دانلود پروپوزال رابطه عدالت سازمانی با تمایل به ترک خدمت

اختصاصی از فایل هلپ دانلود پروپوزال رابطه عدالت سازمانی با تمایل به ترک خدمت دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

دانلود مقاله خط مشی و برنامه ریزی سیستمهای اطلاعاتی

اختصاصی از فایل هلپ دانلود مقاله خط مشی و برنامه ریزی سیستمهای اطلاعاتی دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

مقدمه:
تا اینجا سیستمهای اطلاعاتی را برحسب این مفاهیم تحلیل کرده ایم اطلاعات به عنوان یک منبع با ارزش سیستمهای اطلاعاتی که این اطلاعات را تولید می کنند اجزاء تشکیل دهنده سیستمهای اطلاعاتی نیروهای طراحی موثر بر این اجزاءتشکیل دهنده و ساختار مدیریت سیستمهای اطلاعاتی اکنون در این فصل توجه خود را به خط مشی و برنامه ریزی سیستمهای اطلاعاتی معطوف می داریم و در فصول آینده به ایجاد و مدیریت سیستمها می پردازیم . هدفهای این فصل مشخصاً عبارتند از :
1-ارائه کل چرخه سیستمهای اطلاعاتی
2- بررسی دلایل وجودی برنامه سیستمها
3- توضیح فرآیند برنامه ریزی سیستمها
نگاهی کلی به خط مشی،برنامه ریزی ،ایجاد،و مدیریت سیستمها:
یک خط مشی سیستمهای اطلاعاتی در سطح شرکت نگرشی فراگیر و عاری از تناقض به وجود آورده سکوی پرتابی است جهت فرآیند برنامه ریزی برنامه سیستمها نیز به نوبه خود خط مشی را همآهنگ می سازد و برای آغاز متدلوژی ایجاد سیستمها شالوده و بنیانی به شمار می رود بدون خط مشی صحیحی که توسط بالاترین سطح مدیریت تدوین شده باشد .ونیز بدون یک برنامه سیستمی به خوبی تعریف شده کوشش در راه اجرای متدولوژی ایجاد سیستمها کاری است بیهوده و عبث.
خط مشی سیستمها:
بالاترین سطح مدیریت باید چنان سیاست گذاری کند که همه قسمتها و وظایف ستادی و اجرائی را در برگیرد و همه سیستمهای اطلاعاتی‌ای که بر اساس نیازهای اطلاعاتی فقط یک قسمت طراحی شده اند و بر اساس وظایف جداگانه و روزانه کار می کنند حذف نماید بالاترین سطح مدیریت باید با صدائی رسا و با روشنی این نکته را به آگاهی همگان برساند که سیستم اطلاعاتی برای سازمان به اندازه زمین ساختمانها و وسایل تولید اهمیت دارد البته این حمایت مستلزم تخصیص وجوه کافی برای ایجاد سیستم اطلاعاتی خواهد بود .
در خط مشی و سیاستی که مدیران سطح بالا معین می کنند این نکته بازشناخته شده است که تکنولوژی اطلاعاتی مانند مخابرات رایانه ها و ایستگاههای کار چند منظوره ترکیب صوت ،متن ،ارقام و گرافیکها و موارد کاربردی چون تولید سراسر کمپیوتری ،خرید از راه دور،پست الکترونیکی .کنفرانس راه دور گسترش یافته و همگرا می شود چنین سیاستی بر پشتیبانی آشکار و قاطع از تمامی سیستم کنترلها به منظور حفاظت سیستم اطلاعاتی تاکید میگذارد سیاست سیستمی درست و منطقی ،همسویی با نیرو های طراحی ای چون یکپارچگی ،برخورد استفاده کننده / سیستم ،کیفیت اطلاعات و قابلیت کابرد آن،الزامات سیستمی ،الزامات داده پردازی ،عوامل سازمانی ،الزامات اثر بخشی هزینه ،عوامل انسانی و الزامات عملی بودن را تبلیغ می کند علاوه بر این خط مشی درست فرهنگ سازمانی را تشویق می کند که ایجاد و گسترش سیستمهای اطلاعاتی را بپذیرد و حمایت کند .
مدیران از سطح بالا باید متوجه باشند که سیستم اطلاعاتی را باید پرسنلی حرفه ای و برخوردار از مهارتی زیادایجاد و اداره کند اعم از اینکه سیستم اطلاعاتی دارای توپولوژی ستاره ای ،حلقه ای یا هر شبکه دیگری باشد که سازمان را درگیر کند و با آن متناسب باشد این سیستم باید تحت فرماندهی واحدی مانند« مسوول اصلی اطلاعات » که خود عضوی از بالاترین سطح مدیریت نیزهست گسترش یافته متحد گردد اما ایجاد کنندگان و طراحان اصلی سیستمهای اطلاعاتی تحلیل گران سیستم هستند که باید بدانها آزادی عمل داد که از حد هدفهای قسمتی فراتر روند تا کاری کامل و حرفه ای انجام دهند .
مسلماً یکی از انگیزه های کلیدی سیاست گذاری سیستمی تشخیص فرصتها وتعهدی نیرومند به این نکته است که باید از سیستمهای اطلاعاتی برای افزایش اثربخشی مدیریت ،بهبود بهره وری و بالا بردن میزان تمایز فرآورده ها وخدمات سازمان استفاده کرد. مثلاً چند سال پیش مدیران سطح بالای «مک کسن» متعهد شدند که برنامه هایی سیستمی به وجود آورده سیستم اطلاعاتی کاملاً یکپارچه ای گسترش دهند که اطلاعات کافی در اختیار مدیریت قرار داده بر بهره وری کارمندان بیفزاید و خدماتی بی رقیب و فوق العاده به مشتریان ارائه کند.
امروزه «مک کسن» بزرگترین تولید کننده داروی جهان است هم مدیران سطح بالا هم کارمندان و هم مشتریان توفیق «مک کسن» برای صاحبان داروخانه ها فراهم آورده وسایل الکترونیکی شمارش دستی است که صورت برداری از موجودی و ثبت سفارش را به سرعت و به آسانی میسر می سازد صاحبان داروخانه ها فقط اقلام موجودی را که می خواهند مجدداً سفارش دهند می شمرند و با فشار دادن بر دکمه های پایانه خود مقدار مورد نیاز را به سیستم می دهند بقیه کارها را خود سیستم انجام می دهد داده های سفارش به یکی از مراکز توزیع «مک کسن» فرستاده می شود و در آنجا انتخاب ،بسته بندی و دستورهای بارگیری و اسناد حمل به طور خود کار تهیه می گرددو صاحبان داروخانه ها ظرف کمتر از 24 ساعت سفارشهای خود را دریافت می کنند تواناترین رقبای این شرکت همین کار را دست کم ظرف 3 یا 4 روزمی توانند انجام دهند اما نکته کلیدی دراینجا آن است که این سیستم ناشی از سیاست اصولی و منظم روشن و بسار متقاعد کننده مدیران سطح بالای شرکت بوده است .
برنامه سیستمی :
به دلیل اهمیتی که به اطلاعات داده می شود برنامه ریزی سیستمهای کامپیوتری به همان سطحی ارتقاء یافته است که سرمایه گذاری داراییهای ثابت و تامین نیازهای مالی دراز مدت سازمان مدیریت این نکته را دریافته است که داشتن نقشه ای برای ایجاد و گسترش سیستمها به همان اندازه اساسی و مهم است که داشتن برنامه ای زمانی برای افزودن بر تجهیزات ،جانشینی و بازنشسته کردن افراد.
برنامه سیستمهای اطلاعاتی سیستمهایی را که باید ایجاد شوند وگسترش یابند مشخص کرده و برای توسعه آنها یک جدول زمانی پیشنهاد می کند این برنامه برای هر سیستم رآوردی از منابع فیزیکی ، انسانی و دلاری در بردارد که جهت پشتیبانی ،ایجاد و بهره برداری آن ضروری است برنامه های سیستمی اجزاء کوتاه مدت و دراز مدت دارند جزءکوتاه مدت برنامه سیستمی شامل دوره ای بین 12 تا 24 ماه است و همان وظیفه‌ای را به عهده دارد که بودجه عملیاتی انجام می دهد جزءدراز مدت برنامه سیستمی که افق برنامه ریزی 5 ساله ای را می پوشاند دور نمای دراز مدت کل کوششهایی را ترسیم می کند که سازمان در راه ایجاد سیستمها انجام می دهد پیشرفتهای سریعی که در تکنولوژی رایانه حاصل می شود برنامه های سیستمی بیش از 5 ساله را غیر عملی می سازد زیرا در نتیجه پیشرفتهای مذکور این برنامه ها دقت خود را از دست می دهند .
مهمترین جنبه برنامه سیستمی این است که برنامه مذکور سیستمهایی را که باید ایجاد شوند و آن فعالیتهایی از سازمان را که کلید توفیق سازمان به شمار می روند به هم می پیونددیعنی برنامه سیستمی باید با برنامه کلی تجاری سازمان همسو بوده از آن پشتیبانی کند مثلاً اگر اساس کار سازمان ما دریافت کالا از سازندگان و رساندن آن به خرده فروشان باشد برنامه سیستمی ما باید بالاترین الویت را برای سیستمهای توزیع قائل شود یا اینکه اگر خط مشی سازمان بر یک مدیریت فعال موجودی تاکید دارد برنامه سیستمی سازمان باید گسترش تواناییهای را هدف خود قرار دهد که جست و جوس وضع سفارشها ،تحویلیهای فروشندگان ،جدول زمانی فروشگاهها و نیاز به مواد خام اضافی را میسر می سازند .
ایجاد و مدیریت سیستم ها:
سیستمها از این مراحل تشکیل می یابد :تحلیل سیستمها ،طراحی کلی سیستمها،ارزشیابی سیستمها ،طراحی تفضیلی سیستمها ، و پیاده کردن سیستمها ،پس از پیاده کردن سیستم به دست گروهی اداره می شود که از نظر حرفه ای با کسانی که آن را به وجود آورده اند تفاوت دارند . نکته مهم در اینجا آناست که پیش از اقدام به ایجاد سیستمها باید یک سیاست سیستمی مناسب و منطقی و یک برنامه ریزی دقیق داشت این مراحل ایجاد و مدیریت سیستمهای اطلاعاتی در فصول بعد مورد بحث قرار خواهد گرفت .
دلایل ضرورت برنامه سیستمی :
اینکه چه میزان از منابع انسانی را باید به میزان برنامه ریزی سیستمها اختصاص داد هنوز تا حدود زیادی مجهول است پرسنل سیستمها هر روزتحت فشار ایجاد سیستمهای اطلاعاتی هستند آنان توجه دارند که وقتی که صرف اندیشیدن در باب برنامه سیستمی و تهیه و به روز کردن آن می گردد در واقع وقتی است که باید صرف کوشش در راه ایجاد سیستمها گردد اما عواملی که در سطرهای بعد آمده اند نشان می دهند که باید به فرآیند برنامه ریزی سیستمی منابع انسانی بیشتری را در مقایسه با گذاشتن اختصاص داد.
فاز 2:هدفها و تواناییهای سیستمهای اطلاعاتی
فاز 2 از دو قسمت تشکیل می یابد، قسمت اول برای تعیین الزامات آتی و نیازهای اطلاعاتی انجام می گیرد. بیشتر بر اساس داده های گردآوری شده در مصاحبه هایی که با مدیریت قسمتهای استفاده کننده انجام می شود، نیازهای اطلاعاتی به تفکیک زمینه های تخصصی عمده تعریف شده و جریان اطلاعات در قسمتهای تخصصی سازمان معین می گردد. در این قسمت همة نیازهای تخصصی عمده سازمان که با سیستمهای منطقی عمده تعریف می شوند، خلاصه می گردد.
به منظور کمک به درک «تصویر کلی»، سیستمهای مرتبط با هر یک از وظایف تخصصی را می توان به مقولات پردازش عملیات، گزارشهای اطلاعاتی، تصمیمهای برنامه ریزی شده و پشتیبانی تصمیمها طبقه بندی کرد.
هدف قسمت دوم فاز 2 بدست آوردن در روشنی از فعالیتهای سیستمهای اطلاعاتی کنونی است. گروه برنامه ریزی می تواند با ارزیابی عملیات کامپیوتری موجود بر حسب سازمان تخصصی سیستمی، سخت افزار و نرم افزار کمپیوتری جاری، سیستمهای کاربردی کنونی، و پایگاه داده هایی که موارد کاربرد تولیدی را پشتیبانی می کنند به این هدف دست یابد. گروه برنامه ریزی همچنین باید استانداردها و روشهای جاری به کار رفته در ایجاد سیستمها را بررسی کرده، سطوح مهارت کنونی پرسنل(تخصصی و فنی) قسمت سیستمهای اطلاعاتی را روی کاغذ آورده، تحلیلی کلی از نیازهای سیستمی و بهبودهائی را که می توان در آن به وجود آورد، انجام دهد.

