مقدمه
ضرورت حضور فضای سبز در حیات انسانی و از آنجا که انسان موجودی است تنوع طلب، لذا در فضای سبز شهری علاوه بر ضرورت اهمیت و بهاء دادن به درختکاری، ایجاد تنوع هم از دیگر فاکتورهای مهم به نظر می رسد استفاده به جا و مناسب از پوشش گیاهی، احداث و نگهداری فضای سبز نیاز به تجربه و دانش، تحقیق و تفحص و شناخت نیازهای گونه های مختلف دارد، تا رابطه دیرین انسان و طبیعت تقویت شود و انسان بار دیگر با طبیعت فراموش شده آشتی نماید.در ایجاد تنوع گیاهی در فضای سبز شهری همواره محدودیت های هوا و اقلیم،خشکی باد ، تابش بیش از حد خورشید و غیره وجود دارد که همین امر باعث کاهش تنوع می گردد انتخاب گونه های جدید • در انتخاب و بررسی انواع گونه های جدید موارد ذیل ، بایستی مد نظر باشد: الف) سازگاری گونه معرفی شده با خصوصیات آب و هوائی منطقه این امر باعث بالا رفتن قدرت رشد، تکثیر و در نهایت بقای گونه می گردد. ب)زیبایی و ظاهر آراسته گونه جدید گیاه به نحوی که شکل و ظاهر گیاه مناسب محل مورد نظر باشد ، که در این رابطه دیدگاه و نظر کارشناس فضای سبز از اهمیت ویژه ای برخوردار استعدم استفاد ه مناسب از یک گونه گیاه در محل مورد نظر، باعث کاهش زیبایی محوطه گردیده ضمن آنکه گاهی ممکن است باعث بروز مشکلاتی گردد به عنوان نمونه چنانچه از گیاهان انبوه در حواشی معابر و پیاده رو استفاده گردد، باعث کاهش دید رانندگان و ممانعت از توجه آنها به عابرین پیاده که در انتظار عبور از خیابان هستند، می گردد و همین امر باعث بروز حوادثی می شود. ج) خصوصیات فیزیولوژیک و مرفولوژیک گیاه گاهی صمغ تانن و سایر اسانس های موجود در بخش های مختلف انواع گیاهان باعث وارد گردیدن لطماتی به اقشار مختلف بخصوص کودکان می گردد زیرا کودکان از روی کنجکاوی و یا بازیهای کودکانه در تماس با این پیکره های گیاهی بوده و حتی بخشی از برگ و غیره را در طی بازیهای کودکانه تناول می نمایند که در آنها ایجاد مسمومیت می نماید ، لذا توجه به ایمنی اقشار مختلف این موضوع دارای اهمیت به سزائی است سالها است که فضای سبز شهری سطح مالامال از درختان صنعتی،جنگلی چون چنار، نارون ، زبان گنجشک گردیده است و سالها است که مهمترین پوشش سطح زمین در پارکها ، مبادین و بلوارها چمن است، حال آنکه مشخص گردیده است که بیشترین آلرژی از طرف گیاهان فوق حادث می گردد و چمن نیز با توجه به وضعیت خشکسالی ها و کمبود آب و همچنین هزینه های بالای نگهداری ، حداقل در پاره ای از مناطق که امکانات و بودجه وسیع و کلان در دسترس نیست ، کاملا از چرخه کشت و فضای سبز خارج گردیده است.لذا ایجاد تنوع اوری ضروری و رویکردی الزامی برای بهبود فضای زندگی انسان ماشینزده امروزی است که ما جزئ لاینفک آن هستیم لذا بر آن شدیم تا بخش نخست این موضوع را در اختیار علاقه مندان قرار دهیم و انشائ اله در آتیه نزدیک اهم مطالب به صورت جامع آماده خواهد شد. معرفی اهم گیاهان فضای سبز که در بیشترین کاربرد را دارند
اهمیت اقتصادی گلکاری در ایران
سرمایه گذاری مهم به منظور تولید گل ،که از نظر اقتصادی قابل اهمیت است ،از 50 سال پیش درایران آغاز شده است . قبل از آن تاریخ نیز در بسیاری از منازل وباغها ،گل ودرختچه زینتی وچمن کشت وکار می شد ، لیکن این کار از نظر اقتصادی به وسعت واهمیت امروز نبود .
بخش عمده سرمایه گذاری گلکاری در بخش خصوصی است . لیکن دولت در یک سرمایه گذاری وسیع تر که از نظر اقتصادی به صورت غیر مستقیم به کشت وکار گل ، چمن درختچه زینتی ، گیاهان پوششی وغیره مربوط است ،شرکت دارد که سمایه گذاری در در پارک سازی ها ،محوطه سازی در شهرها ،در اطراف بیمارستانها وساختمانهای ادارات دولتی ، در کنار خیانها ومیادین ،در باغ های گیاه شناسی وغیره از آن جمله است . با این همه وسیع ترین ومهم ترین سرمایه گذاری در گلکاری وکشت وکار گیاهان زینتی توسط توسط مردم به صورت پراکنده در سرتاسر ایران تا کنون انجام گرفته است . میزان سرمایه گذاری ها چه در بخش خصوصی وچه در بخش دولتی در 10 سال گذشته رشد سریعی داشته است، ودر سالهای1345 تا1355 حجم این سرمایه گذاری به چندین برابر نسبت به 10 سال قبل از آن رسیده است ، چه بسیاری از پارکها ومحوطه سازیها در بخش دولتی وبسیاری از گلخانه ها در مراکز تولید گل در بخش خصوصی در این سالها به وجود آمده اند .
سطح زیربنای گلخانه ها در مجموع به دهها هزار متر مربع و سطح زیر کشت گیاهان زینتی وگیاهان وگیاهان پوششی ،نظیر چمن ، در ایران به ده ها هزار هکتار بالغ است . مراکز مهم توللید گل وگیاه زینتی در کنار شهر های بزرگ مثلاً جنوب وجنوب شرق تهران ودر شمال ، در ساحل دریای خزر که آب وهوای مناسب تری نسبت به نواحی مرکزی ایران برای این منظور دارد ، واقع است ودر برخی از شهرهای مرکزی ، خصوصاً در محلات وقمصر نیز گلکاری حائز اهمیت است . چنان که گل در قمصر به منظور تولید گلاب کشت وکار می شود . تعداد افرادی که مستقیماً به گلکاری وکشت وکار گیاهان زینتی وچمن اشتغال دارند ، به علاوه آنهایی که در موسسات وابسته در تهیه وفروش کود ، سم، بذر وابزار کار فعالیت دارند به ده ها هزار نفر بالغ می شوند . ونیز تعداد کثیری از مردم در باغها وپارکها ومنزل به امور مربوط به گل می پردازند . این افراد در رشته های مختلف گلکاری تخصص یافته اند . بسیاری از موسسات فقط به کار پرورش گل جهت تهیه گل بریده زودرس پرداخته اند وبرای این منظور در گلخانه ها رز، میخک ، داوودی وغیره کشت وکار می کنند . در موسسات دیگر پرورش گیاهان زینتی گلدانی یا گلخانه ای معمول است که از جمله سیکلمن ، بنت القنسول ، انواع سرخس ها وصدها نوع دیگر از گیاهان ازدیاد ونگهداری می شوند. در مراکز دیگر درختان ودرختچه ها و پیچهای زینتی به منظور تهیه نهال پرورش داده می شوند . همچنین در برخی باغها اقدام به تهیه نشا گلهای فصلی ویا دائمی شده است . هریک از رشته های فوق خود در برگیرنده فنون مختلفی است که تخصص در تمامی آنها کار مشکلی است . روی این اصل برخی از موسسات پیش رفته انشعابات بیشتری در گل کاری ملاحظه می شود ، مثلاً درگلکاری گلخانه ای کشت وکار یک محصول خاص ، مثل گل میخک ، مورد توجه است . یا افراد وکار گرانی که به کار تهیه وکشت وپرورش سوزنی برگها تخصص می یابند . با این همه هنوز موسسات بسیاری وجوددارند که در آنها در همه رشته های گلکاری فعالیت می شود .
