاده راه شما را بست که هرکجا شما را بیابند شکار می‌کنند و دست و پای شما را قطع می‌کنند نه می‌توانید با حیله و نقشه آنها را بپرا کنید و نه با سوگندها قادرید از سر راهتان دور کنید.

زیرا کمین گاه شیطان ذلت‌آور، تنگ و تاریک، مرگ آور، و جولانگاه بلا و سختی‌هاست، پس شراره‌های تعصب و کینه‌‌های جاهلی را در قلب خود خاموش سازید. که تکبر و خودپرستی در دل‌ مسلمان از آفت‌های شیطان، غرورها و کشش‌ها و وسوسه‌های اوست.

تاج تواضع و فروتنی را بر سر نهید و تکبر و خودپسندی را زیر پا بگذارید و حلقه‌های زنجیر خود بزرگ بینی را از گردن باز کنید و تواضع و فروتنی را سنگر میان خود و شیطان و لشکریانش قرار دهید زیرا شیطان از هر گروهی لشکریان و یارانی سواره و پیاده دارد. و شما همانند قابیل نباشید که بر برادرش تکبر کرد، خدا او را برتری نداد. خویشتن را بزرگ می‌پنداشت و حسادت او را به دشمنی وا داشت تعصب آتش کینه در دلش شعله‌ور کرد. و شیطان باد کبر و غرور در دماغش دمید و سرانجام پشیمان شد و خداوند گناه قاتلان را تا روز قیامت برگردن او نهاد.

پرهیز از تکبر و اخلاق جاهلی:

آگاه باشید ! در سرکشی و ستم زیاده‌روی کردید، و در زمین در دشمنی با خداوند فساد به راه انداختید، و آشکارا با بندگان خدا به نبرد پرداختید. خدا را ! خدا را ! از تکبر و خودپسندی و از تفاخر جاهلی بر حذر باشید که جایگاه بغض و کنیه و رشد وسوسه‌های شیطانی است، که ملت‌های گذشته و ملت‌های پیشنی را فریب داده است، تا آنجا که در تاریکی‌های جهالت فرو رفتند،‌و در پرتگاه هلاکت سقوط کردند، و به آسانی به همان جایی که شیطان می‌خواست کشانده شدند. کبر و خودپسندی چیزی است که قلب‌های متکبران را همانند کرده تا قرن‌ها به تضاد و خونریزی گذراندند، و سینه‌ها از کینه‌ها تنگی گرفت.

پرهیز از سران متکبر و خودپسند:

آگاه باشید زنهار ! زنهار از پیروی و فرمانبری سران و بزرگانتان آنان که اصل و حسب خود می‌نازند و خود را بالاتر از آنچه که هستند می‌پندارند و کارهای نادرست را به خدا نسبت می‌هند و نعمت‌های گسترده خدا را انکار می‌کنند تا با خواسته‌های پروردگاری مبارزه کنند و نعمت‌های او را نادیده انگارند آنان شالوده تعصب جاهلی و ستون‌های فتنه و شمشیرهای تفاخر جاهلیت هستند.

پس از خدا پروا کنید و با نعمت‌های خدادادی درگیر نشوید، و به فضل و بخشش او حسادت نورزید و از فرومایگان اطاعت نکنید آنان که تیرگی‌شان را با صفای خود نوشیدید و بیماری‌شان را با سلامت خود در هم‌آمخیته‌اید و باطل آنان را با حق خویش مخلوط کرده‌اید در حالی که آنان ریشه همه فسق‌ها و انحرافات و همراه انواع گناهانند. شیطان آنها را برای گمراه کردن مردم مرکب‌های رام قرار داد و از آنان لشکری برای هجوم به مردم ساخت و برای دزدین عقل‌ها و داخل شدن در چشم‌ها و گوش‌های شما آنان را سخنگوی خود برگزید. که شما را هدف تیرهای خویش و پایمال قدم‌های خود و دستاویز وسوسه‌های خود گردانید.

ضرورت عبرت از گذشتگان:

مردم از آنچه که بر ملت‌های متکبر گذشته از کیفرها و عقوبت‌ها و سختگیری‌ها و ذلت و خواری فرود آمده عبرت‌گیرید. و از قبرها و خاکی که بر آنچه ره نهادند. و زمین‌هایی که با پلهوها بر آن افتادند پند پذیرید. و از