ارزیابی ایجاد سیستم
منابع واحد سیستمهای اطلاعاتی در یک سازمان را به طور کلی می توان به سه جزء تشکیل دهنده تقسیم کرد: موارد کاربرد آن، سخت افزار و نرم افزار آن، و افراد آن. هدف فاز 3 تهیة فهرستی است از الزاماتی که بتوانند آنچه را که وجود دارد، با آنچه مورد نیاز است هماهنگ سازند.
1- جزء معماری سیستمی، نیاز به موارد کاربرد جدید یا انطباق سیستمهای کاربردی جاری و کنونی به صورت تعریفی از معماری سیستمی کلی و روش گسترش ظاهر می شود. این نخستین جزء فاز 3 و نیروی محرکی است که در پشت تعریف دو جزء دیگر قرار دارد. به هنگام رسیدن به معماری توصیه شده گزینه های داده پردازی بالقوه جهت برآوردن نیازهای موارد کاربرد شناسایی و بررسی می شوند. به نحو مشابهی روشها و وسایل ایجاد در هر محیط فنی بررسی شده و عملی بودن پیاده کردن کل فعالیتهای سیستمی در افق برنامه ریزی تحلیل می شود.
سند معماری کل سیستمها شرحی است که در آن هدف وظایف اصلی هر یک از موارد کاربرد یا پروژه ها، دلایل اهمیتی که برای یک پروژه یا مورد کاربرد در طرح کلی اولویت قائل می شویم، و یک استراتژی ایجاد جهت انتقال مورد کاربرد یا پروژه از «تخته رسم» تا کارگاه تولید آمده است و در بیشتر موارد گرچه سند معماری سیستمی موارد کاربرد جدید و قدیم هر دو را در بر دارد، اما آن را باید چنان نوشت که توجه مدیریت به موارد کاربرد برخورد از اولویت بالا جلب گردد.
تکرار می کنیم جهت کلی سخت افزار، نرم افزار، و پایگاه داده ها بر مبنای موارد کاربردی معین می شود که در سند معماری سیستمی جهت ایجاد و گسترش تعیین شده اند و این جهت کلی باید به موارد کاربرد مذکور پیوند بخورد. هرگاه برنامه ریزی سخت افزار قبل از برنامه ریزی موارد کاربرد صورت گیرد، موارد کاربردی باید ایجاد شود که سخت افزار موجود قادر به جوابگویی آن باشد. متأسفانه تا کنون قاعدة کلی در بیشتر تأسیسات کمپیوتری این بوده است که برنامه ریزی سخت افزار پیش از برنامه ریزی موارد کاربرد صورت گیرد و عکس این نکته جزئ موارد استثنایی بوده است. وظیفه ایجاد سیستمها به اندازة کافی دشوار هست که محدودیت غیر لازم سخت افزاری را بر ایجاد کنندگان سیستم تحمیل نکنیم.

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله   32 صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید

دانلود مقاله شرکت سهامی

اختصاصی از فایل هلپ دانلود مقاله شرکت سهامی دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

• تقسیم سرمایه به سهام
• مسئولیت دارندگان سهم
• بازرگانی بودن عملیات شرکت
• میزان سرمایه
• انواع شرکت های سهامی
• همچنین ببینید:
به موجب ماده 1 اصلاحی قانون تجارت مصوب 24 اسفند 1347 شرکت سهامی شرکتی است که سرمایه آن به سهام تقسیم شده و مسئولیت صاحبان سهام محدود به مبلغ اسمی سهام آنه است و طبق ماده 2 قانون مذکور شرکت سهامی شرکت بازرگانی محسوب می شود ولو این که موضوع عملیات آن امور بازرگانی نباشد.
در شرکت سهامی عده شرکاء نباید از سه نفر کمتر باشد .
طبق ماده 5 حداقل میزان سرمایه نیز تعیین شده است. بنابراین مشخصات متمایزه این نوع شرکت عبارت است از :
1. سرمایه به سهام متساوی تقسیم شده باشد.
2. مسئولیت دارندگان سهام فقط محدود به سهام آنها است.
3. کلیه عملیات شرکت بازرگانی محسوب است .
4. عده شرکاء کمتر از سه نفر نخواهد بود .
5. سرمایه شرکت از مبلغ معینی نباید کمتر باشد.
تقسیم سرمایه به سهام
مسلم است شرکت سهامی مانند سایر شرکت ها باید دارای سرمایه باشد و اساس کار هر شرکت تجارتی سرمایه است منتهی در این قسم شرکت ها سرمایه باید به قسمت های مساوی تقسیم شده باشد و هر یک از اجزاء تقسیم را سهم گویند. مثلاً اگر شرکتی دو میلیون ریال سرمایه دارد باید به هزار سهم دو هزار ریالی و یا پانصد سهم چهار هزار ریالی تقسیم شده باشد و چنین شرکتی نمی تواند یک میلیون ریال از سرمایه خود را به 500 سهم دو هزار ریالی و بقیه را مثلاً به 250 سهم چهار هزار ریالی تقسیم نماید.
شرکاء لازم نیست که هر یک فقط یک سهم داشته باشند بلکه هر شریک می تواند به هر مقدار که بخواهد سهم بخرد. مثلاً در شرکتی که سرمایه آن به یک صد سهم تقسیم شده است ممکن است یک شریک هفتاد سهم و شریک دیگر بیست سهم و بقیه شرکاء هر کدام یک سهم یا دو سهم داشته باشند.
مسئولیت دارندگان سهم
در شرکت های سهامی شرکاء تا میزانی که سهم قبول نموده اند مسئل هستند و اضافه بر آن مسئولیتی ندارند و اگر شرکت به نحوی متضرر گردید که علاوه بر استهلاک سرمایه ، مبلغی هم بدهکار شد ، صاحبان سهام ملزم به پرداخت دیون شرکت نخواهند بود . مثلاً شرکتی که سرمایه آن دو میلیون ریال است اگر ورشکست شود به نحوی که پانصد هزار ریال پس از استهلاک سرمایه کسر بیاورد ، طلبکاران حق مطالبه از شرکاء را نخواهند داشت زیرا شخصیت و اعتبار شرکاء به هیچ وجه در شرکت دخالتی ندارد.
بازرگانی بودن عملیات شرکت
هر قدر تمدن توسعه پیدا کند اموری که به اموال غیر منقول است بیشتر مورد نظر خواهد بود و مسلم است که آباد کردن آنها محتاج به سرمایه زیادی است که جز با تشکیل شرکت جمع آوری چنین سرمایه مقدور نیست. مثلا به جهت احداث سدهای بزرگ و آبیاری مناطق لم یزرع و بایر یا برای خرید و فروش خانه ها و اراضی جهت احداث خیابان که سرمایه فردی کفاف مخارج آن را نمی دهد ، اگر شرکتی که متصدی انجام عمل باشد دارای شخصیت حقوقی نبوده و نتواند مستقلاً معامله نماید و کارگر و کارمند استخدام کند از آن جهت شرکاء ناچاراً هریک به حساب شخصی خود این امور را انجام دهند ، به هیچ وجه منظور سرمایه گذاران عملی نشده و رکودی در عمران و آبادی کشور پدید می آید .
با توجه به این موضوع ماده 2 اصلاحی قانون تجارت مقرر داشته که شرکت سهامی بازرگانی محسوب می شود ولو این که موضوع عملیات آن امور بازرگانی نباشد.
باید دانست که از هفت نوع شرکت های تجارتی فقط شرکت سهامی می تواند موضوع عملیات خود را امور غیر بازرگانی قرار دهد و الا شرکت های تضامنی و نسبی و با مسئولیت محدود نمی توانند موضوع عملیات خود را امور بازرگانی قرار دهند و اگر اقدام به معاملات غیر تجارتی نمودند مشمول مقررات مربوط به امور تجارتی نخواهند بود.
با تمام این احوال مقررات مربوط به اموال غیر منقول باید رعایت شود . مثلاً هرگاه شرکت سهامی شروع به خرید یا فروش اراضی نماید ثبت آن مانند اموال منقول در دفاتر تجارتی کافی نبوده و باید در دفتر اسناد رسمی به ثبت رسیده و سایر تشریفات نسبت به آن مرعی گردد.
عده شرکاء در سایر شرکت ها اعم از تجارتی یا مدنی عده شرکاء تعیین نشده و مطابق تعریفی که قبلاً کردیم ، شرکت تشکیل می شود از دو نفر شریک یا بیشتر ولی به موجب ماده 3 اصلاحی قانون تجارت در شرکت سهامی تعداد شرکاء نباید از سه نفر کمتر باشد .
به نظر می رسد که قرار دادن حداقل تعداد شرکاء 3 نفر، مربوط به شرکت های سهامی خاص است و الا در شرکت های سهامی عام عده شرکاء به شرحی که ذکر می شود کمتر از 5 نفر نخواهد بود.
تعیین حداقل شرکاء به تعداد سه نفر جهت تطبیق با سایر مقررات شرکت های سهامی است. زیرا به موجب ماده 107 اصلاحی قانون تجارت شرکت سهامی به وسیله هیئت مدیره ای که از بین صاحبان سهام انتخاب شده کلاً یا بعضاً قابل عزل می باشند اداره خواهد شد . عده اعضای هیئت مدیره در شرکت های سهامی عام نباید از پنج نفر کمتر باشد. بنابراین اگر تعداد شرکاء کمتر از پنج نفر باشد زیرا در این صورت هیئت مدیره که باید از صاحبان سهام انتخاب شوند تشکیل نخواهد شد.