وضع جغرافیایی وطبیعی ایران که آسمان روشن وآفتاب گرم آن عامل مثبتی برای رشد ونمو برخی گیاهان در بعضی از فواصل است به ما این نوید را می دهد که در اینده نه تنها از واردات بیرویه بذر وقلمه گل وگیاه منصرف خواهیم شد ، بلکه برعکس به صادرات این محصولات خواهیم پرداخت . بایستی توجه داشت که فراورده های داخلی مربوط به این دسته از گیاهان بایستی بتوانند دربازارهای داخل وخارج از کشور با فراورده های خارجی رقابت کنند . درحقیقت کسانی که به کار پرورش گیاهان زینتی می پردازند ، هنگامی در این حرفه موفق خواهند بود که که همه ساله از محصول کارشان سود ببرند،وبرای دست یابی به این منظور مسائل مربوط به کیفیت گل ، میزان محصول در واحد سطح ،زودرسی ودیررسی گل ،هزینه تولید ، روش بسته بندی وحمل ونقل وبازاریابی مطرح است . بیشتر این مسائل مربوط به شرائطی می گرددکه گیاهان زینتی درآن شرائط رشد ونمومی کنند وپرورش می یابند . عواملی نظیر درجه حرارت خاک وهوا ، شدت نور وطول مدت روشنائی ، میزان رطوبت وشدت تبخیر در کیفیت ومیزان عملکرد فراورده های گیاهان زینتی بسیارموثر می باشد. همچنین موضوع تغذیه گیاهان زینتی به وسیله عناصر مورد نیاز آنها و تنظیم یک برنامه صحیح ومتعادل کود پاشی ونیز اجرای برنامه مبارزه با آفات وامراض در بالا بردن میزان محصول وافزایش مرغوبیت محصول گل موثر است . وسر انجام حفاظت ژنتیکی وبرنامه های اصلاح نباتی برای حفظ ونگه داری وتکثیر مجموعه های گیاهی واصلاح نژاد گیاهان زینتی وتهیه پایه های مادری دارای ارزش خاص می باشند .
بنا بر آنچه که گفته شد تولید ،کشت وکار ، نگهداری گلها وگیاهان پوششی ، چمنها وغیره هزینه چشم گیری را در بردارد که کل این هزینه هادر ایران صدها میلیون تومان براورد می شود . در مقابل این هزینه مهم ، حفاظت ونگهداری این گیاهان مزایای بیشماری دارد . که از جمله:
1) کشت مجموعه های گیاهی که بخشی از انها شامل گلها، چمنهاو گیاهان پوششی می باشد از عوامل مهم در محیط زیست به شمار آمده ، نقش عمده ای در سلامت این محیط برای زندگی مردم بازی می کند.
2)گلخانه ها ،محلهای تولید نهال وکشت وکار گل وگیاه ،پارکها ، میدانهای بزرگ، محوطه ها وباغهای مربرط به ساختمانهای دولتی وشخصی ؛ فروشگاهای ابزار کار ودیگر فروشگاهای این تولیدات در مجموع مراکز مهمی از نظر اشتغال می باشند .
3)گرچه تولید گل وگیاه وبذر این دسته از گیاهان رقم کوچکی از تولیدات ملی ما را تشکیل می دهد لیکن با توجه به تنوع آب وهوا ووجود آسمان صاف وآفتاب گدم در میهن ما امکان فعالیت بیشتر در این زمینه واحیاناً صادرات این تولیدات به کشور های دیگر وجود داردواین مسئله می تواند از نظر اقتصادی حائز اهمیت باشد .
4)کشت وکار برخی گونه های بومی از انهدام آنها جلوگیری می کند .برخی از گونه ها کهدر معرض خطر نابودی می باشند ، در باغبانی کشت وکارمی شوند . در آینده نظر به اهمیت روز افزون حفظ ونگهداری مجموعه های گیاهی ،گل کاری اهمیت بیشتری می یابد .
5)وسر انجام گل کاری دارای اهمیت فرهنگی ، آموزشیو هنری است که به تفضیل از این ارزشها بیان خواهد شد .
گلهای یکساله
در گلخانه ومحوطه پارک کوثر شیروان
گیاهان علفی یکساله
تعدادی از گیاهان یکسال ه برای برگهای زیبا ورنگین شان پرورش داده می شوند ، مثل انواع تاج خروس ها ،حسن یوسف وتعداد بیشتری برای گلهای رنگارنگشان (انواع آهار ،بنفشه،اطلسی،جعفریو...) مورد توجه هستند . استفاده از گلهای یکساله می تواند با اهداف مختلف باشد . مثلاً گلهای یکساله را می توان در فضاهای محدود در باغ ویا حتی در یگ گلدان کاشت ومنظره ای زیبا ایجاد کرد یا ممکن است آنها رادر سطوح وسیع کاشته وفضاهای بسیار متنوعی را ایجاد کرد . از گلهای یکساله همچنین می توان برای پر کردن فضاهای خالی بین درختها ورختچه ها در باغ وپارک استفاده نمود یا می توان آنها را در سایه انداز یک درخت کاشت . دسترسی به بذرها ونشاء گلهای یکساله بسیار آسان است، زیرا تقریباً در همه مناطق شرکت ها یا نهالستان های متعددی آنها را تولید کرده وبه فروش می رسانند . به علاوه گروهی از تولید کنندگان به طور تخصصی روی گروهی خاص از آنها تحقیق نموده و موفق به تولید رقمهای جدید با رنگها وشکلهای متنوع شده اند . رقمهای مختلفی از یک گل یکساله در بازار وجود دارد، مثلاً رقمهای پا کوتاه ، رقمهای پابلند، رقمهایی با گلهای کم پر ویا گلهای پرپر که هریک از این رقم ها دارای کاربرد خاص خود می باشند .
