جَفر یا علمالحروف، از علوم خفیه است و به ادعای باورمندان، به تفسیر حروف و اسما، از طریق قواعدی که در آن تعریف شده میپردازد. به عبارت دیگر، جفر به دست آوردن مجهولات (پاسخ) است، از روی کلمات جملهٔ سوال بهعلاوهٔ اطلاعاتی در مورد زمان سوال و اسمائی از خداوند که با سوال ارتباط دارند.
جفر با عددشناسی متفاوت است. تفاوت علم الحروف با علم اعداد یا همان عددشناسی این است که علم اعداد تنها میپردازد به تفسیر و معنای اعداد از طریق اعداد و ترکیبهای عدد؛ اما علمالحروف میپردازد به تفسیر اسما، کلمات و حروف از طریق حروف و اعداد.
برخی شیعیان باورمند به جفر، آن را منتسب به علی ابن ابی طالب میدانند. کتابی بنام جفر جامع که مشتمل بر ۲۸ جزو ۲۸ صفحهای (۷۸۴ صفحه) با جدولهائی که ۲۸ در ۲۸ خانه هستند و با چهار حرف در خانه که با چهار الف شروع و با چهار حرف غ به پایان میرسد، منسوب به علی ابن ابی طالب است که در بعضی روشها برای مستحصله از آن استفاده میشود و اعتقاد بر آن است که علوم اولین و آخرین در آن کتاب ملحوظ در ملفوظ است.
از جفر با توجه به صعابت دستیابی و کیفیت عمل به آن، مگر در مواد خاص که هیچ روشی قادر به پاسخگوئی نباشد، استفاده نمیشود.
مثالی کاملا ساده از علم جفر با روش ابداعی حامد حاج سعیدی: کلمه " حسین " را بصورت "حا" "سین" "یا" "نون" مینویسیم و در زیر آن کلمه "حسین" را بصورت "ح" "س" "ی" "ن" مینویسیم:
حا سین یا نون
ح س ی ن
حروف مشابه بالایی را با حروف مشابه پایینی خط میزنیم مثلا در "حا" حرف ح را با ح پایینی خط میزنیم. در انتها حروف "ن ی ن و ا" باقی میماند که تشکیل کلمه "نینوا" را میدهد.
اگر این روش را با کلمه "علی" انجام دهیم حاصل کلمه "ایمان" خواهد بود.
در این مجموعه پنج جلد کتاب در مورد این علم شریف موجود می باشد که عبارتند از :
1- جفر ساده
2- رساله جفر
3- در علم جفر
4- جفر جامع
5- جفر اعظم
مجموعه علم جفر