میزان سرمایه

قانون در تعیین حداقل سرمایه شرکت ها جز در مورد شرکت های دخالتی ننموده و آن را به اختیار شرکاء قرار داده و به موجب ماده 5 اصلاحی قانون تجارت مقرر گردیده در موقع تأسیس سرمایه شرکت های سهامی عام از 5 میلیون ریال و سرمایه شرکت های سهامی خاص از یک میلیون ریال نباید کمتر باشد.
تعیین حداقل سرمایه در شرکت های سهامی از لحاظ اهمیت شرکت های مزبور است و سرمایه مزبور نباید در هیچ موقع کمتر از این میزان شود ، قسمت اخیر ماده 5 مقرر داشته در صورتی که سرمایه شرکت بعد از تأسیس به هر علت از حداقل مذکور در این ماده کمتر شود باید ظرف یک سال به افزایش سرمایه تا میزان حداقل مقرر اقدام به عمل آید وگرنه هر ذینفع می تواند انحلال آن را از دادگاه صلاحیت دار درخواست کند . هرگاه قبل از صدور رأی قطعی ، موجب درخواست انحلال منتفی گردد دادگاه رسیدگی را موقوف خواهد نمود.

بنابراین در صورتی که به علت زیان های وارده سرمایه از شرکت از میزان بالا تقلیل پیدا کند ، یک سال به شرکاء مهلت داده می شود که ، کمبود سرمایه را به وسیله ازدیاد سرمایه یا ورود سهام داران جدید جبران نمایند و یا این که نوع شرکت را تبدیل به شرکت با مسئولیت محدود و یا شرکت های دیگر کنند.
حداکثر میزان سرمایه بسته به میل شرکاء است و قانون در آن دخالتی ندارد.
انواع شرکت های سهامی
مواد اصلاحی قانون تجارت شرکت های سهامی را به دو نوع تقسیم نموده است:
1. شرکت سهامی عام
2. شرکت سهامی خاص
شرکت سهامی عام
________________________________________
شرکت سهامی عام شرکتی است که مؤسسین آن قسمتی از سرمایه شرکت را از طریق فروش سهام به مردم تأمین می کنند. به این طریق که مؤسسین قبلاً بیست درصد سرمایه را خودشان تعهد کرده اند و لا اقل سی و پنج درصد مبلغ تعهد شده را در حسابی به نام شرکت در شرف تأسیس در یکی از بانک ها سپرده و سپس اظهار نامه ای به ضمیمه طره اساسنامه شرکت و طرح اعلامیه پذیره نویسی سهام ، به مراجع ثبت شرکت ها تسلیم می نمایند.
شرکت سهامی عام کامل ترین نوع شرکت سهامی است و مسلم است برای انجام امور مهمه از قبیل استخراج معادن و تجارت با کشورهای خارجی و تأسیس کارخانجات و ایجاد سدها و بانک ها تشکیل می شود که سرمایه فردی کفاف آن را نمی دهد.
فکر تأسیس هر شرکت ابتدا از ناحیه اشخاصی ایجاد می شود که به جهاتی که بستگی به این امر دارند: مانند این که امتیاز استخراج معادن و یا احداث خط آهن را به دست می آورند، یا این که خبرگی یا مطالعات اقتصادی در امر به خصوصی دارند . مسلم است در این صورت به عده ای که هم فکر بوده و یا سرمایه دار هستند مشورت و در صورت موافقت شروع به تأسیس شرکت سهامی عام می نمایند.
مؤسسین
قبل از هر کار این اشخاص که مؤسسین نامیده می شوند باید بیست درصد سرمایه را تعهد نمایند و سی و پنج درصد از مبلغ تعهد شده را نزد یکی از بانک ها در حسابی به نام شرکت در حال تأسیس بسپارند . مثلاً شرکتی که با سرمایه یکصد میلیون ریال تأسیس می شود مؤسسین باید اقلاً بیست میلیون ریال آن را تعهد نموده و اقلاً هفت میلیون ریال که سی و پنج درصد مورد تعهد است نقداً پرداخت و در حساب جدیدی که به نام شرکت سهامی در حال تأسیس می باشد ( با قید اسم شرکت ) امانت بسپارند.
هر گاه تمام یا قسمتی از تعهد مؤسسین به صورت غیر نقد ( مانند امتیاز یا ملک ) باشد باید عین آن یا اسناد مالکیت آن را در همان بانکی که برای پرداخت مبلغ نقدی حساب باز شده است تودیع نمایند.
سپس اظهار مانه ای که معمولاً چاپی و حاکی موادی است که در قانون ذکر شده به ضمیمه طرح اساسنامه و طرح اعلامیه پذیره نویسی سهام که به امضاء کلیه مؤسسین رسیده باشد منضم به گواهی نامه بانک دائر به موجود بودن حساب سپرده و تسلیم مدارک مربوط به آورده های غیر نقدی در صورتی که تعهد مؤسسین به صورت غیر نقد باشد ، به مرجع ثبت شرکت ها تسلیم نمایند . این مدرک تماماً باید به امضاء مؤسسین رسیده باشد.
مراجع ثبت شرکت ها در تهران ، اداره ثبت شرکت ها و شهرستان ه دائره ثبت شرکت ها و در نقاطی که دائره ثبت شرکت ها نباشد اداره ثبت اسناد محل خواهد بود.
مرجع ثبت شرکت ها پس از مطالعه اظهارنامه و ضمائم آن و تطبیق مندرجات آن با قانون ، اجازه انتشار اعلامیه پذیره نویسی را صادر خواهد نمود.
پذیره نویسی
تعهد پرداخت سهام را که از ناحیه اشخاص به عمل می آید ، قانون پذیره نویسی نامیده می شود .
به موجب آگهی ( که اصطلاخ قانونی در این مورد اعلامیه است ) اشخاصی که مایل به سرمایه گذاری در شرکت سهامی عام هستند دعوت می شوند تا با ملاحظه عملی که شرکت برای انجام آن تأسیس می شود و سرمایه ای که در نظر گرفته شده و با اطلاع از سوابق و شخصیت مؤسسین در خرید سهام شرکت نمایند.
طرح اعلامیه مزبور به موجب ماده 9 قانون اصلاحی باید شامل نکات زیر باشد:
1. نام شرکت
2. موضوع شرکت
3. مرکز اصلی شرکت و شعب آن در صورتی که تأسیس شعبه مورد نظر باشد.
4. مدت شرکت
5. هویت کامل و اقامتگاه و شغل مؤسسین . در صورتی که بعضی از آنها در امور مربوط به موضوع شرکت تخصص یا اطلاعاتی داشته باشند ذکر آن به اختصار.
6. مبلغ سرمایه شرکت و تعیین مقدار نقد و غیر نقد آن به تفکیک و تعداد و نوع سهام. در مورد سرمایه غیر نقد ( جنسی ) تعیین مقدار و مشخصات و اوصاف و ارزش آن.
7. در صورتی که مؤسسین مزایایی برای خود در نظر گرفته اند تعیین چگونگی و موجبات آن مزایا.
8. تعیین مقداری از سرمایه که مؤسسین تعهد کرده و مبلغی که پرداخت کرده اند.
9. ذکر هزینه هایی که مؤسسین تا آن موقع جهت تدارک مقدمات تشکیل شرکت پرداخت کرده اند و برآورد هزینه های لازم تا شروع فعالیت شرکت.
10. در صورتی که انجام موضوع شرکت قانوناً مستلزم موافقت مراجع خاصی باشد ذکر مشخصات تجازه نامه یا موافقت اصولی آن مرجع.
11. ذکر حداقل سهامی که هنگام پذیره نویسی باید توسط پذیره نویس تعهد شود و تعیین مبلغی از آن که باید مقارن پذیره نویسی نقداً پرداخت گردد.
12. ذکر شماره مشخصات حساب بانکی که مبلغ نقدی سهام مورد تعهد باید به آن حساب پرداخت شود و تعیین مهلتی که اشخاص علاقه مند می توانند برای پذیره نویسی و پرداخت مبلغ نقدی به بانک مراجعه کنند.
13. تصریح به این که اظهارنامه مؤسسین به انضمام طرح اساسنامه برای مراجعه علاقه مندان به مرجع ثبت شرکت ها تسلیم شده است.
14. ذکر نام روزنامه کثیرالانتشاری که هر گونه دعوت و اطلاعیه بعدی تا تشکیل مجمع عمومی مؤسس منحصراً در آن منتشر خواهد شد.
15. چگونگی تخصیص سهام.
اعلامیه پذیره نویسی که حاکی از موارد پانزده گانه فوق است توسط مؤسسین بعد از تصویب مرجع ثبت شرکت ها در جراید ، آگهی گردیده و نیز در بانکی که تعهد سهام نزد آن صورت می گیرد در معرض دید علاقه مندان قرار خواهد گرفت.
در مدتی که برای پذیره نویسی در اعلامیه معین شده ، اشخاصی که مایل به خرید سهام شرکت باشند به بانک مراجعه و تعهد سهام را که در آن مواد مهمه شرکت از قبیل نام- موضوع شرکت – سرمایه – نشانی کامل پذیره نویس –تعدادسهام مورد خریداری و شماره ثبت شرکت ها در آن نوشته شده است امضاء و مبلغی که حداقل سی و پنج درصد تعهد است نقداً به بانک پرداخت و رسید دریافت می دارند . در ورقه تعهد صراحتاً باید قید نمود که پذیره نویس چه مبلغ تعهد نموده و چه مبلغ نقداً پرداخته است. این ورقه باید در دو نسخه تنظیم و با قید تاریخ به امضاء پذیره نویس یا قائم مقام قانونی او رسیده نسخه اول نزد بانک نگاه داری و نسخه دوم با قید رسید وجه و مهر وامضاء بانک به پذیره نویس تسلیم شود.
باید توجه داشت که امضاء ورقه تعهد سهم به خودی خود مستلزم قبول اساسنامه شرکت و تصمیمات مجامع عمومی صاحبان سهام می باشد و این معنی صراحتاً در ماده 15 اصلاحی تذکر داده شده است.
بنابراین کسی که تعهد خرید سهمی را نمود و سی و پنج درصد آن را پرداخت نمی تواند بدون تصویب مجمع عمومی از شرکت خارج شود و یا شرطی به خلاف آنچه در اساسنامه ذکر شده بنماید.