در اینجا به معرفی برخی از این گیاهان یکساله می پردازیم
تقویم کاشت گیاهان زینتی یکساله
گلهای یکساله با توجه به نوع وکاربرد آنها برنامه کاشت متفاوتی دارند . اصولاًتولید این گلها با کاشت بذر آنها آغاز می شود . زمان کاشت بذرها برای تعدادی از گلها که آغاز گلدهی آنها اوایل بهار می باشد ،اواخر تابستان است ؛ این نوع گلها مانند بنفشه وقرنفل و سیلن ومیمون وشب بو می توانند سرمای زمستان را تحمل نمایند. بنابراین با کاشت بذر آنها در خزانه ونشاء آنها در اوایل پاییز ، این گیاهان بخشی از دوره رشد خود را انجام داده وبا شروع فصل مساعد با توجه به درجه حرارت هوا، از اواخر زمستان فعالیت رویشی آنها سرعت گرفته وبا آغاز بهار گلهای زیبا تولید می نمایند . نشاء این گیاهان در اواسط پاییز در باغچه ها باعث می شود با شروع فصل بهار زیباتر وپر گل تر ادامه رشد دهند. ضمناً کار نشاء این گیاهان را می توان در اوایل بهار نیز انجام داد اما نشاهای کاشته شده در پاییز قوی تر وبهتر بوده وگلهای بیشتر وزیبا تری تولید می نمایند . لازم به ذکر است در مناطق با یخبندان های شدید ، بهتر است انتقال نشاها به زمین اصلی ، پس از گذشت دوره یخبندان باشد .
زمان کاشت گیاهانه یکساله برای گل کاریهای تابستانه وپاییزی
تعدادی از گیاهان یکساله برای تولید گل به گرما ونور بیشتری احتیاج دارند واین نوع گیاهان عموماً در فصل تابستان گل می دهند وبه این دلیل کاشت بذر این گیاهان معمولاً اواسط زمستان (در درون شاسی ویا گاخانه) ویا اوایل بهار در فضای باز در نهلستان صورت می گیرد . از جمله این گیاهان ، می توان از اطلسی، جعفری، دکمه ای، آهار، لوبلیا، ابری و... نام برد .
تعدادی از گیاهان یکساله برای تولید گل به روزهای کوتاه نیاز دارند واین نوع گیاهان معمولاً اواخر تابستان وپاییز اوج گلدهی شان می باشد مانند سلوی ، ابری ، برخی از گونه های جعفری وهمچنین تعدادی از گیاهان دارای دوره گلدهی بسیار طولانی هستند که از اواخر بهار شروع شده وتا اوایل زمستان ادامه می یابد .(مانند اطلسی)
کاشت مستقیم بذر در باغچه ها
تعدادی از گیاهان فصلی نسبت به انتقال وجابجایی حساس می باشند وبه این دلیل بذرهای آنها بایر ترجیحاً مستقیم درمحل مورد نظر در باغ وپارک کاشته شوند .
کاشت این بذرها اصولاً پس از سپری شدن زمان یخبندان وآماده بودن زمین برای پاشیدن بذر انجام می شود . کاشت بذر این گیاهان باید با دقت انجام شود وفاصله بذرها مناسب باشد وبه علاوه لازم است پس از سبز شدن بذرها، نشاها را تنک کرده وفاصله مناسب بین دو گیاه را بوجود اورد . در میان گیاهانی که در تابستان گل می دهند . آهار نیز دارای چنین خصوصیتی است و نسبت به جابجایی وانتقال حساس، پس بهتر است که بذر آن اواسط بهار مستقیماً در محل مورد نظر برای گل کاری کاشته شود .
آماده کردن زمین برای گلکاریهای فصلی
گیاهان نیز مانند سایر موجودات زنده برای رشد نیاز به غذا ، هوا وآب دارند . گیاهان این مواد را از طریق ریشه های خود از خاک می گیرند . بنابراین در هنگام آماده کردن زمین برای کاشت گلهای فصلی لازم است به نوع خاک ، شرایط زهکشی آن ، مواد غذای و هوا توجه شود . خاک ایده ال برای کاشت بذر ، خاکی است که آب وهوا به خوبی از آن عبور نمایند وبه ریشه اجازه دهد که در آن رشدونمو وحرکت کند ودارای مواد غذایی کافی برای رشد گیاه باشد . برای کاشت ابتدا باید زمین باغچه مورد نظر را شخم زد تا تحویه خاک از این طریق انجام شود وسپس مواد آلی (خاک برگ و کود حیوانی) ومواد معدنی با استفاده از انواع کودهای شیمیایی ، با توجه به نوع گیاه ونیاز آن به خاک اضافه نمود وباهموار کردن بستر کاشت آن را برای گل کاری آماده کرد . یکنواختی وهموار بودن بستر کاشت نقش مهمی در زیبایی فضاهای گلکاری شده دارند وبه این دلیل باید این کار با دقت انجام شود .
در هنگام آماده نمودن بستر کاشت لازم است توجه شود که اگر خاک محل مورد نظر سخت ویا دارای میزان رس بالایی است ویا به عکس شنی با میزان ماسه بالاست ، نیاز به اصلاح دارد . درمورد خاکهای رسی ، با افزودن ماسه ومواد آلی اصلاح انجام می گیرد ودر مورد خاکهای شنی که قدرت نگهداری آب در آنها بسیار کم می باشد ، با افزودن مواد آلی از جمله خاک برگ وکود حیوانی وپیت ماس وخاک زراعی می توان آنها را اصلاح وبرای کاشت آماده نمود .
در هنگام آماده نمودن خاک باغچه برای کاشت گلهای یکساله به عمق 5تا8سانتی متر مواد آلی روی سطح خاک پخش کرده وسپس با شخم زدن آن را کاملاً با خاک مخلوط می نماییم وضمناًتا عمق 25 سانتی متر وبه میزان 5/0تا 1 کیلو گرم پودر استخوان ویا سوپر فسفات برای هر متر مربع جهت تقویت خاک به آن اضافه می نماییم .
رو ش کاشت بذر
ابتدا با استفاده از یک شن کش خاک بستر را کاملاًهموار می نمایند تا کلیه ضایعات موجود در خاک جمع اوری و سطحی نرم وهموار فراهم شود وسپس با کمک یک سر آبپاش با سوراخهای ریز ، خاک را آبیاری می کنند . در صورت کاشت بذرها بصورت ردیفی شیارهایی به عمق حدود نیم سانتی متر ایجاد نموده وبین ردیف شیارها نیز با توجه به اندازه گیاه فاصله مناسب ایجاد می نماییم . بذرها به ارامی در داخل این شیارها پاشیده شده وسپس آنها را باعمقی حدود نیم سانتی متر خاک می پوشانند ولایه نازکی از مالچ روی آن قرار می دهند ویا با یک لایه خاک اره زبر ونسبتاًدرشت می پوشانند . لازم به تذکر است که بذر های بسیار ریز را می توان با مقداری ماسه بادی مخلوط نموده وسپس روی زمین پاشید . بعدار بذر پاشی سطح زمین را با استفاده از پشت بیل ویا تخته به آرامی فشار داده تا مطمئن شویم بذربا خاک تماس پیدا کرده است . در نهایت قطعه کاشته شده رابایک سر آبپاش با سوراخ های ریز به حالت مه پاش آبیاری نمود، باید توجه کرد که کار آبیاری با حرکت دادن سر آبپاش از جلو به عقب به خوبی وبه طور کامل انجام گیرد .
پس از سبز شدن بذرها وجوانه زدن ورشد نشاها می توان به قدری آنها را تنک نمود وعلف های هرز را نیز وجین کرد . مطلب مهم دیگر که باید مورد توجه باشد . هدف از تغذیه گیاهان یکساله ایجاد رشد سریع در آنها است . روش متداول به این صورت است که دو هفته بعد از سبز شدن نشاها آنها رابایک محلول حاوی درصد بالای ازت کود پاشی می نمایند وسپس هردوهفته یکبار یک کود پاشی سبک رانیز انجام می دهند تا وقتی که جوانه های گل ظاهر بشوند . در این مرحله از کودهای شیمیایی که حاووی درصد پایینی از ازت ودر صد بالایی از فسفر ووپتاس هستند باید استفاده شود. بعداز انجام عمل کودپاشی یک آبیاری به روش بارانی انجام می دهیم تا مواد کودی از روی شاخ وبرگهای گیاه شسته شده وبه خاک اضافه شود .
آبیاری بارانی مناسل ترین روش برای بذر های کاشته شده است ونوع اسپرینگر ویا سر آبپاش انتخاب شده باید به صورتی باشد که آب را به صورت مه پاش روی گیاه بپاشد تااز شسته شدن خاک وجابجا شدن بذر ها واز دسترس خارج شدن آنها جلوگیری نمایید .
کاشت بذر در جعبه ویا گلدان
می توان بذرهای گیاهای زینتی یکساله رادر داخل گلدانهای گلی ویا ظروف وسینی های پلاستیکی مخصوص کاشت ودر محیط کنترل شده آنها را نگهداری ومراقبت نمود . در این حالت، معمولاًسینس وگلدانها در داخل گلخانه ویا شاسی نگهداری می شوند ومعمولاً از این روش در صورتی که تعداد گیاهان مورد نیاز محدود باشد می توان استفاده کرد .
انتقال نشاهای سبز شده
برای انتقال نشاهای سبز شده از دو طریق می توان استفاده کرد :
1- در بسیاری از موارد در صدرت مساعد بودن هوا می توان نشاها را مستقیماًاز کرتهای نهالستان به قطعه مورد نظر در باغ انتقال داد .
2- نشاهای گل را از کرتهای نهالستان به داخل گلدانهی کوچک انتقال داده وپس از مدت یک تا دو هفته به محل اصلی منتقل نمود . کشت گلدانی این امکان را فراهم می آورد که فرصت بیشتری برای کاشت وگلکاری داشته باشیم . یعنی درصورت گرم شدن هوا که امکان انتقال مستقیم نشاها وجود ندارد ، گیاهان گلدانی را می توان به راحتی در باغچه مستقر نمود .
درهنگام انتقال مستقیم نشاها به زمین اصلی ،لازم است نکات زیر رعایت شود :
+ خاک باغچه قبلاً آماده باشد . روش آماده کردن خاک برای کاشت نشاهای گل ، همانند روش آماده کردن آن برای بذر کاری است .
+ قبل از کاشت، خاک را کاملاً آبیاری نموده تا ریشه های گل به محض قرار گرفتن در خاک رطوبت لازم را در اختیار داشته باشد .
+ انتقال نشا در هوای مساعد انجام شود . روزهای خیلی گرم واواسط روزبرای این کار مناسب نیستند . بهتر است در روزهای ابری ویا در بعدازظهر ودر هنگام کاهش شدت نور، کار انتقال نشا وکاشت در محل اصلی انجام گیرد .
+ گود مناسب برای کاشت نشا ایجاد شود تا ریشه های آن بتوانند به راحتی به خاک اطراف خود نفوذ نماید .
+ اگر نشا مستقیماً از نهالستان به باغچه منتقل شود باید مقداری خاک در اطراف ریشه حفظ شود تا از آسیب دیدن آن جلوگیری شود .
+ سطح خاک را پس از کاشت نشاها بایک پوشش از مواد آلی مثلاً کود پوسیده ویا خاک برگ ویا سایر مواد آلی می پوشانند .
+ پس از کاشت، آبیاری انجام شود تا ریشه گیاه آب کافی دراختیارداشته باشد وخلل وفرج خاکهای اطراف آنها کاملاًپر شود .
+ گیاهان کوچک نیاز به مراقبت ویژه دارند، بنابراین لازم است در زمان آبیاری ونگهداری آنها دقت لازم به کار رود .
+ پس از استقرار گیاه، آغاز رشد وتولید شاخه وبرگ، بهتراست فاصله بین دو آبیاری بنحوی تنظیم شود که خاک سطحی نسبتاً خشک باشد ،به عبارت دیگر میزان آبی که به گلهاداده می شود کمتر از آغاز کاشت باشد تا باعث تحریک رشد وتولید گل بیشتری بشود .
اطلسی petania
از خانواده solanaceae سیب زمینی است. دارای ارقام یکساله وچند ساله است که به صورت یکساله از همه اینها استفاده می شود . دارای گلهای قیفی شکل است ،انواع کم پروپرپردارد . کم پر بعنوان اطلسی معمولی شناخته می شودوانواع پرپر ازنوع تتراپلوئید است که در این ارقام پرچم ها به گلبرگ تبدیل شده است . دراطلسی از خاصیت دورگه یا هیترو زیسن استفاده می شود. اطلسی دارای رنگهای مختلفی است ولی نوع گل زرد آن نیز جدیداًتولید شده است در بعضی از رقم ها بعضی از گلبرگها نوارهای سفیدرنگی وجود دارد . که از قسمت داخل به خارج دیده می شود برگهای اطلسی کمی کرک دار وچسبنده است .
اطلسی دارای انواع بوته ای رونده وپیچنده است ورقمهای جدیدی نیز تولید شده به نام Millifloras که دارای تعداد زیادی گل ریز است ونوع دیگر از طریق بذر وارقام پرپر به وسیله بذر هیبرید یا قلمه صورت می گیرد ودر انواع دیگر از طریق قلمه است ، از طریق نشاء هم تکثیر می شودکه در گلخانه کاشته می شود ودر اواسط اسفند به زمین اصلی منتقل می شود .
آفات
نوع برگخوار
بیماری ها
بوته میری ،شانکر ساقه
ویروس ها
ویروس موزاییک توتون،ویروس موزاییک خیار
هتروزیس "قدرت دورگه"
اگر دو نوع بذر خالص را باهم تلاقی داده شود بذرF1 به وجود می آید که خیلی گران قیمت وبذری قوی هم می باشد. وقدرتF1 <=B ×A ارقام معمولی به صورت قیف ونوع پرپربه صورت ستاره ای است .