شرکت سهامی خاص
________________________________________
• بحث درباره وجود شرکت سهامی خاص
• ثبت شرکت سهامی خاص
• *مشخصات شرکت سهامی عام
• *مشخصات شرکت سهامی خاص
• تبدیل شرکت سهامی خاص به عام
شرکت سهامی خاص شرکتی است که تمام سرمایه آن توسط مؤسسین تأمین گردیده است.
چون تشکیل شرکت های سهامی عام با تشریفاتی که ذکر شد طولانی است ، مواد اصلاحی قانون تجارت برای امور ساده تری که طبعاً شرکاء کمتری دارد یک نوع شرکت سهامی مقرر شده داشته که به شرح فوق شرکت سهامی خاص نامیده می شود .
در این قبیل شرکت ها ، صدور اعلامیه پذیره نویسی وجود ندارد . تمام سرمایه از مؤسسین تعهد و اقلاً سی و پنج درصد آن در یکی از بانک ها به نام شرکت در حال تأسیس در حساب مخصوصی سپرده می شود.
سرمایه شرکت سهامی خاص نباید کمتر از یک میلیون ریال باشد . در صورتی که به عللی سرمایه شرکت تقلیل پیدا کند همان طور که قبلاً گفته شد باید شرکای در ظرف یک سال آن را جبران کنند و الا شرکت را به نوع دیگری از شرکت ها از قبیل با مسئولیت محدود یا تضامنی تبدیل نمایند .
در نام شرکت باید کلمه خاص قبل از ذکر نام شرکت و یا بعد از آن بلافاصله اضافه شود مانند شرکت سهامی خاص الوند یا شرکت سهامی دماوند خاص و قید کلمه خاص باید در تمام نوشته های شرکت تصریحاً معلوم باشد . زیرا این نوع شرکت ها در حقیقت یک قسم شرکت سهامی خانوادگی و خصوصی است که مراجعه کنندگان باید اطلاع داشته باشند .

بحث درباره وجود شرکت سهامی خاص

نگارنده عقیده دارد که با وجود مقررات شرکت های سهامی عام تشکیل شرکت سهامی خاص لزومی ندارد . زیرا اگر افرادی بخواهند شرکتی با تشکیلات مختصر تر از شرکت سهامی عام داشته باشند ، می توانند از مقررات شرکت با مسئولیت محدود استفاده کنند . و شرکتی که بین سه ، چهار نفر با سرمایه مثلاً یک میلیون ریال تشکیل می شود ، احتیاجی به مجمع عمومی و اجرای تشریفات شرکت های سهامی را نخواهد داشت.
البته در بعضی از کشور ها که در قانون شرکت با مسئولیت محدود پیش بینی نشده ممکن است از مقررات شرکت های سهامی خاص استفاده شود . و الا تشکیل این قبیل شرکت ها با وجود شرکت های سهامی عام ممکن است موجب انحراف اذهان عموم یا مراجعه کنندگان بشود و منظوری که از شرکت سهامی عام حاصل است با تصوری که از اهمیت شرکت های سهامی در ذهن اشخاص وجود دارد احیاناً موجب سوء استفاده از نام شرکت سهامی خواهد بود.
ثبت شرکت سهامی خاص
برای ثبت شرکت سهامی خاص فقط تسلیم اظهارنامه منضم به اساسنامه ای که به امضاء کلیه سهام داران رسیده باشد و ورقه ای مشعر به تعهد کلیه سهام و گواهی نامه بانکی حاکی از تأدیه قسمت پرداخته شده آن که نباید کمتر از سی و پنج درصد تمام تعهد باشد ضمن ارائه صورت مجلس عمومی مؤسسین حاکی بر تعیین مدیران و بازرسان شرکت کافی است هرگاه تمام یا قسمتی از سرمایه به صورت غیر نقد باشد باید تمام آن تأدیه گردد و صورت تقویم آن به تفکیک در اظها نامه منعکس شده و در صورتی که سهام ممتازه وجود داشته باشد باید شرح امتیاز و موجبات آن در اظهانامه قید شود . بنا به شرحی که گذشت مشخصات هر یک از انواع شرکت های سهامی به شرح زیر می باشد :
*مشخصات شرکت سهامی عام
مشخصات شرکت سهامی عام که شرکت سهامی خاص فاقد آن است به شرح زیر می باشد:
1. در نام شرکت قبل از اسم شرکت یا بعد از ان بلافاصله کلمه عام اضافه می شود.
2. قبل از تشکیل شرکت قسمتی از سرمایه شرکت را باصدور اعلامیه پذیره نویسی در اختیار عموم می گذارند تا اشخاص با مراجعه به بانک ها در خرید آن اقدام کنند.
3. سرمایه شرکت از پنج میلیون ریال نباید کمتر باشد.
4. هیئت مدیره شرکت سهامی عام کمتر از پنج نفر نخواهد بود.
5. شرکت سهامی عام می تواند اوراق قرضه منتشر کند.
6. شرکت می تواند سهام خود را برای فروش در بورس اوراق بهادار و بانک ها عرضه نماید.
7. در شرکت سهامی عام نقل و انتقال سهم نمی تواند مشروط به موافقت مدیران شرکت یا مجمع عمومی صاحبان سهام باشد.
8. در شرکت سهامی عام مبلغ اسمی هر سهم نباید از ده هزار ریال بیشتر باشد.
9. بازرسان شرکت سهامی عام باید دارای شرایط مخصوصی باشند و انتخاب آنها از ناحیه کمیسیون مخصوص صورت می گیرد.
*مشخصات شرکت سهامی خاص
مشخصات شرکت سهامی خاص عبارت است از :
1. در نام شرکت قبل از اسم شرکت یا بعد از آن کلمه خاص باید اضافه شود و این کلمه در کلیه نوشته های شرکت و آگهی هی باید رعایت گردد.
2. سرمایه شرکت به وسیله خود مؤسسین تأمین می شود و حق صدور اعلامیه پذیره نویسی را ندارند.
3. سرمایه شرکت ممکن است حداقل یک میلیون ریال باشد.
4. هیئت مدیره شرکت سهامی خاص ممکن است از پنج نفر کمتر باشد.
5. شرکت سهامی خاص حق انتشار اوراق قرضه را ندارد.
6. شرکت سهامی خاص نمی تواند سهام خود را برای پذیره نویسی یا فروش در بورس اوراق بهادار یا توسط بانک ها عرضه نماید یا با انتشار آگهی و اطلاعیه یا هر نوع اقدام تبلیغاتی برای فروش سهام خود مبادرت کند.
تبدیل شرکت سهامی خاص به عام
شرکت سهامی خاص ممکن است در صورت تمایل صاحبان سهام ، به شرکت سهامی عام تبدیل شود . در چنین موردی طبق ماده 278 اصلاحی رعایت چهار اصل ضروری است :
1. موضوع تبدیل شرکت باید به تصویب مجمع عمومی فوق العاده برسد.
2. سرمایه شرکت به مبلغ پنج میلیون ریال رسیده باشد . یا این که تصمیم گرفته شود که از طریق پذیره نویسی سرمایه افزایش یابد.
3. دو سال تمام از تاریخ ثبت شرکت گذشته و دو ترازنامه آن به تصویب مجمع عمومی رسیده باشد.
4. اساسنامه شرکت بر اساس شرکت سهامی عام تنظیم یا اصلاح شود .
در این صورت شرکت سهامی خاص باید ظرف مدت یک ماه از تاریخ تصویب مجمع عمومی صورت جلسه مجمع را به ضمیمه اساسنامه و دو ترازنامه و حساب سود و زیان که به تأیید حسابدار رسمی رسیده باشد و صورت دارایی شرکت اعم از منقول و غیر منقول و تقویم آن که مورد تأیید کارشناس رسمی وزارت دادگستری باشد ضمن اعلامیه ای به مرجع ثبت شرکت ها تسلیم نماید .
مسلم است اعلامیه مذکور مطابق قانون باید حاوی تمام نکات و مزایای شرکت باشد از قبیل نام و موضوع و سرمایه و دیون و تعهدات که به تصویب و امضای صاحبان سهام رسیده باشد.