گل جعفریMarigold "Taget "(نام علمی)
انواع جعفری که عبارتند از :
الف) جعفری سینتT . tenufolia
ب) جعفری فرانسویT . patula
ج)جعفری آفریقاییT . erecta
گل جعفری در تمام شهرهای کشورودر سطح زیاد هم کاشته می شود. چون:
1 - دوره گل دهی آن بسیار طولانی دارد.
2- آفت وبیماریهای زیادی هم ندارد.
3-دارای علاقه مندان زیادی دارد .
4-گیاهی گرمسیری است ودارای بوی مخصوصی است که باعث دفع حشرات می شود .
5-در تمام تابستان وپاییز گل دارد .
6-بصورت نشاءهم که در پلاستیکهای مخصوص قرار دارد،استفاده می شود .
7-گیاهی آفتاب دوست وبه شرایط محیطی مقاوم است.
8- دارای انواع رنگهای متفاوتی می باشد.
الف) جعفری آفریقایی
یک گیاه روز کوتاه اختیاری است . عکس العمل این گیاه به طول روز تحت تأثیر عواملی قرار دارد. مثلاًدر دمای 21تا24 درجه فقط درشرایط روز کوتاه ولی در دمای 17تا18 درجه در هرروزی گل می دهد. آفریقایی گیاهی پررشد،ارتفاع آن تا90 سانتی متر هم می رسد. معمولاًگلهای آن زرد رنگ است .
ب) جعفری فرانسوی
گیاهی کوچک وگلهای کمتری دارد. در روی هرساقه چندین گل دیده می شود که به رنگهای نارنجی ،زرد،قهوه ای ومخلوطی از آنها دیده می شود.
جعفری های هیبرید بین آفریقایی وفرانسوی Afoo- french marigold
حد واسط بین آفریقایی وفرانسوی است که ارتفاع آن متوسط ،گلهای پرپر نسبتاًدرشت است این گروه تریپلوئید بوده وقادر به تولید بذر نیست.
ج) جعفری سینت
دارای تعداد زیادی گلهای کم پر وکوچک که به رنگهای زرد ولیمویی زرد دیده می شود .
بزرگترین بیماری های جعفری :بوته میری ، بوته الینس ومهم ترین آفات آن کنه است.
تکثیر از طریق کشت نشاء یا کشت مستقیم بذر یا کشت بذر در خزانه که در اواخر اسفند واواسط بهارهم کود دهی می شود.
رعنا زیباGaillardia
از تیره Asteraceae ودر اکثرشهرها کاشته می شود. دارای انواع یکساله وچند ساله می باشد. بوته گیاه دارای مویا کرک است. گلها بصورت کاپیتول یا( آفتابگردانی) است که دارای ارقام کم پروپرپر می باشد . درارقام کم پر گلهای کناره ای ازنوع زبانه ای است وگلهای مرکزی از نوع لوله ای است ودر انواع پرپر تقریباًتمامی گلها لوله ای است.
کلاًدر خانواده آستراسه گلهای کناره ای زبانه ای وگلهای مرکزی لوله ای است . نوع پرپر بیشتر کپه ای هستند . گلهای آنها به رنگ قرمز،زرد وگاهی دورنگ( قرمز ونارنجی ویا زرد) هستند.
رعنا ممکن است به صورت یکرنگ باشد ولی قسمت مرکز پررنگ ترازمیانه وکمرنگ ترازنوک گلبرگهاست. برگهای آن نیز ممکن است کمی پررنگ باشد.
شرایط محیطی مورد نیاز
نسبت به گرما وخشکی مقاوم است وگرمای شدید تابستان راهم به راحتی تحمل می کند . گلدهی آن ازاوایل تابستان تااواسط پاییز ادامه دارد.
تکثیر
تکثیر آن بیشتر از طریق بذر است ودر انواع چند ساله بیشتر از طریق تقسیم بوته است.
گون های مهم آن
1- Garistata
جزءارقام یکساله ،کم پر،گلبرگها درحاشیه زردودروسط قرمز رنگ می باشد .
2- G . Xgramliflora
از تلاقی نوع اول وسوم بوجود آمده ،گلها به رنگ قرمز وزردویا دو رنگ می باشد .
1- Gpulchela
جزء ارقام یکساله است،دارای انواع پرپر وکم پر بوده،گلهای آن به رنگ زرد(نوعگلبرگهای قرمز) ویا زردوقرمز خالص ویاگلچه های مرکزی ارغوانی دیده می شود.
شاه پسند Verbena
انواع شاه پسند
شاه پسند درختی : Lantana camara
شاه پسند درختی درختچه ای پا کوتاه یا پا بلند است با برگ های متقابل و دائمی که درنتیجه ی خرد شدن بوی نسبتاً زننده ای
می دهد.گل های آن به صورت خوشه ای و به رنگ قرمز و زرد است و میوه ی آن به صورت حبه های آبی تا سیاه دیده می شود.
مقاومت این گیاه در آفتاب زیاد است مشروط برآن که مرتب آبیاری شود و خاک پای آن همیشه مرطوب باشد.
شاه پسند یک ساله: Verbena hortensis
بومی آمریکا می باشد.گل ها ی آن نسبتاً متراکم و به رنگ های مختلفی است که در باغ های صخره ای کشت و کارش توصیه
می شود.این گیاه بایستی در جای آفتاب گیر کاشته شود و ایام گرما و تابستان آن ها را آب فراوان داد.یکی از روش های تکثیر
شاه پسنداز طریق بذر است که در شهریور ماه روی خزانه می کارند.پس از آن که بوته ها 6 برگه شد بهتر است آن ها را روی خزانه ی دیگری به فواصل 10 سانتی متر مربع نشا کنند.روش دیگر ازدیاد شاه پسند توسط قلمه ی ساقه دربهار است.بوته هایی را که درهوای آزاد کاشته اند باید اوایل آبان ماه بیرون آورده به گلخانه ببرند.
بنفشه معمولی
یک گیاه بسیار زیبا از خانواده وایولاسه است. تقریباً در همه محیط¬های کشت فضای سبز کاربرد دارد. بوسیله عملیات به نژادی ارقام مختلف و بسیار متنوعی از این گیاه تولید شده و به دنیا معرفی شده¬ است. لذا هر سال گونه¬های جدیدی از این گیاه به بازار عرضه می¬شود. بنفشه بوسیله بذر تکثیر می¬شود.
بنفشه گیاه کلئیستوگام Cleistogame است یعنی قبل از شکوفایی کامل گردهافشانی صورت گرفته و گیاه همواره بذر خودی تولید می¬کند. از آنجا که بذرهای معمولی بنفشه¬ها در فضای آزاد کشت و کار میشوند بذرهای F1 یا اصطلاحاً بذرهای هیبرید نامیده می¬شوند و از خواص این گونه بذرها این است که بعد از یکی و دو نسل به حالت اولیه خودشان بر می¬گردند و به اجدادشان شبیه¬تر می¬شوند. طبیعی است که بعد از یکی دو سال گل¬ها ریز میشوند و بعد از چند سال ارزش اقتصادی خودشان را از دست می¬دهند. به همین دلیل بذرهای مورد کاشت بنفشه باید از بذرهای هیبرید و دو رگه انتخاب شوند تا کیفیت گل¬ها حفظ شود.
بذرهای بنفشه بیضی شکل و به رنگ قهوه¬ای روشن تا زرد است و در همان کپسول اصلی بر روی گیاه می¬رسد. این کپسول¬ها با یک شکاف طولی باز شده و بذرهای درون آن ریزش پیدا می¬کنند. البته قبل از ریزش، بذرها را جمعآوری کرده و بعد از یک استراحت سه ماهه در نیمه مرداد ماه آنها را در یک بستر سبک می¬کارند. این بستر کاشت مورد مراقبت قرار می¬گیرد تا اینکه در اوایل مهر ماه نشاها بصورت چهار برگه ظاهر می¬شوند. این گیاه مثل سایر دیگر گیاهان نشایی، مقاوم به سرما است. در نتیجه نشاها در اول مهر به فضای آزاد منتقل شده و سپس از آنها مراقبت کنید. زمانی که 6- 5 برگ دارند علائم ساقه گل دهنده ظاهر میشود و از این هنگام تا حدود خرداد ماه در مناطق خنک بنفشه¬ها با گل¬های خوب بوجود می¬آیند. در اواخر بهار وقتی که طول روزها خیلی طولانی می¬شود بنفشه با اینکه همچنان به گل دهی ادامه می¬دهند اما رشد علفی و نامطلوب دارند. بنابراین بوسیلهی گیاه تابستانه دیگر جایگزین میشوند.
گل کوکب
از گل کوکب بیش از بیست گونه شناخته شده است . ارتفاع گونه های مختلف آن از ۶۰ تا ۱۸۰ سانتیمتر و قطر گلها از ۵ /۲ تا ۲۰ سانتیمتر می باشد که بستگی به گونه و طرز کاشت آن دارد.
رنگ گلها سفید ، زرد ، قرمز، بنفش و یا ترکیبی بین رنگهای ذکر شده می باشد . کوکب در مقابل سرما و یخبندان بسیار حساس بوده و باید غده های زیر زمینی آن را قبل از سرما و یخبندان بیرون آورده آنها را خشک و تمیز کرده و نگهداری کرد .گلهای کوکب اواخر تابستان و اوائل پاییز ظاهر می شوند .
کوکب کوهی Rudbeckia
گیاهی است چند ساله بابرگهای کرکدار خاکستری وشاخه های گل دهنده وارتفاع آن تا چهل سانتی متر هم می رسد . گلهای زردوقهوه ای که شبیه آفتابگردان هستند . بخوبی گرما ونور راتحمل کرده،دوره گلدهی آن طولانی است که از اواسط تابستان شروع وتا اواخر پاییز ادامه دارد .
ازدیاد آن از طریق هم تقسیم بوته وهم از طریق کشت بذر است .
پیچ امین الدوله Lonicera
از گیاهان خانواده کاپریفولیاسه Caprifoliacea و جزو گیاهان بالارونده و متداول قدیمی بوده و در بیشتر منازل قدیمی برای پوشش آلاچیق ، چَپَر ، داربست های چوبی از آن استفاده میکردند . این گیاه به نام امین الدوله صدر اعظم ایران در دوران سلطنت قاجار از این جهت نامگذاری شده که گویا اولین بار توسط امین الدوله به ایران آورده شده است در حالی که نام علمی آن لونی سرا میباشد .
از انواع مشهور آن عبارتند از :
1 ـ پیچ امین الدوله پریکلی منیوم L.periclymenium: است که عطری بسیار دلپذیر دارد .
گلهای لوله ای شکل گلدسته ای به رنگهای سفید ، کرم و ارغوانی ملایم تمام گیاه را
می پوشاند .
شکفتگی گلهایش از اواسط خرداد تا شهریور ماه است .
2 ـ پیچ امین الدوله بلژیکا L.belgica: که شکفتگی گلهایش زودرس میباشد.
گلبرگها به رنگهای گوناگون مشاهده میشوند و بخصوص قسمت خارجی گلبرگها تیره ت
است .
3 ـ پیچ امین الدوله سرو تینا Serotina: که شکفتگی گلهایش به کندی وآرام صورت میگیرد.
از ارقام دیگر این گیاه نوعی دورَگِه وجود دارد که گلهای زرد پرتقالی و برگهای دائمی دارد.
گلهای این گونه بخصوص بدون عطر و دارای دوام طولانی است و ازتیرماه تا آذرماه
ادامه دارد.
دو رَگِه دیگری از این درختچه وجود دارد که دارای گلهای زرد ارغوانی بوده و فقط د
تابستان گل میدهد .
4 ـ پیچ امین الدوله ژاپونی L.japonica: این گونه از انواع مقاوم و نیرومند است .
از اردیبهشت ماه تا هنگام یخبندان غرق درگلهای سفید میباشد .
در اواخر دوران گلدهی گلبرگهایش به رنگ زرد و یا کِرِم در میآیند و تا کنون دو رقم ژاپنی آن مشاهده شده است .
5 ـ پیچ امین الدوله چینی L.chinensis: دارای گلهای صورتی و برگهای ارغوانی است و تضاد بین
این دو رنگ حالت عجیبی بوجود می آورند .
6 ـ پیچ امین الدوله رتیکولاتا L.Reticulata: از انواع پاکوتاه بوده در سینه مال و خاکهای شیب دار برای جلوگیری از ریزش خاک و سبز کردن خاک مورد استفاده قرار میگیرد . تمام انواع این درختچه پیچنده هستند و شاخه ها بدور پایه انتخاب شده میپیچند . پایه ها اگر به شکل طاق کوچک یا داربست های چوبی کوتاه و بلند انتخاب شوند به تزئین باغچه کمک میکنند . این درختچه نیاز مبرم به آفتاب و محلهای آفتابرو دارد . خاک غنی و آب فراوان ازاحتیاجات اولیه رویش این گیاه میباشد. احتیاج به هرس مفصل ندارد ولی باید هر چند وقت یکبار هرس کوچکی روی شاخه های آن انجام پذیرد تا زمانی که محل خود را پوشیده و سر سبز نگاه دارد .توضیح بیشتر اینکه هر گیاهی را می توان در اطاق نگهداری و پرورش داد ولی ممکن است شرایط زندگی برای بعضی از گیاهان در محلی بجز محل طبیعی زندگی آنان ناسازگار و مشکل باشد و نتیجه مطلوب حاصل نگردد .بطور کلی یاس امین الدوله گیاهی است که در فضای آزاد رشد طبیعی خود را تمام و کمال انجام می دهد در شرایط زندگی در اطاق رشد طبیعی را نخواهد داشت .