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله   32 صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید

تحقیق در مورد وصایت نامه

اختصاصی از فایل هلپ تحقیق در مورد وصایت نامه دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

لینک پرداخت و دانلود *پایین مطلب*

فرمت فایل:Word (قابل ویرایش و آماده پرینت)

تعداد صفحه12

قرآن‏شناسی از دیدگاه امام خمینی(ره)

قرآن شناسان تاکنون قرآن را از زاویه‏های مختلف نگاه کرده‏اند. همچنین افکار و اندیشه‏های امام خمینی (ره) به عنوان یک قرآن شناس برجسته و تأثیرگذار بر مسلمانان از جهات گوناگون بررسی و تحقیق شده است. نویسنده مقاله حاضر کوشیده است تا قرآن‏شناسی امام را از نظر راه و رسم برخورداری از قرآن طرح و شرح کند. ما امیدواریم که این مقاله از یک سو فتح بابی باشد برای قرآن‏شناسی دیگران و از سی دیگر، گامی هرچند کوچک در فراخوانی از همه آنان که مایلند در ویژه‏نامه قرآن‏شناسی امام خمینی ما را یاری رسانند.

این کتاب بزرگ الهی که از عالم غیب الهی و قرب ربوبی نازل شده... از بزرگترین مظاهر رحمت مُطلقه الهیه است. این مطلبی است که امام خمینی در کتاب آداب الصلواة عنوان کرده‏اند.
قرآن شریف به قدری جامع لطایف و حقایق و سرایر و دقایق توحید است که عقول اهل معرفت در آن حیران می‏ماند. این، اعجاز بزرگ این صحیفه نورانیه آسمانی است، نه فقط حسن ترکیب و لطف بیان و غایت فصاحت و نهایت بلاغت و کیفیت دعوت و اخبار از مغیبات و اِحکام اَحکام و اتقان تنظیم عایله و امثال آن، که هر یک مستقلاً اعجازی فوق طاقت و خارق عادت است. بلکه می‏توان گفت این که قرآن شریف معروف به فصاحت شد و این اعجاز در بین سایر معجزات مشهور آفاق شد، برای این بود که در صدر اول اعراب را این تخصص بود و فقط این جهت از اعجاز را درک می‏کردند و جهات مهم‏تری که در آن موجود بود و جهت اعجازش بالاتر و پایه ادراکش عالی‏تر بود اعراب آن زمان درک نکردند. الآن نیز آنهایی که هم افق آنها هستند، جز ترکیبات لفظیه و محسنات بدیعیه و بیانیه چیزی از این لطیفه الهیه ادراک نکنند.1
قرآن یک سفره گسترده‏ای است که همه از آن استفاده می‏کنند، منتها هر کس به وضعی استفاده

دانلود مقاله دربارة‌ واژگان‌ ورزش‌ نوین‌ در زبان فارسی‌

اختصاصی از فایل هلپ دانلود مقاله دربارة‌ واژگان‌ ورزش‌ نوین‌ در زبان فارسی‌ دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

  یک‌ رویداد، برگزاری‌ بیست‌ و پنجمین‌ دورة‌ بازیهای‌ المپیک‌ تابستانی‌ (1) و دو اشاره‌ از دواستاد در مجلة‌ ایران‌شناسی‌ موجب‌ تحریر این‌ مقاله‌ شد.
مقاله‌ در حقیقت‌ تأیید نظر استادان‌ صاحب‌ نظر دکتر احسان‌ یارشارطر (2) و دکتر جلال‌متینی‌ (3) ست‌ در مورد زیاده‌رویها و کج‌ سلیقگی‌هایی‌ که‌ از آغاز قرن‌ حاضر میلادی‌ در باب ‌زبان‌ فارسی‌ باب‌ شده‌ و صلاح‌اندیشان‌ ناصالحی‌ را به‌ تشکیل‌ مجمع‌ و انجمن‌ واداشته‌ که ‌فرهنگهای‌ رنگارنگ‌ و دستورهای‌ جوارجور حاصل‌ کار آنان‌ است‌.
نویسندة‌ این‌ مقاله‌ نه‌ زبان‌ شناس‌ است‌ و نه‌ در حیطة‌ زبان‌ فارسی‌ صاحب‌ ادعایی‌. کار اصلی ‌او روزنامه‌نگاری‌ بوده‌ است‌ به‌ بطور اعم‌ و روزنامه‌ نگاری‌ ورزشی‌ بطور اخص‌. از این‌ رو این‌ مقاله‌ در حقیقت‌ یک‌ بازنگری‌ به‌ زبان‌ فارسی‌ در عرصة‌ ورزش‌ است‌ و گزارشی‌ کوتاه‌ - و ای ‌بسا بسیار ناقص‌ - از وضع‌ واژگان‌ ورزش‌ نوین‌ در زبان‌ فارسی‌.
فقدان‌ منابع‌ مورد نیاز بطور کامل‌ برای‌ تحریر مقالات‌ علمی‌ تاریخ‌ ورزش‌ در ایران‌ که‌ مشکل ‌بزرگ‌ محققان‌ داخل‌ و خارج‌ است‌ ناگزیر این‌ مقاله‌ را دچار کمبودهایی‌ ساخته‌ که‌ امید می‌رود کوشندگان‌ دیگر کم‌ و کاستیهای‌ آن‌ را برطرف‌ سازند و به‌ این‌ نوشته‌ همچنان‌ که‌ اشاره‌ شد به‌چشم‌ یک‌ گزارش‌ ساده‌ از قلم‌ یک‌ روزنامه‌ نگار بنگرند.