تکمه ای یا دکمه ای Gomphrena glabosa
گیاهی است یکساله ورنگهای آنقرمز مایل به بنفش ودربرخی از گونه ها به رنگ زردمایل به نارنجی ویا سفید،صورتییاابلق است.
ازدیاد این گیاه توسط بذر انجام می گیرد ومعمولاًدر اواخر فروردین ماه خزانه را تهیه نموده واز اواسط اردیبهشت به زمین اصلی منتقل می گردد . بطور کلی گیاهی گرما دوست بوده ودر آفتاب یاسایه آفتاب به خوبی رشد می کنند . براساس خصوصیات گل وتنوع رنگ برای تزئین تپه ها ،باندها،حاشیه ها ، نگاهداری در گلدانها وجعبه های مخصوص بالکن وپنجره مناسب می باشد . از آنجایی که گل ها می توانند تا مدتی رنگ خود را حفظ نمایند ،برای تهیه دسته گل خشک شده استفاده می شود .
ابری Ageratum houstonianum
نام انگلیسیFloos flower
خانواده Asteraceae (Compositae)
گیاهی است یک ساله که ارتفاع بوته آن 15 تا 45 سانتیمتر ودرشرایط خاک (از نظر رطوبت ) با زهکشی خوب ، کمی مرطوب و همچنین خاکی حاصلخیز،گیاهی است آفتاب دوست که به سما نیز مقاومت چندانی ندارد .
ازدیاد آن از طریق کاشت بذر در اسفند یا فروردین ماه در خزانه و انتقال نشاء ها در اردیبهشت ماه به زمین اصلی صورت می گیرد . همچنین می توان بذرها را در اردیبهشت ماه در زمین اصلی کشت نمود و یا آن را از طریق قلمه تکثیر کرد.
رنگ گل: آبی و بنفش
زمان گلدهی :از اوایل فصل تابستان تا اواخر آبان و حتی در آذر ماه
کاربرد:جهت حاشیه ها : گلدانها ، کشتهای توده ای ، طرحهای شطرنجی و نیز به طور مخلوط همراه با شمعدانی در باندها
مراقبت ها: گلهای پژمرده به منظور تحریک گلدهی دوباره حذف شوند.
مشخصات ویژه: گیاه پر رشدی است و در بستر کات اگر همراه با گلهای دیگر مثلا" گل ناز و غیره کت شود بر آنها غالب می گردد . ریشه آن به دلیل سطحی بودن سبب نفوذ پذیری بیشتر خاک می گردد.
شب بو Matthiola spp
نام انگلیسی Stock
این گیاه از خانواده شب بو CRUCIFERAE بوده، دارای گونههای یکساله و چندساله است که بصورت یکساله یا دو ساله بکار میروند. گونه M . incana در گلکاری مورد استفاده قرار میگیرد.
گونه M. bicornis (evening stock) دارای گلهای کم پر و خوشههای کم گل به رنگ بنفش کمرنگ و به هنگام شب بسیار معطر است. ارتفاع آن به 45 ـ 30 سانتیمتر میرسد.
برگها نیز باریک و نیزهای ، به رنگ سبز – خاکستری هستند.میوه آن خورجین می باشد.
زمان گلدهی آن بسته به زمان و محل کاشت بذر میتوان در هر فصلی از سال آن را به گل نشاند ولی زمان گلدهی اصلی آن در تهران اواخر اسفند تا اواسط فصل بهار است.
ازدیاد آن به منظور استفاده از گل در اوایل فروردین ماه بذور را اواخر تابستان و یا اواخر پائیز می کارند. در مناطقی که دارای تابستان خنک هستند میتوان بذر شببو را اوایل بهار در خزانه کاشت که گلها اوایل تابستان تا اوایل پائیز مرتباً ظاهر میشوند.
فاصله کاشت آنها برای نوع پاکوتاه 20 ـ 15 سانتیمتر یعنی حدود 40 بوته در هر متر مربع و برای نوع پا بلند 30 ـ 25 سانتیمتر یعنی حدود 25 بوته در هر متر مربع مناسب است.
نیازهای زیستمحیطی آنها برای گلدهی مناسب باید در محلی که دارای آفتاب کامل، خاک حاصلخیزو مرطوب با زهکشی خوب و هوای خنک باشد کاشته شود. نسبت به سرما نیمه مقاوم بوده و تا دمای 5 ـ درجه سانتیگراد را تحمل میکند.
این گیاه اگر هنگام رشد، قبل از گلدهی بیش از 6 ساعت در هر روز در دمای بالاتر از 18 درجه سانتیگراد قرار گیرد گل نخواهد داد. بهترین دمای شب هنگام برای گلدهی بهتر آن 4 ـ 2 درجه سانتیگراد است.
کاربردآن بعنوان گل بریده، گلدانی و گل زینتی برای کاشت در حاشیه ها و تپههای گل و ایجاد زمینه رنگی در بهار در پارکها مورد استفاده قرار میگیرد.
معمولاً انواع کم پر برای کاشت در حاشیهها و انواع پر پر برای کاشت گلدانی و گل بریده کاربرد دارند.
گونههای پاکوتاه (شب بومجلسی) برای کاشت روی تپههای گل و جلوی حاشیهها مناسبند و باید بصورت متراکم کاشته شوند تا نمای خوبی پیدا کنند.
گونههای پا بلند را در مکانهای محفوظ از باد میتوان در ردیفهای پشتی حاشیهها و یا برای ایجاد دورنمای رنگین در سطح چمنکاریها استفاده نمود.
اصولاً کاشت تودهای گلها بهتر است بصورت تک رنگ صورت گیرد و اگر ترکیب رنگها مورد نظر بود با ایجاد نوارهای رنگین میتوان یک هماهنگی و هارمونی مناسب بوجود آورد.
گل شب بو برای کاشت در گلجایهایی که روی زمین و یا کنار پلهها قرار میگیرند نیز مناسب است. شببوی پابلند را در قسمت وسط گلجای و شببوی پاکوتاه را در حاشیه گلجای میکارند.
آفات و بیماریهای شببو
از آفات قابل ذکر شببو میتوان شته را نام برد
1ـ شته
این گل بیش از سایر گلها در معرض حمله شته قرار میگیرد، این آفت با مکیدن شیره گیاه باعث ضعیف شدن بوته و خراب شدن برگهای آن میشود.
به محض مشاهده آفت (قبل از اینکه زیاد شوند) و یا برای پیشگیری از ابتلاء از اوایل پائیز تا موقع گل دادن بوتهها را باید هر دو هفته یکبار با محلول یک تا یک و نیم درهزار مالاتیون سیا نامید و یا دیازینون سمپاشی نمود.
البته شستشوی برگهای آلوده به شته توسط آب نیز موثر است.