واژة‌ ورزش‌
واژة‌ «ورزش‌» در فرهنگهای‌ فارسی‌ تا پیش‌ از آنندراج‌ در معانی‌ کسب‌، زرع‌ و کشت‌، شغل‌، عمل‌ و حرفه‌ بکار گرفته‌ می‌شده‌ است‌ تنها در آنندراج‌ ذیل‌ لغت‌ «ورزشخانه‌» آمده‌ است‌: «جای‌ کشتی‌ گرفتن‌ و ورزش‌ نمودن‌ کشتی‌ گیران‌» (4) که‌ قصد مؤلف‌ ظاهراً از واژه ورزش‌ لغتی ‌مرادف‌ با تمرین‌ و ممارست‌ است‌. ناظم‌ الاطباء در آخرین‌ معنی‌ ای‌ که‌ از ورزش‌ به‌ دست‌ داده ‌آن‌ را «ریاضت‌ و اعمال‌ مخصوصه‌ که‌ برای‌ قوّت‌ اعمال‌ بدنی‌ همه‌ روزه‌ بجای‌ می‌آورند» (5)تعریف‌ کرده‌ است‌. علامة‌ دهخدا در لغت‌ نامه‌ «ورزش‌» را در معنای‌ تمرین‌ و مشق‌ بکار برده‌ و تنها در ذیل‌ کلمة‌ «ورزشگاه‌» از ورزش‌ بعنوان‌ یک‌ کار مشخص‌ نام‌ برده‌ و نوشته‌ است‌: «ورزشگاه‌ (اِمرکب‌) محلی‌ که‌ به‌ ورزش‌ اختصاص‌ یافته‌. جایی‌ مخصوص‌ ورزش‌ کردن‌، ورزشگه‌، ورزشخانه‌، زورخانه‌، گود». (6)
دکتر محمد معین‌ اولین‌ فرهنگ‌ نویسی‌ست‌ که‌ نخست‌ در ذیل‌ برهان‌ قاطع‌ (7) تعریف «ورزش‌» را داده‌ و «آن‌ را حرکت‌ دادن‌ اعضای‌ بدن‌ برای‌ ایجاد قدرت‌» دانسته‌ است‌ و سپس‌ درفرهنگ‌ فارسی‌ خود معنای‌ تازة‌ این‌ واژه‌ را همراه‌ با معادل‌ فرانسوی‌ آن‌ sport عرضه‌ کرده‌است‌. (8)
در یک‌ منظومة‌ معروف‌ در زورخانه‌ها و مورد استفاده‌ مرشدان‌ زورخانه‌ به‌ نام‌ گل‌ گشتی‌ از میرنجات‌ اصفهانی‌، سروده‌ شده‌ در حدود سالهای‌ 1080 هـ. ق‌.، که‌ به‌ دلیل‌ نامعلومی‌ دکتر معین‌ آن ‌را «گل‌ گشتی‌ توبا» خوانده‌ است‌، (9) ما پنج‌ بار به‌ کلمة‌ «ورزش‌» در معنای‌ تمرین‌ بدنی‌ و نیز در معنای‌ ممارست‌ و تمرین‌ برمی‌ خوریم‌ (10) و نیز چهار بار کلمة‌ «ورزشخانه‌» و «خانة‌ ورزش‌» در معنای‌ محل‌ تمرین‌ کشتی‌ و حرکات‌ زورخانه‌ای‌ مورد استفاده‌ قرار گرفته‌ است‌(11).
نکته‌ این‌جاست‌ که‌ نه‌ علامه‌ دهخدا و نه‌ دکتر معین‌ از این‌ مثنوی‌ عامیانه‌ و بسیار غنی‌ از جهت‌ مطالعات‌ فنون‌ کشتی‌ و ورزشهای‌ زورخانه‌ای‌ استفادة‌ چندانی‌ نکرده‌اند و حال‌ آن‌ که‌ این ‌مثنوی‌ بسال‌ 1312 خورشیدی‌ از روی‌ دفاتر یادداشت‌ ادیب‌الممالک‌ فراهانی‌ طی‌ سه‌ شمارة‌ متوالی‌ 3، 4، و 5 مجلة‌ ارمغان‌ در تهران‌ به‌ چاپ رسیده‌ است‌.(12)
با اینهمه‌ کلمة‌ «ورزش‌» در معنای‌ عام‌ آن‌ که‌ معادل ‌sport فرانسه‌ و انگلیسی‌ است‌ واژه‌ای‌ متأخر است‌ و در حقیقت‌ از زمانی‌ که‌ انواع‌ ورزشهای‌ نوین‌ در ایران‌ پا به‌ عرصة‌ وجود نهاده‌ مورد استفادة‌ عام‌ قرار گرفته‌ است‌ و نیز واژه‌ ورزش‌ بهنگام‌ تصویب‌ «قانون‌ ورزش‌ اجباری‌ درمدارس‌» در 16 شهریور ماه‌ 1306 خ‌ وارد قاموس‌ واژگان‌ دولتی‌ ایران‌ شده‌ است‌.(13)
اما پیش‌ از این‌ «ورزش‌» در زبان‌ فارسی‌ با واژة‌ «ریاضت‌» عربی‌ شناخته‌ می‌شده‌ و در یکی‌ از قدیمیترین‌ متون‌ نثر فارسی‌ بنام‌ هدایهٌ ‌المتعلمین‌ فی‌الطب‌، مؤلف‌ این‌ کتاب‌ پزشکی‌ معتبر درفصلی‌ تحت‌ عنوان‌ «فی‌ الریاضهٌ» ورزش‌ را این‌ گونه‌ تعریف‌ می‌کند.
ریاضت‌ آن‌ گاه‌ بود که‌ مردم‌ خویشتن‌ رنجه‌ کند و چون‌ مانده‌ خواهد گشتن‌، اندرساعت‌ آن‌ رنج‌ بجای‌ مانَد. فاما اگر بیش‌ بود از این‌ مقدار یا کم بود‌، از شمار ریاضت‌ نبود. و این‌ حرکت‌ که‌ ورا ریاضت‌ خوانند، تنها بود بی‌یار، چون‌ راه‌ رفتن‌ بشتاب‌ و دویدن‌ و سنگ‌ برگرفتن‌ و کمان‌ کشیدن‌ و گوی‌ زدن‌ و تیرانداختن‌ و طبطاب‌، اعنی‌ پهنه‌ باختن‌، و شمشیر باختن‌ و آنچه‌ بدین‌ ماند. باز آنچه‌ با یار بود چون‌ کُستی‌ گرفتن‌ و سکندر زدن‌ و کَنده‌ جَستن‌ و فارح‌ خوردن‌. و این‌، آن‌ بود که‌ دو تن‌پشت‌ با پشت‌ بنهند و بغلهاء دست‌ یک‌ به‌ دیگر اندر آرند، و چون‌ حمال‌ گاه‌ این‌ مر آن‌ را بردارد، و گاه‌ آن‌ مر این‌ را برگیرد. همچنین‌ می‌کنند. گاه‌ آن‌ بر پشت‌ این ‌بود ستان‌، و گاه‌ این‌ بر پشت‌ آن‌ بود ستان‌. و بود که‌ این‌ هر دو تن‌ مر یک‌ دیگر را کنار گیرند، و گاه‌ این‌ مر آن‌ را از زمی‌ برگیرد، و گاه‌ آن‌ مر این‌ را چنان‌ که‌ ترکان‌کنند. و این‌ بازیها که‌ کودکان‌ کنند اینهمه‌ متقدمان‌ نهاده‌اند تا بکار دارند مردمان‌ تا تنهای‌ ایشان‌ درست‌ باشد بدین‌ ریاضات‌. (14)
تا جایی‌ که‌ نویسندة‌ این‌ سطور آگاهی‌ دارد هدایهٌ‌ المتعلمین‌ فی‌الطب‌ تنها کتاب‌ کهنی‌ست‌ که‌مجموعة‌ ورزشهای‌ مختلف‌ را تحت‌ عنوان‌ «ریاضت‌» قرار داده‌ و تعریف‌ کرده‌ است‌ چه‌ در دیگر متون‌ فارسی‌ هریک‌ از این‌ ورزشها بعنوان‌ یک‌ واحد مستقل‌ مورد اشاره‌ قرار گرفته‌اند و درشرح‌ و تعریف‌ آنها توجهی‌ به‌ تعریف‌ ورزش‌ نشده‌ است‌. در قابوس‌نامه‌ آداب‌ چوگان‌ زدن‌ و نخجیر کردن‌ هر کـدام‌ فصلی‌ دارد (15) و در کتاب‌ سودمند فتوت‌نامة‌ سلطانی‌، فصل‌ سیم‌ باب ششم‌ در شرح‌ اهل‌ زور، و تمام‌ باب‌ هفتم‌ در بیان‌ اهل‌ قبضه‌ و حالات‌ ایشان‌ که‌ کلاً شرح‌ انواع ‌ورزشهای‌ زمان‌ و نمایشهای‌ پهلوانی‌ست‌، نه‌ لغت‌ «ریاضت‌» مورد استفادة‌ مؤلف‌ قرار گرفته ‌است‌ و نه‌ واژة‌ «ورزش‌». (16) اما واژة‌ «ریاضت‌» در زبان‌ عربی‌ امروز، درست‌ در معنای‌ ورزش ‌بکار می‌رود. المنجد در تعریف‌ عربی‌ «الریاضهٌ‌» درست‌ مانند فرهنگ‌ معین‌ جملة‌ «بکارانداختن‌ عضلات‌ بدن‌ را برای‌ تقویت‌ آنها» بکار برده‌ است‌.(17) و در المنهل‌ که‌ فرهنگ‌ فرانسه ‌به‌ عربی‌ست‌ این‌ لغت‌ معادل‌ ورزش‌ فارسی‌ و sport فرنگی‌ آمده‌ است‌.(18)
ملک‌ الشعراء بهار نیز شاید اولین‌ شاعر معتبری‌ست‌ که‌ بمناسبت‌ افتتاح‌ بنای‌ جدید ورزشگاه‌ امجدیه‌ در قطعه‌ای‌ تحت‌ عنوان‌ «ورزندگی‌ مایة‌ زندگی‌ست‌» که‌ ظاهراً تاریخ‌ سرودن‌ آن‌ باید 1319 یا 1318 باشد، کلمة‌ ورزش‌ را در معنای‌ عام‌ تمرین‌ بدنی‌ سه‌ بار طی‌ ده‌ بیت‌ تکرار کرده‌ است‌.(19)
این‌ درآمد از آن‌ جهت‌ ضرورت‌ داشت‌ که‌ به‌ تازگی‌ و باصطلاح‌ نوپایی‌ واژة‌ «ورزش‌» در معنای‌ امروزی‌ آن‌ در زبان‌ فارسی‌ آشنا شویم‌ بی‌ آن‌ که‌ بخواهیم‌ وارد بحث‌ بسیار مفصل‌ و پیچیده‌ تعاریف‌ علمی‌ و مابه‌النزاع‌ ورزش‌، تربیت‌ بدنی‌، ورزش‌ مسابقه‌ای‌، تفریحات‌ سالم‌، پیشاهنگی‌ و جز آن‌ در نزد اهل‌ اصطلاح‌ بشویم‌ و اختلاف‌ نظرهای‌ صاحبنظران‌ اروپایی‌ و امریکایی‌ را که‌ مستقیماً بر تعبیرات‌ و تفسیرات‌ ما ایرانیان‌ اثر گذاشته‌، مورد تجزیه‌ و تحلیل‌ قرار دهیم‌. پس‌ ناگزیر به‌ خلاصة‌ آنچه‌ گفتیم‌ می‌پردازیم‌:
• ¨ ورزش‌ نوین‌ امری‌ست‌ متأخر و عمر آن‌ در ایران‌، به‌ زحمت‌ به‌ صد سال‌ می‌رسد.
• ¨ برای‌ این‌ پدیدة‌ اجتماعی‌ تعاریف‌ متفاوتی‌ در دست‌ است‌ که‌ در این‌ مقدمه‌ مجال‌ پرداختن ‌به‌ آنها نیست‌.
• ¨ ورزش‌ نوین‌ به‌ صورت‌ مجرد «ورزش‌» در ایران‌ مورد استعمال‌ قرار گرفته‌ و در مقابل‌ آن‌ به‌دلیل‌ نامعلومی‌ اصطلاح‌ درست‌ «ورزش‌ قدیم‌» یا «ورزش‌ سنتی‌» به‌ یک‌ نوع‌ ترجمة‌ ناقص‌ یعنی‌«ورزش‌ باستانی‌» مبدل‌ شده‌ است‌ که‌ ظاهراً دریافت‌ واضعان‌ از معادل‌ اروپایی‌ les sports anciens در برابر les sports modernes و یا les sports modernes در مقابل‌ la gymnastique antique بوده‌ است‌.