برای پیشگیری از ابتلا به بیماریهای قارچی باید از تداوم رطوبت بالای خاک جلوگیری نمود، موارد ذیل در این گیاه متداول است:
2ـ سفیدک داخلی (دروغی) شب بو Peronospora parasitica
ابتدا از سطح فوقانی برگها لکههای زرد پیدا میشود، سپس در پشت همین لکهها در سطح زیرین برگها پوشش خاکستری مایل به سفید بوجود میآید. این قارچ ساقه گلها را نیز مورد حمله قرار میدهد. ساقههای مبتلا اغلب به شدت کج شده و رشد گل ها با اشکال روبرو میشود. لکههای زرد روی برگها سرانجام قهوهای رنگ میشوند.
برای مبارزه بوتهها را درچند نوبت با قارچکش زینب سمپاشی میکنند. اگر تعداد بوتههای آلوده کم است آنها را از خاک خارج نموده و میسوزانند.
3ـ زنگ شب بو Puccinia trabutii Roum
ابتدا در سطح برگها لکههای مدور یا بیضی سفید یا زرد نمایان میشود و بعد از مدتی در سطح زیرین برگ اپیدرم پاره شده و اسپورهای قارچ نمایان میشوند. برگهایی که در حال خشک شدن هستند بیشتر مورد حمله این قارچ قرار میگیرند.
برای مبارزه شیمیایی به محض ظهور علائم بیماری بوتهها را با قارچ کش زینب به نسبت دو در هزار سمپاشی شوند.
روش دیگر مبارزه در آوردن بوتههای آلوده و سوزاندن آنهاست.
میمون Antirrhinum
این گیاه را در فرانسه موفلیه ، به انگلیسی گرت اسناپدراگون ، وبه آلمانی هوندس کوپف می گویند .
گل میمون گیاهی یکساله است ولی می تواند به طور دائمی نیز مورد استفاده قرار گیرد . گل های آن الوان ،زرد، سفید قرمز وبرخی از واریته های آن پا کوتاه وبرخی دیگر پا بلند می باشند .
ازدیاد آن توسط بذر انجام می گیرد . معمولاً دوموقع یکی فروردین ماه همانند گیاهان یکساله ودیگری در اواخر تابستان واوایل پاییز می توان در خزانه بذر کاری نمود . پس از رشد کافی آنها را به زمین اصلی منتقل می کنند .
کاربرد تزئیناتی این گیاه بیشتر در حاشیه آفتاب گیر ،نیمه سایه بوده وهمچنین می توان از ارقام پا کوتاه آن در گلدان ها وجعبه ها جهت تزئین بالکن ها وپنجره ها استفاده نمود .
مینای پاییزه Callustephus
این گیاه را به فرانسه مارگریت ،به انگلیسی چینا آستر می نامند .
گیاهی یکساله است با گونه های متعدد که معروفترین آن کالیستفوس شیننسیس می باشد . گل های آن به رنگهای بنفش ،صورتی، سفید، قرمز، زردوبرخی الوان هستند .
مینای پاییزه دارای انواع واریته های پاکوتاه ، پابلند ومتوسط می باشد که از نظرتزئینات واریته پا کوتاه جهت تزئین حاشیه ها ،تپه ها بسیار مناسب است.
ازدیاد این گیاه توسط بذر انجام می گیرد . بذر راآخر زمستان در شاسی گرم کاشته ودر اردیبهشت ماه به زمین اصلی منتقل می کنند . به طور کلی بذور را از نظر تاریخ کشت در فواصل مختلف می توان در خزانه کشت نمود . به عنوان مثال یک سری بذور رادر اسفند ماه ، سری دیگررا در فروردین و اردیبهشت وبالاخره اواسط خردادماه کاشته وبدین ترتیب از اوایل تابستان تا اواخر پاییز گل در زمین اصلی موجود خواهد بود . این گیاه آفتاب دوست ودر سایه آفتاب نیز به خوبی رشد می نمایند .
بومادران Achillea
این گیاه دارای گونه های متعددی می باشد وگونه ای از ان به نام بومادران معروف است .گیاهی است آفتاب دوست وبیشتر در سطوح کوچک کاشته می شود . گلهای خوشه ای ورنگ آن سفید است . گونه های مختلف بومادران دارای گلهای زرد طلایی خوشه های پروکم گل می باشد . به عنوان گیاه زینتی در تزئین باغچه های سنگی وحاشیه ها به صورت توده ای کاشته می شود . گیاه بومادران درنواحی کوهستانی زرند ،در اطراف دماوند سلسله البرز ، اشترانکوه ، ارومیه ، تبریز و... به طور خودرو می رویند .
ازدیاد آن توسط تقسیم بوته انجام می گیرد . انواع گونه های آن آکیله آاژارتیفولیا (بومادران یونانی) واکیله آتومانتوزا (بومادران پشمی) وآکیله آکلونه آ (بومادران نقره ای) و ... می باشد . گیاه بومادران دارای خاصیت دارویی است وامروزه از عصاره این گیاه به صورت صنعتی یا ترکیبی ،مواد مختلف دارویی تهیه می کنند .
تاج الملوک Aquilegia
گیاهی است از تیره آلالکان ( Ranunculuceae ) است . که در فرانسه به آن آنکولی ،به انگلیسی کلومبین وبه آلمانی آکه لای می نامند .
اندازه بوته آن در حدود سی تا صد سانتی متر است و زمین با خاک معمولی و مرطوب و آفتابگیر را دوست دارد. در برابر سرما مقاوم است و به لحاظ کوتاه بودن گیاه، در حاشیه بوستانها کاشته میشود. زمان گلدهی آن اواخر بهار و اوایل پائیز است و عمر گلها در حدود سه هفته میباشد. ازدیاد آن از طریق بذر و جا به جایی و تقسیم ریشه صورت میگیرد
گونهها
رنگ گلها در گونههای مختلف، متفاوت است برخی گونهها، گلهایی به رنگ بنفش دارند مانند گونه تاجالملوک ناپل (A. napellus). برخی نیز گلهایی به رنگ آبی روشن دارند مانند گونه A variegates که گونههایی از آن دو رنگ بوده و رنگ سفید در آن وارد شده است. گونه زینتی تاج الملوک به نام aquilegia chrysantha بیشتر مورد توجه واقع شده است.
برای کاشت و تکثیر آن از بذر استفاده میشود که در اواسط بهار در خزانه میکارند و در اوایل پائیز به محل اصلی انتقال میدهند. همچنین میتوان با تقسیم ریشهها در بهار یا پائیز نسبت به تکثیر آن اقدام کرد. از سایر گونههای تاج الملوک میتوان تاجالملوک صورتی، تاجالملوک جنگلی و تاجالملوک قفقازی را نام برد
نوع بستانی آن گلهایش سر به بالا است و نوع وحشی آن گلها یی افتاده دارد به رنگهای مختلف در دشتهای امریکا فراوان میروید و در کلورادو امریکا به رنگ آبی است (گل نشان ایالتی کلرادو است) از تخم هم ب
دانلود مقاله گزارش کار آموزی رشته باغبانی - شهر بازی کوثر شیروان