ورزش‌ نوین‌ در ایران‌
ورود ورزش‌ نوین‌ در صحنة‌ فرهنگ‌ و آموزش‌ ایران‌ طبعاً ملازم‌ است‌ با ورود واژگانی‌ که‌ در این‌ ورزشها مورد استفاده‌ قرار می‌گیرد. وضع‌ زبان‌ فارسی‌ در مقابل‌ این‌ واژگان‌ از چند جهت‌ قابل‌ توجه‌ است‌:
1- صورت‌ قبول‌ و پذیرش‌ لغات‌ به‌ سبب‌ تنوع‌ ورزشها از یک‌ سو و فراوانی‌ واژگان‌ و مصطلحات‌ از دیگر سو و نیز اصل‌ خارجی‌ لغت‌ از سوی‌ سوم‌ ما را با مجموعه‌ای‌ از واژگان‌ ورزشی‌ مواجه‌ می‌سازد که‌ لااقل‌ نمونة‌ خوبی‌ برای‌ قیاس‌ و سنجش‌ واژه‌سازی‌ و قابلیتهای‌ زبان‌ فارسی‌ در برابر تهاجم‌ واژگان‌ خارجی‌ و جذب‌ و هضم‌ آنهاست‌.
2- ورزش‌ به‌ دلیل‌ مقبولیت‌ عام‌ و توجه‌ تودة‌ مردم‌ میدان‌ عمل‌ مسئله‌ای‌ست‌ که‌ می‌تواند مورد استفادة‌ زبان‌شناسان‌ و قاعده‌نویسان‌ وضع‌ واژه‌ قرار گیرد زیرا چنان‌ که‌ خواهد آمد هیچ‌ کدام‌ ازکوششهای‌ واژه‌سازی‌ تصنعی‌ برای‌ ورزش‌ تأثیری‌ در قبول‌ عام‌ نداشته‌ است‌ و مردم‌ گاه‌ یک‌ واژه‌ سبک‌ تلفظ‌ فرنگی‌ را بر یک‌ ترکیب‌ حتی‌ با سابقة‌ فارسی‌ ترجیح‌ داده‌اند (بوکس‌ در مقابل‌ مشت‌زنی‌) و گاه‌ بالعکس‌ یک‌ واژة‌ کوتاه‌ فرنگی‌ را که‌ در آغاز به‌ زبان‌ ما آمده‌ با یک‌ ترکیب‌ تازه‌ساز و بی‌ سابقة‌ فارسی‌ عوض‌ کرده‌اند (وزنه‌برداری‌ در مقابل‌ هالتر).
3- ورزشهایی‌ که‌ سابقة‌ سنتی‌ در ایران‌ داشته‌اند مانند: کشتی‌، شنا، تیراندازی‌، و سوارکاری‌، در زمان‌ مورد نظر ما یعنی‌ حدود صد سال‌ اخیر ناگزیر از قبول‌ مقررات‌ بین‌المللی‌ و مصطلحات ‌خاص‌ خود بوده‌اند.
4- ورزشهایی‌ که‌ سابقة‌ سنتی‌ نداشته‌اند و همراه‌ با تجدد فرهنگی‌ به‌ عرصة‌ فرهنگ‌ و تربیت ‌ایران‌ گام‌ نهاده‌اند مانند: ژیمناستیک‌، دو و میدانی‌، دوچرخه‌ سواری‌، فوتبال‌، بسکتبال‌، والیبال‌، و جز آن‌ که‌ البته‌ تعداد آنها بمراتب‌ بیش‌ از ورزشهای‌ سنتی‌ست‌.
اما باید دید که‌ برای‌ هر کدام‌ از این‌ ورزشها تا چه‌ اندازه‌ واژة‌ فارسی‌ وجود داشته‌، تا چه‌ اندازه‌ واژة‌ فارسی‌ ساخته‌ شده‌، سازندگان‌ این‌ واژه‌ها چه‌ سازمانها و با چه‌ کسانی‌ بوده‌اند؟ تا چه‌ حد اصل‌ اصطلاح‌ اروپایی‌ آن‌ اعم‌ از انگلیسی‌، فرانسه‌ و غیره‌ علناً در زبان‌ فارسی‌ قبول‌ شده‌ است‌؟ و بالاخره‌ چه‌ مقدار از این‌ واژه‌ها بصورتهای‌ مرکب‌ از قبیل‌ فرانسه‌ - فارسی‌ (پیست‌ِ دو)، انگلیسی‌ - فارسی‌ (تایم‌ اوت‌ گرفتن‌)، عربی‌ - انگلیسی‌ (محوطة‌ پنالتی‌)، فارسی‌ - عربی ‌(پرش‌ ارتفاع‌) و حتی‌ عربی‌ - عربی‌ (خط‌ دفاع‌) در زبان‌ ورزش‌ امروز جا گرفته‌ است‌؟
به‌ نظر می‌رسد که‌ برای‌ سهولت‌ مراجعه‌ بهتر آن‌ باشد که‌ چند ورزش‌ را بعنوان‌ نمونة‌ کار این‌گزارش‌ انتخاب‌ کنیم‌ و واژگان‌ برابر نهادة‌ فارسی‌ یا دیگر انواع‌ آن‌ را برشماریم‌ و در پایان‌ اشاره‌ای ‌داشته‌ باشیم‌ به‌ عواملی‌ که‌ باعث‌ استقرار این‌ واژگان‌ در زبان‌ فارسی‌ شده‌اند و کسانی‌ که‌ در این ‌راه‌ حقی‌ بر زبان‌ ورزش‌ نوین‌ ایران‌ داشته‌ و دارند.

الف‌ - کشتی‌
کشتی‌ از قدیمیترین‌ انواع‌ ورزش‌ در جهان‌ است‌ و در ایران‌ نیز مانند همه‌ تمدنهای‌ قدیم‌ این ‌ورزش‌ مورد توجه‌ بوده‌ است‌. در متون‌ فارسی‌ اشاره‌ به‌ کشتی‌ و فنون‌ آن‌ بسیار است‌. درهدایهٌ‌المتعلمین‌ فی‌ الطب‌ از «کُنده‌ کشی‌» و «فتح‌ پا» به‌ اصطلاح‌ امروز یاد شده‌ است‌ (20). فردوسی‌ در شاهنامه‌ به‌ کرات‌ در هنگام‌ وصف‌ نبرد دو پهلوان‌ از زورآزمایی‌ تن‌ به‌ تن‌ و کشتی‌گرفتن‌ آنان‌ سخن‌ گفته‌ که‌ در یکی‌ از آنها از یکی‌ از بندها یا فنون‌ کشتی‌ نیز یاد کرده‌ است‌. (21) به‌ نوشتة‌ حبیب‌ الله‌ بلور اصطلاح‌ «بند» به‌ جای‌ «فن‌» نخستین‌ بار در شاهنامه‌ بکار رفته‌است‌.(22) سعدی‌ نیز در گلستان‌ به‌ سیصد و شصت‌ بند فاخر اشاره‌ دارد بدون‌ آن‌ که‌ نامی‌ ازفنون‌ مختلف‌ برده‌ باشد.(23) حسین‌ واعظ‌ کاشفی‌ در فتوت‌نامه‌ سلطانی‌ از دو نوع‌ کشتی‌ به‌نامهای‌ «قبض‌» و «اضطرار» یاد می‌کند که‌ اولی‌ خاص‌ خراسان‌ و عراق‌ بوده‌ که‌ آن‌ را شهری‌وار نیز می‌گفته‌اند و دومی‌ ویژة‌ گیلان‌ و شیروان‌ (ظ‌: شروان‌) و بعضی‌ از آذربایجان‌، که‌ آن‌ را دیلم‌وار هم‌ می‌نامیده‌اند. (24) و سپس‌ مادر فنون‌ کشتی‌ را پشت‌ دست‌ گرفتن‌ می‌داند که‌ «پشت‌دست‌ به‌ جایها برسد هم‌ به‌ سر و هم‌ به‌ پای‌ و هم‌ به‌ میان‌».(25) در مثنوی‌ میرنجات‌ قمی‌ از چهل‌ و دو فن‌ کشتی‌ نام‌ برده‌ شده‌.(26) و در طوماری‌ که‌ از یک‌ نقالی‌ احتمالاً متعلق‌ به‌ دورة ‌صفوی‌ به‌ نام‌ «طومار افسانه‌ پریای‌ ولی‌» بر جای‌ مانده‌ است‌ از چهل‌ فن‌ نام‌ برده‌ شده‌. ولی‌ طومار اشاره‌ دارد به‌ سیصد و شصت‌ فن‌ برجای‌ مانده‌ از پهلوان‌ پوریای‌ ولی‌، که‌ با سیصد وشصت‌ بند سعدی‌ مطابقت‌ دارد. منتهی‌ نویسندة‌ طومار متذکر شده‌ است‌ که‌ چون‌ شمارة‌ سیصدو شصت‌ بند موجب‌ اطالة‌ کلام‌ می‌شود یک‌ صد و بیست‌ فن‌ را برای‌ بازگویی‌ برگزیده‌ در حالی‌که‌ فقط‌ نام‌ چهل‌ فن‌ را برشمرده‌ است‌، او در عین‌ حال‌ تأکید می‌کند که‌ «الحال‌ در میان‌ کشتی‌گیران‌ بیش‌ از پنجاه‌ و پنج‌ فن‌ مجری‌ نیست‌».(27) پرتو بیضائی‌ از 99 فن‌ یاد می‌کند (28)، وناصر مفخم‌ در لغت‌ نامة‌ ورزشی‌ 259 فن‌ را ذکر می‌نماید.(29) غلامرضا انصافپور از 379 فن‌ و اصطلاح‌ کشتی‌ سخن‌ گفته‌ (30)، و حبیب‌الله‌ بلور در یک‌ طبقه‌بندی‌ مغشوش‌ ولی‌ نسبتاً مفصل‌ 548 فن‌ را آورده‌ است‌.(31)
در مورد کشتی‌، لازم‌ به‌ تذکر است‌ که‌ این‌ فنون‌، بعلت‌ داشتن‌ نام‌ ایرانی‌ و یا نامهای محلی‌ ایرانی‌ از اتخاذ معادلهای‌ اروپایی‌ در امان‌ مانده‌ است‌. با اینهمه‌ ذکر نکته‌ای‌ در مورد این‌ ورزش‌ بیفایده‌ نیست‌، و آن‌ این‌ که‌ پس‌ از ورود ورزش‌ نوین‌ به‌ ایران‌، کشتی‌ اروپایی‌ نیز متداول‌ شد. در اولین‌ سالهای‌ ورود این‌ ورزش‌، نام‌ مصطلح‌ کشتی‌ اروپایی‌ یعنی‌ Grèco-Romaine به‌ همین‌ صورت‌ وبه‌ املای‌ فارسی‌ در مطبوعات‌ آن‌ زمان‌ منعکس‌ شده‌ است‌: «کشتی‌ گرِک‌ و رومن‌». (32) در سال‌بعد این‌ اصطلاح‌ به‌ فارسی‌ ترجمه‌ شده‌ و قهرمانان‌ این‌ کشتی‌ با عنوان‌ «کشتی‌ یونانی‌ و رومی‌» معرفی‌ گردیده‌اند.(33) در همین‌ سال‌ یک‌ نوع‌ کشتی‌ نزدیک‌ به‌ کشتی‌ سنّتی‌ که‌ با قوانین‌ تازه ‌وارد میدان‌ شده‌، نام‌ «کشتی‌ آزاد» به‌ خود گرفته‌ است‌. سه‌ سال‌ بعد که‌ وضع‌ نامگذاری‌ برای‌کشتی‌ روشنتر می‌شود به‌ «کشتی‌ اروپایی‌» اصطلاح‌ «کشتی‌ فرنگی‌» اطلاق‌ می‌گردد و «کشتی‌فرنگی‌» رسماً در مقابل‌ Grèco-Romaine یا «کشتی‌ یونانی‌ و رومی‌» در زبان‌ ورزش‌ نوین‌شناخته‌ می‌شود همچنان‌ که‌ «کشتی‌ آزاد» که‌ معادل‌ lutte libre فرانسه‌ و free style wrestling انگلیسی‌ست‌ مرسوم‌ می‌گردد و «کشتی‌ سنتی‌» با اصطلاح‌ «کشتی‌ باستانی‌» از دو نوع ‌دیگر مجزا می‌شود.
در همین‌ جهت‌ است‌ که‌ اصطلاح‌ «فرنگی‌ کار» به‌ کشتی‌گیران‌ فرنگی‌ اطلاق‌ می‌شود و نیز برخی‌ از مصطلحات‌ کشتی‌ فرنگی‌ یا بصورت‌ مرکب‌ - خیمة‌ سالتو، سالتو یک‌ دست‌ - و یا بصورت‌ بسیط‌ - نلسون‌، سوپلس‌ - بکار گرفته‌ شده‌ است‌ و حتی‌ گاه‌ فنون‌ کشتیهای‌ دیگری ‌مانند جودو و با اصطلاح‌ تازه‌ساز فارسی‌ در زبان‌ ورزش‌ نوین‌ ایران‌ وارد گردیده‌ است‌ - «کندة ‌ژاپونی‌ یک‌ پا روکار» - (35). از آن‌جا که‌ کشتی‌ سنتی‌ ایران‌ در گود زورخانه‌ یا در روی‌ زمین ‌پوشیده‌ از کاه‌ در فضای‌ آزاد صورت‌ می‌گرفته‌ است‌، مصطلحات‌ ابزارها و وسایل‌ آن‌ و نیز سمت ‌افراد سازمان‌ دهندة‌ این‌ ورزش‌ مستقیماً از زبانهای‌ اروپایی‌ اخذ و به‌ فارسی‌ برگردانده‌ شده‌است‌ و یا به‌ همان‌ صورت‌ فرنگی‌ به‌ فارسی‌ نوشته‌ و تلفظ‌ می‌شود:

فارسی‌ فرانسه‌ انگلیسی‌
امتیاز points points
تشک‌ tapis mat
داور وسط‌ arbitre referee
داور کنار juge judge
ژوری‌ jury jury
ضربة‌ فنی‌ fall,touch,pin tomber
گارد garde garde

در پایان‌ مبحث‌ واژگان‌ کشتی‌ بجاست‌ یادآوری‌ کنیم‌ که‌ مصطلحات‌ این‌ ورزش‌ در زبان‌فارسی‌ بار سنگین‌ و جامعی‌ از مصطلحات‌ عامه‌ را با خود دارد و در بسیاری‌ از فنون‌ این‌ کشتی ‌یا نام‌ واضعان‌ این‌ فن‌ - «کُندة‌ پنیرتپان‌» یا اجرای‌ فن‌ که‌ صورتی‌ شبیه‌ به‌ ابزارهای‌ کار دارد: «مقراضک‌»، «مشک‌ سقا» آمده‌ است‌، و البته‌ یک‌ مطالعة‌ مردم‌شناسی‌ در این‌ مصطلحات‌ خالی ‌از لطف‌ نیست‌.


ب‌ - فوتبال‌
این‌ ورزش‌ انگلوساکسونی‌ که‌ امروز از پردرآمدترین‌ و پرتماشاگرترین‌ ورزشهاست‌ و با فوتبال‌ متداول‌ در امریکا کاملاً تفاوت‌ دارد، از طریق‌ مدارس‌ امریکایی‌ و انگلیسی‌ و کارکنان‌ خارجی ‌شرکت‌ نفت‌ ایران‌ و انگلیس‌ به‌ ایران‌ وارد شده‌ و سپس‌ در اوایل‌ دوران‌ پهلوی‌ها بصورت‌ جدی ‌مورد توجه‌ قرار گرفته‌ و با تشکیل‌ مدارس‌ جدید و بوجود آمدن‌ تیمهای‌ فوتبال‌ جای‌ خود را درنزد مردم‌ بسرعت‌ باز کرده‌ است‌. این‌ ورزش‌ که‌ یک‌ ورزش‌ کاملاً انگلیسی‌ست‌ در آغاز با تمام ‌مصطلحات‌ انگلیسی‌ در زبان‌ فارسی‌ وارد شده‌ است‌: گل‌، بک‌، هافبک‌، سنتر هافبک‌، فوروارد، سنتر فوروارد، رِفری‌، هَند، پنالتی‌، کُرنر، آفساید، اوت‌. اینها، همه‌ به‌ همین‌ صورت‌ فارسی ‌نوشته‌ می‌شده‌ و تلفظ‌ می‌گردیده‌ است‌.
فرهنگستان‌ ایران‌ در زمان‌ رضاشاه‌ پهلوی‌ در کنار واژه‌سازی‌ برای‌ برخی‌ از واژگان‌ فنی‌ و علمی‌ روزگار خود دست‌ به‌ یک‌ طبع‌آزمایی‌ لغوی‌ در زمینة‌ ورزشی‌ نیز زده‌ است‌ و کوشیده‌ تا معادلهای‌ فارسی‌ برای‌ اصطلاحات‌ فوتبال‌ بیابد. حاصل‌ این‌ کار لغاتی‌ست‌ که‌ در زیر می‌خوانید و شاید تبسمی‌ هم‌ بر لب‌ شما بیاورد.
«واژه‌های‌ فوتبال‌: هال‌بان‌ goal keeper، پیشرو forward، پشتیبان‌ back، نگهبان ‌half back، پیشرو مرکز center forward، پیشرو دست‌ راست‌right wing forward، پیشرو دست‌ چپ‌ left wing forward، پیشرو راست‌right forward، پیشرو چپ ‌left forward، نگهبان‌ مرکز centerhalf back، نگهبان‌ راست‌ نگهبان‌ چپ‌ left half back، پشتیبان‌ راست‌ right back، پشتیبان‌چپ ‌left back، هال ‌goal post، هال‌ کرد goal. ("هال‌" میله‌هایی‌ را که‌ برای‌ چوگان ‌بازی‌ در دوسر میدان‌ سازند) و نویسندگان‌ معتبر همیشه‌ آن‌ را بجای‌ «دروازه‌» بکار برده‌اند و حتی‌ «هال‌کرد» یعنی‌ از «دروازه‌ بیرون‌ برد» استعمال‌ نموده‌اند چنان‌ که‌ اکنون‌ هم‌ می‌گویند «گل‌ کرد». دو واژه‌ هال‌ بان‌ و هالگاه‌ نیز به‌ قیاس‌ فارسی‌ ساخته‌ شده‌ است‌.
بیرون‌ out، گوشه‌ corner، تاوان‌ penalty، سر head، رد pass، تاوانگاه‌ penalty(Zone)، فوتبال‌ football، زدن‌ kick، خطا foul، کنار off-side، دست‌ hand، هالگاه ‌goal area، داور referee، دسته‌ team.»(36)
چنان‌ که‌ می‌دانیم‌ این‌ واژگان‌ در زبان‌ ورزش‌ نوین‌ ایران‌ هرگز جایی‌ نیافت‌ و در عوض ‌همزمان‌ با وضع‌ این‌ واژگان‌ کسانی‌ که‌ عملاً به‌نحوی‌ دست‌اندرکار فوتبال‌ بودند، کوشیدند تا بانوعی‌ تلفیق‌ و بهم‌ آمیختن‌ واژگان‌، مصطلحات‌ خاص‌ این‌ ورزش‌ را بسازند. برخی‌ از این‌ مصطلحات‌ که‌ با چند تغییر بکار برده‌ می‌شود از این‌ قرار است‌:

فارسی‌ فرانسه‌ انگلیسی‌
بغل‌ چپ‌ inter gauche left forward
بغل‌ راست‌ inter droit right forward
بک چپ arrière gauche left back
بک راست arrière driot right back
دروازه‌ but goal
دروازه‌بان‌ gardien de but goal keeper
سنترفوروارد، فوروارد وسط‌، فوروارد میانی‌ avant centre center forward
سنتر هافبگ‌، هافبگ‌ میانی‌ center half back ariere central
گوش‌ چپ‌ left wing forward aillier gauche
گوش‌ راست‌ right wing forward aillier droit

مصطلحات‌ فنی‌ بازی‌ از قبیل‌ فول‌ foul، اوت‌ out، پنالتی‌ penalty، «گل‌» goal در معنی‌ به‌ ثمر رسیدن‌ حمله‌ و گشایش‌ دروازة‌ حریف‌، آفساید (هافساید) off side همچنان‌ از انگلیسی‌ درفارسی‌ مانده‌ است‌ و تنها در سالهای‌ اخیر که‌ تاکتیک‌ بازی‌ فوتبال‌ تغییراتی‌ پیدا کرده‌ و بازیکنان ‌بر اساس‌ طرح‌ مربی‌ بصورتهای‌ آرایشی‌ متفاوت‌ از قبیل‌ (3-2-4-1 یا 3-3-4) وارد میدان‌می‌شوند، اصطلاحات‌ عامتری‌ از جمله‌ «خط‌ دفاع‌»، «خط‌ حمله‌»، «نوک‌ حمله‌» و جز آن‌ مورداستفاده‌ است‌ که‌ بحث‌ جزیی‌تر دربارة‌ آن‌ در حوصلة‌ این‌ مقاله‌ نیست‌.
نکتة‌ آخری‌ که‌ باید در مورد فوتبال‌ متذکر شد این‌ است‌ که‌ در این‌ ورزش‌ مانند دیگر وزشهایی‌که‌ دروازه‌بان‌ دارد - چوگان‌، واترپلو، هندبال‌ - در زبان‌ فارسی‌ اصطلاح‌ «گُلِر» ساخته‌ و مصرف‌شده‌ که‌ تحقیق‌ در چگونگی‌ ساختمان‌ زبانی‌ این‌ واژه‌ از هر جهت‌ شایان‌ توجه‌ است‌، زیرا آن‌ را در فرهنگهای‌ خارجی‌ ندیده‌ایم‌ و در فرهنگهای‌ فارسی‌ نیز فقط‌ دکتر معین‌ - آنهم‌ لابد به‌ قیاس ‌تداول‌ عام‌ - آن‌ را در معنای‌ «دروازه‌بان‌» آورده‌ و تذکر داده‌ است‌ که‌ در معنی‌ goal keeperانگلیسی‌ست‌.(37)

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله   42 صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید