فایل هلپ

مرجع دانلود فایل ,تحقیق , پروژه , پایان نامه , فایل فلش گوشی

فایل هلپ

مرجع دانلود فایل ,تحقیق , پروژه , پایان نامه , فایل فلش گوشی

نمونه سیستم نظرسنجی

اختصاصی از فایل هلپ نمونه سیستم نظرسنجی دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

سیستم نظر سنجی مد نظر دارای قابلیت های زیر می باشد:

۱- قابلیت دسته بندی نظر سنجی ها

۲- قابلیت ایحاد نظر سنجی با تاریخ شروع و اتمام نظر سنجی

۳- پویا بودن تعداد نظرات(گزینه ها)

۴- دارا بودن ۳ نوع عضو(مهمان-عضو-مدیر)

۵- مهمان فقط نتایج هر نظر سنجی را مشاهده می کند

۶- اعضا می توانند در نظر سنجی شرکت کنند

۷- مدیر نظر سنجی ها را ثبت می کند

۸- فایل قالب کاملا مجزا


دانلود با لینک مستقیم


نمونه سیستم نظرسنجی

داناود مقاله سیستم رزرو و پذیرش هتل

اختصاصی از فایل هلپ داناود مقاله سیستم رزرو و پذیرش هتل دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

 

چکیده
سیستمهای کامپیو تری در مدت زمانی که وارد جامعه ما شده اند جای خود را در میان افراد جامعه باز کرده اند.همچنین جامعه نیز نیاز به این سیستمها را احساس کرده است تا بتواند با این سیستمها کارها را روند سریع تر انجام دهد.سیستمهای کامپیوتری نیز نرم افزارهای پیشرفته تری را طلب می کنند،از این رو بر ماست که با ساخت نرم افزارهای لازم این نیازها را برطرف کنیم.
سیستم رزرو هتل نیز می تواند یکی از این نرم افزارها باشد تا بتواند قسمتی از این نیازها را برطرف کند.از طرفی برای تولید این نرم افزارها نیاز به دانستن زبانهای برنامه نویسی می باشد که زبان برنامه نویسی ویژوال استودیو دات نت نیزیکی از این زبانها می باشد که با فرا گرفتن مهارتهای لازم در این زبان می توان به سادگی نرم افزارهای مورد نیاز را تولید کرد.دانشکده ها نیز موظف می باشند که در مورد اجرای پروژه ها سخت گیر باشند و دانشجوها نیز باید بتوانند پروژه خود را پیاده سازی نمایند.مدرس دانشکده نیز می تواند در مورد ساختار برنامه و همچنین در مورد چگونگی برنامه نویسی دانشجو را راهنمایی کند تا دانشجو هم سریع تر و هم بهتر به جواب برسد.
سیستم رزرو هتل برای رزرو و پذیرش مسافر در هتل می باشد.این سیستم برای رزرو اینترنتی و همچنین پذیرش مسافر می باشد که دارای امکاناتی از قبیل رزرو اینترنتی مسافر، پذیرش حضوری مسافر، حذف مسافر از لیست مسافران، جستجو در میان مسافران و جستجو در میان کارکنان هتل و جستجو در میان سرویسهای هتل ، گزارش از لیست مسافران موجود در هتل و گزارش از کارکنان هتل، و امکاناتی از قبیل امکان ویرایش کردن و تصحیح کردن اطلاعات مسافران و کارکنان و ...می باشد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب
عنوان............................................................................3
چکیده............................................................................4
فهرست مطالب..................................................................6
فهرست شکل ها................................................................7
مقدمه.............................................................................9
تعریف پروژه.................................................................11
زبان برنامه نویسی و بانک اطلاعاتی مورد استفاده......................12
ساختمان و شرح عملکرد نرم افزار........................................13
پیشنهادات......................................................................27
خلاصه و نتیجه گیری....................................................................28
ضمیمه 1..................................................................................29
راهنمای کاربر............................................................................29
ضمیمه 2..................................................................................55
سورس برنامه.............................................................................55

 

 

 

 

 

فهرست شکل ها
شکل 1- جدول Employee..............................................13
شکل 2- جدول Receeption............................................17
شکل3 - جدول Service..................................................20
شکل 4- جدولReservation............................................22
شکل 5 - جدولRoom.....................................................25
شکل 6 - فرم رزرو اینترنتی.............................................29
شکل 7 - فرم ورود به برنامه.............................................30
شکل 8- فرم صفحه اصلی..................................................31
شکل 9 - فرم انتخاب........................................................32
شکل 10- فرم پذیرش مسافر...............................................33
شکل 11 -فرم پذیرش بوسیله کد رزرو...................................34
شکل 12 – فرم ثبت کارمندان.............................................36
شکل 13 – فرم اضافه کردن سرویس....................................37
شکل 14- فرم گزارش از مسافران........................................39
شکل 15- فرم گزارش از کارمندان.......................................41
شکل 16- فرم گزارش ازسرویسها........................................42
شکل 17- فرم ویرایش مسافر..............................................44
شکل 18- فرم ویرایش کارمند.............................................46
شکل 19-فرم ویرایش سرویس...........................................48
شکل 20-فرم حذف مسافر ................................................50
شکل 21-فرم حذف کارمند ...............................................52
شکل 22-فرم حذف سرویس ..............................................53

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


مقدمه
جمع آوری مطالب واطلاعات لازم
برای جمع اوری اطلاعاتی در مورد سیستم رزرو هتل به چندین هتل مراجعه نمودم و توانستم اطلاعاتی در مورد سیستم رزرو هتل از طریق صحبت کرن با کارکنان محل و همچنین دیدن امکانات و برنامه های نصب شده و در حال اجرا بدست بیاورم.همچنین با مراجعه به وب سایت هتل توانستم چند رزرو اینترنتی نیز را انجام دهم و بعد با همکاری مسئولان هتل چگونگی پذیرش مسافر را از نزدیک و به صورت عینی مشاهده نمودم. همچنین به جز این موارد توانستم درهنگام مراجعه چند مسافر برای پذیرش مراحل پذیرش مسافر را از نزدیک مشاهده کنم و در مجموع اطلاعات بسیار مهمی در مورد مسئله مورد تحقیق بدست آورم.ازجمله فیلدهایی که در مورد مسافران باید داشته باشیم تا بتوانیم یک بانک اطلاعاتی مناسب طراحی کنم.
از موارد دیگر که باید گفته شود این است که با دیگر قسمتهای برنامه نصب شده درهتل نیز آشنا شدم و در واقع امکانات جانبی نرم افزار را نیز مشاهده نمودم.
هچمچنین توانستم نشانی شرکت ایجاد کننده نرم افزار را پیدا کنم و با مساعدت یکی از مسئولین آن شرکت توانستم با مسئول طراحی بانک صحبت کنم و اطلاعات خوبی بدست آورم. در مجموع با اطلاعات جمع آوری توانستم تا حدودی بتوانم مسئله را بیشتر مورد ارزیابی قراردهم.سپس با توجه به اطلاعات بدست آمده طراحی ساختار نرم افزار را شروع کردم و بعد از طراحی شروع به برنامه نویسی نمودم.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


تعریف پروژه
دراین پروژه موارد زیر از دانشجو طلبیده می شد:
1- سیستم توانایی رزرو اینترنتی و پذیرش مسافر را دارا باشد.
2-این سیستم دارای انواع گزارشها از مسافران و کارکنان باشد.
3- سیستم توانایی جستجوهای بر اساسهای مختلف از مسافران را داراباشد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 


زبان برنامه نویسی و بانک اطلاعاتی مورد استفاده
زبان برنامه نویسی این سیستم ویژوال استودیو دات نت می باشد که از ترکیب ویژوال استودیو بیسیک دات نت و ویژوال استودیو ASP.NET استفاده شده است.
بانک اطلاعاتی مورد استفاده در این نرم افزار SQL SERVER 2000 می باشد که از نسخه Microsoft SQL Enterprise Manager ساخت Microsoft Corporation و نسخه 8 آن در این نرم افزار استفاده شده است.
این سیستم بر روی انواع سیستم عاملهای ویندوز 98 انگلیسی و عربی، ویندوز me، ویندوز2000، ویندوزxp و... قابلیت نصب واجرا را دارا می باشد.از لحاظ سخت افزاری نیز این برنامه بر روی پنتیوم های 133 به بالا به همراه 8 مگابایت رم قابلیت اجرا را دارا می باشد.

 

 

 


ساختمان و شرح عملکرد نرم افزار
شرح بانک اطلاعاتی
نام بانک مورد استفاده در این نرم افزارhotel می باشد که دارای 5 جدول است. اسامی این جدول ها عبارتند از:
Employee,Reservation,Reception,Room,Service
این بانک دارای 5 جدول می باشد که شکل آن را در زیر مشاهده می کنید.
جدول Employee
این جدول برای ذخیره اطلاعات مربوط به کارکنان هتل می باشد.شکل آن را در زیر می توانید مشاهده کنید.

جدول Employee با سیزده فیلد با نام های ssn,fname,lname,fathername,shcode,addr,tel,mobile,age
,task,salary,username,passwordاست که حال به شرح این فیلدها می پردازیم.
Ssn : این فیلد حکم کلید این جدول را در اختیار دارد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Fname: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره نام کوچک کارمند مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Charو طول آن 10 می باشد.
Lname: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره نام بزرگ کارمند مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Charو طول آن 10 می باشد.
Fathername: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره نام پدر کارمند مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Charو طول آن 10 می باشد.
Shcode: این فیلد همانطور برای ذخیره شماره شناسنامه کارمند مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Addr: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره آدرس محل سکونت کارمند مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن NChar و طول آن 10 می باشد.
Tel: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره شماره تلفن خانه کارمند یا آشنایان نزدیک او مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Mobile: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره شماره موبایل کارمند مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Age: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره سن کارمند مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Task: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره وظیفه کارمند در هتل یا سمتی که کارمند در هتل دارا می باشد مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Charو طول آن 10 می باشد.
Salary: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره میزان حقوق دریافتی کارمند مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Username: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره نام کاربری کارمند برای ورود به برنامه هتل مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Charو طول آن 10 می باشد.
Password: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره کلمه عبور کارمند برای ورود به برنامه هتل مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Charو طول آن 10 می باشد.
جدول RECEPTION
این جدول برای ذخیره اطلاعات مربوط به مسافران هتل می باشد که به صورت حضوری برای پذیرش اتاق مراجعه نموده اند.
شکل آن را در زیر می توانید مشاهده کنید.

جدول Reception با هفده فیلد با نام های Receptioncode,fname,lname,fathername,shcode,Codepass,Originall,Roomkind,Roomnumber,Roomno,Tel,Mobile,Age,
Destination,Flightno,Inputdate,Outputdate
است که حال به شرح این فیلدها می پردازیم.
Receptioncode: این فیلد حکم کلید این جدول را در اختیار دارد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Fname: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره نام کوچک مسافر مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Charو طول آن 10 می باشد.
Lname: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره نام بزرگ مسافر مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Charو طول آن 10 می باشد.
Fathername: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره نام پدر مسافر مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Charو طول آن 10 می باشد.
Shcode: این فیلد همانطور برای ذخیره شماره شناسنامه مسافرمورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Codepass: این فیلد همانطور برای ذخیره شماره پاسپورت مسافرمورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Originall: این فیلد همانطور برای ذخیره مبدا اصلی یا شهر و کشور قبلی مسافرمسافرمورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Charو طول آن 10 می باشد.
Roomkind: این فیلد همانطور برای ذخیره شماره پاسپورت مسافرمورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Charو طول آن 20 می باشد.
Roomnumber: این فیلد همانطور برای ذخیره تعداد اتاقهای خواهان مسافرمورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Roomno: این فیلد همانطور برای ذخیره شماره اتاق مسافرمورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Tel: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره شماره تلفن مسافر یا آشنایان نزدیک مسافر مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Mobile: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره شماره موبایل مسافر مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Age: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره سن مسافر مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Destination: این فیلد همانطور برای ذخیره مقصد نهایی مسافرمورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Charو طول آن 10 می باشد.
Flightno: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره شماره پروازمسافر مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Inputdate: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره تاریخ ورود مسافر مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Datetime و طول آن 8 می باشد.
Outputdate: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره تاریخ خروج مسافر مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Datetime و طول آن 8 می باشد.
جدولSERVICE
این جدول برای ذخیره اطلاعات مربوط به سرویسهای هتل می باشد.
شکل آن را در زیر می توانید مشاهده کنید.

جدول Service با چهار فیلد با نام های Serviceno,Servicename,Price,Daterecption
است که حال به شرح این فیلدها می پردازیم.
Serviceno: این فیلد حکم کلید این جدول را در اختیار دارد.نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Servicename: این فیلد حکم نام سرویس را دراین جدول در اختیار دارد. نوع داده مورد استفاده آن Char و طول آن 10 می باشد.
:Price این فیلد همانطور که از نامش مشخص است تعیین کننده قیمت و بهای سرویس است. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Daterecption: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است تعیین کننده تاریخ پذیرش سرویس است. نوع داده مورد استفاده آن Datetime و طول آن 8 می باشد.
جدول RESERVATION
این جدول برای ذخیره اطلاعات مربوط به مسافران هتل می باشد که به صورت اینترنتی برای رزرواتاق اقدام نموده اند.
شکل آن را در زیر می توانید مشاهده کنید.

جدول Reservation با هفده فیلد با نام های Receptioncode,fname,lname,fathername,shcode,Codepass,Originall,Roomkind,Roomnumber,Roomno,Tel,Mobile,Age,
Destination,Flightno,Inputdate,Outputdate
است که حال به شرح این فیلدها می پردازیم.
Receptioncode: این فیلد حکم کلید این جدول را در اختیار دارد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Fname: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره نام کوچک مسافر مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Charو طول آن 10 می باشد.
Lname: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره نام بزرگ مسافر مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Charو طول آن 10 می باشد.
Fathername: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره نام پدر مسافر مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Charو طول آن 10 می باشد.
Shcode: این فیلد همانطور برای ذخیره شماره شناسنامه مسافرمورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Codepass: این فیلد همانطور برای ذخیره شماره پاسپورت مسافرمورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Originall: این فیلد همانطور برای ذخیره مبدا اصلی یا شهر و کشور قبلی مسافرمسافرمورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Charو طول آن 10 می باشد.
Roomkind: این فیلد همانطور برای ذخیره شماره پاسپورت مسافرمورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Charو طول آن 20 می باشد.
Roomnumber: این فیلد همانطور برای ذخیره تعداد اتاقهای خواهان مسافرمورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Roomno: این فیلد همانطور برای ذخیره شماره اتاق مسافرمورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Tel: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره شماره تلفن مسافر یا آشنایان نزدیک مسافر مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Mobile: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره شماره موبایل مسافر مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Age: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره سن مسافر مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Destination: این فیلد همانطور برای ذخیره مقصد نهایی مسافرمورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Charو طول آن 10 می باشد.
Flightno: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره شماره پروازمسافر مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Inputdate: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره تاریخ ورود مسافر مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Datetime و طول آن 8 می باشد.
Outputdate: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره تاریخ خروج مسافر مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Datetime و طول آن 8 می باشد.
جدول ROOM
این جدول برای ذخیره اطلاعات مربوط به اتاقهای هتل می باشد.
شکل آن را در زیر می توانید مشاهده کنید.

جدول Room با دو فیلد با نام های Roomno,Arrival
است که حال به شرح این فیلدها می پردازیم.
Roomno: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره شماره اتاق مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Int و طول آن 4 می باشد.
Arrival: این فیلد همانطور که از نامش مشخص است برای ذخیره تاریخ ورود به اتاق مورد استفاده قرار می گیرد. نوع داده مورد استفاده آن Char و طول آن 10 می باشد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


پیشنهادات
مهمترین و بهترین پیشنهادی که در این زمینه می توان ارائه کرد این است که این برنامه را به طور کامل در یک سایت قرار داد تا از طریق اینترنت نیز کارمندان بتوانند خدمات لازم را ارائه نمایند. همچنین در سایت اطلاعات کمکی و راهنماییهای لازم را برای مسافران و بازدید کننده های سایت قرار گیرد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 


خلاصه و نتیجه گیری
در طراحی این نرم افزار و نرم افزارهای مشابه باید در ابتدا اطلاعات کلی در مورد موضوع مشخص را بدست اورد. با داشتن اطلاعات کار در مراحل بعدی بسیار ساده ترمی شود ومیتوان ساختار قدرتمندی برای برنامه بوجود اورد. با یک ساختار قدرتمند میتوان یک نرم افزار قدرتمند و تقریبا خالی از هر گونه اشکال را بوجود اورد.
با بدست اوردن اطلاعات مربوط به یک موضوع برنامه نویسی نیز ساده تر شده و در مورد اشکالات کوچک در برنامه نویسی سریع تر می توان اشکال را حل کرد. در نتیجه زمانی که قسمتهای کوچک برنامه سریعتر به جواب رسیدند روند کلی تکوین برنامه نیز سریع تر پیش رفته و علاوه بر اسودگی خاطر باعث شده که به موارد جدیدتری نیز فکر کرده و در صورت امکان انها رانیز پیاده سازی کنیم.

 

 

 

 

 

ضمیمه 1
راهنمای کاربر
این نرم افزار به دو صورت کلی برنامه کاربردی و صفحه رزرو اینترنتی می باشد که مکمل یکدیگر می باشند.
بخش اینترنتی
در این قسمت تنها یک صفحه به نام صفحه رزرو داریم که در زیر دیده می شود.

همانطور که مشاهده می کنید کاربر وارد کردن اطلاعات فقط به طور کامل می تواند اتاقی برای خود رزرو نماید. بعد از رزرو کردن اتاق کد رزروی به وی داده می شود که به هنگام مراجعه به هتل برای پذیرش نهایی مورد استفاده قرار می گیرد.
بخش برنامه کاربردی

 

بعد از اجرای برنامه اولین فرمی را که مشاهده می کنیم فرم login می باشد که به صورت زیرمی باشد.

برنامه بدین صورت است که مدیران برنامه می توانند با وارد نمودن نام کاربری و کلمه عبور خاص خود به بخشی از امکانات برنامه دسترسی داشته باشند که کاربران عادی استفاده کننده از آن این فرصت را ندارند. البته مدیر سیستم می تواند کاربران دیگری را نیز در سیستم قرار دهد تا چندین کاربر با کلمه کاربری و کلمه عبور جداگانه بتوانند وارد سیستم شده و از امکانات سیستم برخوردار شوند.
بعد از ورود به برنامه همان طور که مشاهده می کنید فرم اصلی برنامه دارای هفده دکمه می باشد(شکل زیر).

با کلیک بر روی دکمه "پذیرش مسافر" فرم زیر ظاهرمی شود(شکل زیر).

در فرم بالا مشخص می کنیم که آیا شخص از قبل به صورت اینترنتی رزرو کرده است یا اینکه می خواهد هم اکنون اتاق بگیرد.
اگر دکمه "پذیرش بوسیله کد رزرو" را کلیک کنیم فرم زیر ظاهر شده و در فرم زیر با دادن کد رزرو می توانیم برای شخص اتاق بگیریم.
اگر دکمه "پذیرش بوسیله کد رزرو" را کلیک کنیم فرم زیر ظاهر می شود.

دراین فرم باید تمامی فیلدهای مربوطه پر شوند تا پذیرش یک مسافر تکمیل شود. در صورتی که یکی از گزینه های گفته شده پر نشود با ظاهر شده پیامی ضمن ذکر این نکته از کاربر در خواست می کند که ان گزینه یا گزینه ها را پر کند در غیر این صورت عملیات پذیرش تکمیل نخواهد شد.
با زدن دکمه " پذیرش " اطلاعات مربوط در بانک اطلاعاتی ذخیره می شود.
با زدن دکمه " بازگشت " نیز به فرم اصلی برنامه باز می گردیم.
نوع دیگر در ثبت مسافران ، به صورت ثبت بوسیله کد رزرو می باشد.
با کلیک بر روی دکمه "پذیرش بوسیله کد رزرو" فرم زیر ظاهر می شود(شکل زیر).

بدین صورت در فرم انتخاب با کلیک دکمه پذیرش بوسیله کد رزرو وارد فرم مربوطه می شویم.در این صفحه با زدن کلید "بار کردن" با توجه به کد رزرو اطلاعات رزروی مسافر بار می شوند و در صورت درست بودن و تایید مسافر توسط کاربر در لیست پذیرش مسافران قرار می گیرد.
با زدن دکمه "بار کردن" با توجه به کد رزرو اطلاعات رزروی مسافر بار می شوند.
با زدن دکمه "پذیرش" اطلاعات مربوط در بانک اطلاعاتی ذخیره می شود.
با زدن دکمه " بازگشت " نیز به فرم اصلی برنامه باز می گردیم.
نکته مهم در این عملیات این است که هم مدیر توانایی به ثبت رساندن کارکنان را دارد و هم کاربران عادی توانایی انجام این کار را دارند.
گزینه بعدی در فرم اصلی ثبت کارمند می باشد.با زدن دکمه " ثبت کارمند " فرم مربوط به ثبت کارمند مشاهده می شود(شکل زیر).

دراین فرم نیز باید تمامی فیلدهای مربوطه پر شوند تا عملیات ثبت کارمند توسط مدیرتکمیل شود. در صورتی که یکی از گزینه های گفته شده پر نشود با ظاهر شده پیامی ضمن ذکر این نکته از مدیر در خواست می کند که ان گزینه یا گزینه ها را پر کند در غیر این صورت عملیات ثبت کارمند تکمیل نخواهد شد.
با زدن دکمه " ثبت " اطلاعات مربوط در بانک اطلاعاتی ذخیره می شود.
با زدن دکمه " بازگشت " نیز به فرم اصلی برنامه باز می گردیم.
نکته مهم در این عملیات این است که تنها مدیر توانایی به ثبت رساندن کارکنان را دارد و کاربران عادی توانایی انجام این کار را ندارند.
گزینه بعدی در فرم اصلی وارد کردن سرویسها در هتل می باشد. با زدن دکمه " ثبت سرویس " فرم مربوط به ثبت سرویس مشاهده می شود(شکل زیر).

دراین فرم نیز باید تمامی فیلدهای مربوطه پر شوند تا عملیات ثبت سرویس توسط مدیرتکمیل شود. در صورتی که یکی از گزینه های گفته شده پر نشود با ظاهر شده پیامی ضمن ذکر این نکته از مدیر در خواست می کند که ان گزینه یا گزینه ها را پر کند در غیر این صورت عملیات ثبت سرویس تکمیل نخواهد شد.
با زدن دکمه " ثبت " اطلاعات مربوط در بانک اطلاعاتی ذخیره می شود.
با زدن دکمه " بازگشت " نیز به فرم اصلی برنامه باز می گردیم.
نکته مهم در این عملیات این است که تنها مدیر توانایی به ثبت رساندن سرویسها را دارد و کاربران عادی توانایی انجام این کار را ندارند.
فرم های گزارش گیری
همانطور که ملاحظه می کنید در این نرم افزار سه نوع گزارش گیری وجود دارد.
1. گزارش گیری براساس لیست مسافران پذیرش شده هتل
2. گزارش گیری براساس لیست مسافران رزرو شده هتل
3. گزارش گیری براساس لیست کارکنان هتل
4. گزارش گیری براساس لیست سرویسهای هتل
حال به شرح تک تک این گزارش ها می پردازیم.
• گزارش گیری براساس لیست مسافران پذیرش شده هتل
در فرم اصلی با زدن دکمه " گزارش لیست مسافران پذیرش شده " وارد فرم گزارش گیری براساس لیست مسافران پذیرش شده هتل می شویم(شکل زیر).

با زدن دکمه " نمایش گزارش " اطلاعات مربوط به تک تک مسافران پذیرش شده در یک دیتا گرید نمایش داده می شود.
با زدن دکمه " بازگشت " نیز به فرم اصلی برنامه باز می گردیم.
نکته مهم در این عملیات این است که هم مدیر توانایی دیدن گزارشها را دارد و هم کاربران عادی توانایی انجام این کار را دارند.
• گزارش گیری براساس لیست مسافران رزرو شده هتل
در فرم اصلی با زدن دکمه " گزارش لیست مسافران رزرو شده " وارد فرم گزارش گیری براساس لیست مسافران رزرو شده هتل می شویم(شکل زیر).
با زدن دکمه " گزارش " اطلاعات مربوط به تک تک مسافران رزرو کرده در یک دیتا گرید نمایش داده می شود.
با زدن دکمه " بازگشت " نیز به فرم اصلی برنامه باز می گردیم.
نکته مهم در این عملیات این است که هم مدیر توانایی دیدن گزارشها را دارد و هم کاربران عادی توانایی انجام این کار را دارند.
• گزارش گیری براساس لیست کارکنان هتل
در فرم اصلی با زدن دکمه " گزارش لیست کارکنان هتل " وارد فرم گزارش گیری براساس لیست کارکنان هتل می شویم(شکل زیر).

با زدن دکمه " گزارش " اطلاعات مربوط به تک تک کارکنان هتل در یک دیتا گرید نمایش داده می شود.
با زدن دکمه " بازگشت " نیز به فرم اصلی برنامه باز می گردیم.
نکته مهم در این عملیات این است که فقط مدیر توانایی دیدن گزارشهای کارکنان را دارد و کاربران عادی توانایی انجام این کار را ندارند.
• گزارش گیری براساس لیست سرویسهای هتل
در فرم اصلی با زدن دکمه " گزارش لیست سرویس های هتل " وارد فرم گزارش گیری براساس لیست سرویسهای هتل می شویم(شکل زیر).

با زدن دکمه " گزارش " اطلاعات مربوط به تک تک سرویسها در یک دیتا گرید نمایش داده می شود.
با زدن دکمه " بازگشت " نیز به فرم اصلی برنامه باز می گردیم.
نکته مهم در این عملیات این است که هم مدیر توانایی دیدن گزارشها را دارد و هم کاربران عادی توانایی انجام این کار را دارند.
فرم های ویرایش کردن
همانطور که ملاحظه می کنید در این نرم افزار سه نوع ویرایش کردن وجود دارد.
1. ویرایش کردن براساس لیست مسافران پذیرش شده هتل
2. ویرایش کردن براساس لیست کارکنان هتل
3. ویرایش کردن براساس لیست سرویسهای هتل
• ویرایش کردن براساس لیست مسافران پذیرش شده هتل
در فرم اصلی با زدن دکمه " ویرایش مسافران پذیرش شده " وارد فرم ویرایش کردن براساس لیست مسافران پذیرش شده هتل می شویم(شکل زیر).

در این فرم پنج دکمه وجود دارد که به شرح آنها می پردازیم.
دکمه "بعدی " با زدن این دکمه بر روی جدول بانک اطلاعاتی به رکورد بعدی دست خواهیم یافت و اطلاعات رکورد بعدی را ملاحظه می کنیم.
دکمه "ویرایش " با زدن این دکمه بر روی جدول بانک اطلاعاتی اجازه ویرایش یک رکورد را در بانک اطلاعاتی دست می یابیم.
دکمه "ثبت ویرایش " با زدن این دکمه بر روی جدول بانک اطلاعاتی ویرایش یک رکورد در بانک اطلاعاتی را ثبت و به اصطلاح رکورد را به روز رسانی می کنیم.
دکمه "لغو ویرایش " با زدن این دکمه بر روی جدول بانک اطلاعاتی می خواهیم بگوییم که از ویرایش رکورد صرف نظر کرده ایم و می توانیم به دنبال ویرایش یک رکورد دیگر در بانک اطلاعاتی باشیم.
دکمه "بازگشت" با زدن این دکمه به فرم اصلی برنامه باز می گردیم.
نکته مهم در این عملیات این است که هم مدیر توانایی ویرایش را دارد و هم کاربران عادی توانایی انجام این کار را دارند.
• ویرایش کردن براساس لیست کارکنان هتل
در فرم اصلی با زدن دکمه " ویرایش کارکنان هتل " وارد فرم ویرایش کردن براساس لیست لیست کارکنان هتل می شویم(شکل زیر).

در این فرم پنج دکمه وجود دارد که به شرح آنها می پردازیم.
دکمه "بعدی " با زدن این دکمه بر روی جدول بانک اطلاعاتی به رکورد بعدی دست خواهیم یافت و اطلاعات رکورد بعدی را ملاحظه می کنیم.
دکمه "ویرایش " با زدن این دکمه بر روی جدول بانک اطلاعاتی اجازه ویرایش یک رکورد را در بانک اطلاعاتی دست می یابیم.
دکمه "ثبت ویرایش " با زدن این دکمه بر روی جدول بانک اطلاعاتی ویرایش یک رکورد در بانک اطلاعاتی را ثبت و به اصطلاح رکورد را به روز رسانی می کنیم.

 

 

 

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله  80  صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید


دانلود با لینک مستقیم


داناود مقاله سیستم رزرو و پذیرش هتل

دانلود مقاله بتن سبک وزن سازه ای ساخته شده از پوسته میوه نخل روغنی

اختصاصی از فایل هلپ دانلود مقاله بتن سبک وزن سازه ای ساخته شده از پوسته میوه نخل روغنی دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

دانلود مقاله بتن سبک وزن سازه ای ساخته شده از پوسته میوه نخل روغنی


دانلود مقاله بتن سبک وزن سازه ای ساخته شده از پوسته میوه نخل روغنی

در این تحقیق تیرهای مسلح با نسبتهای مختلف تقویت شده (از0.52%تا3.90%)ساخته شده وآزمایش شد.
اطلاعات بدست آمده شامل مشخصات خیز( تغییر مکان)،شاخص های شکل پذیری وچرخش-حرکت وضعی است.
این تحقیق روشن میکند که تیرهای بتنی مسلح ساخته شده با پوسته نخل روغنی قابل مقایسه با انواع دیگر بتنهای سبک وزن است ومقایسه کردن نتایج آزمایش با آیین نامه های معمول بتن به خوبی این موضوع راقابل قبول میکندونشان میدهد که تیرهای با نسبتهای تقویتی کم همه نیازهای این آیین نامه ها مانند را مرتفع میکند.کشور مالزی معمولا بیشتر از نصف کل روغن نخل جهان را تولید میکند،درختان نخل سرتاسر4.05میلیون هکتار از سرزمینهای این کشور را پوشانده است ودرحدود18.88تن در هر هکتار خوشه میوه تازه محصول میدهد

خلاصه:
1-مقدمه:
دستورآزمایش:
بحث ونتیجه گیری از آزمایش:
مصالح استفده شده ونسبتهای اختلاط:
نتیجه گیری:

 

شامل 16 صفحه فایل word


دانلود با لینک مستقیم


دانلود مقاله بتن سبک وزن سازه ای ساخته شده از پوسته میوه نخل روغنی

دانلود مقاله افسردگی در نوجوانان

اختصاصی از فایل هلپ دانلود مقاله افسردگی در نوجوانان دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

 

 

مقدمه :
ورود به نوجوانی فرد را با مشکلات فراوانی در گیر می کند. نوجوانان معمولا دارای مشکلات ویژه ای هستند که در دوره کودکی کمتر با آن مواجه می شوند،ماهیت این مشکلات با مسائل دوران بزرگسالی متفاوت است. نوجوان در نقش خویش کاملا سازگاری نیافته و در نتیجه غالبا سر درگم ، نامطمئن و مضطرب است .و در طی این دوره آشفته،تغییرات بدنی در نوجوان همراه با تغییر در تصویر ذهنی است. در سنین نوجوانی اعتماد بنفس درنوجوانان به دلیل تغییرات جسمی تحت تاثیر قرارمی گیرد که ممکن است به افزایش علائم روانی و افسردگی در فرد منجر شود.این مطالعه با هدف بررسی ارتباط رضایت از تصویر ذهنی و افسردگی انجام شده است .
روش ها:پژوهش حاضر یک مطالعه توصیفی همبستگی با طرح تک گروهی و یک مرحله ای است .تعداد کل نمونه ها 400نفر از نوجوانان دانش آموز دختر و پسر کلاس های دوم و سوم بود که در سال تحصیلی 82-81 دردبیرستان های دولتی شهر اصفهان مشغول به تحصیل بودندکه با روش نمونه گیری طبقه بندی تصادفی انتخاب شدند. اطلاعات جمع آوری شده توسط پرسشنامه ها با نرم افزار spss و با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی تجزیه و تحلیل شده است .
نتایج: نتایج پژوهش طبق آزمون همبستگی پیرسون با 667/0 - = r و 001/0 < p نشان دهنده ارتباط معنی داری بین رضایت از تصویر ذهنی از بدن و افسردگی در دانش آموزان بود .همچنین یافته ها نشان داد که میانگین رضایت از تصویر ذهنی از بدن در دختران کمتر از پسران و میزان افسردگی دختران بیش از پسران بود
بحث:اگر چه عدم رضایت از تصویر ذهنی از بدن و افسردگی در نوجوانان دختر بیش از نوجوانان پسر بود ولی در هر دو جنس رضایت از تصویر ذهنی از بدن با افسردگی ارتباط داشت . لذا می توان ادعا کرد که نوجوانان پسر هم مانندنوجوانان دختر در معرض خطر هستند که توجه بیشتری را در هر دو قشر نوجوان می طلبد.
نوجوانان وابسته به اینترنت ، افسرده هستند
پژوهشگران کره‌ای می‌گویند، هر چه وابستگی و میزان زمان کارکردن نوجوانان با اینترنت بیشتر باشد ، افسردگی در آنها با علائم بیشتری نمود می‌یابد.
‬پژوهشگران کره‌ای در مطالعه ای که برای دریافت میزان وابستگی نوجوانان به اینترنت بر روی ‪ ۴۲۵‬دانش آموز مقطع متوسطه این کشور انجام دادند، متوجه شدند افراد بیشتر وابسته به اینترنت ، از افسردگی رنج می‌برند.
در این مطالعه بر روی شرکت‌کنندگان، آزمون‌هایی برای سنجش میزان اعتیاد به اینترنت انجام شد. در این آزمون‌ها سوالاتی مانند میزان احساس شیفتگی و نیاز به اینترنت، تلاشهای ناموفق آنها برای قطع استفاده از اینترنت و فرار از مشکلات روزانه با اینترنت پرسیده شد.
این مطالعه نشان داد ‪ ۱۱‬درصد از نوجوانان به اینترنت وابستگی شدید دارند.
در مرحله دوم این مطالعه آزمون‌هایی برای سنجش میزان افسردگی در این نوجوانان انجام شد. افسردگی در نوجوانانی که به اینترنت وابستگی شدید داشتند مشهود بود.
پژوهشگران این مطالعه می‌گویند، نوجوانان معتاد به اینترنت صرف نظر از جنسیت، سن، و مقطع تحصیلی، بدون هیچ منظور و هدفی خاص تنها برای یافتن چیزهای جدید و مهیج در این شبکه پرسه می‌زنند.
این مطالعه می‌افزاید اینکه افسردگی ناشی از اعتیاد به اینترنت است یا اعتیاد به اینترنت ناشی از افسردگی است مشخص نیست. تنها مشخص شده است که افسردگی، نوجوانان را به سمت کارکردن بیشتر به اینترنت می‌کشاند.
دستگاه‌های MP3 ‬پلیر خطر عارضه کری را در نوجوانان تشدید می‌کند
تحقیقات موسسه تحقیقاتی انگلیسی ‪ DEAFANESS RESEARCH‬نشان می‌دهد ، نوجوانانی که از طریق دستگاه‌های ‪ MP3‬پلیر به موسیقی گوش می‌دهند در معرض خطر کر شدن قرار دارند.
در زمان‌های گذشته کری در بین افراد بین ‪ ۶۰‬تا ‪ ۷۰‬سال بیشتر متداول بود اما امروزه برای نسل جدید از سن ‪ ۴۰‬سالگی عارضه کری آغاز می‌شود.
تحقیقات این موسسه انگلیسی نشان می‌دهد که گوش کردن به موسیقی از طریق هدفون و با صدای بلند صدمات جبران ناپذیری را به شنوایی افراد به خصوص نوجوانان وارد می‌کند.
گوش کردن به موسیقی با فرمت ‪ MP3‬و با صدای بلند با بلند شدن یک جت از باند برابری می‌کند.
تحقیقات نشان می‌دهد که گوش کردن به موسیقی با صدای بلند سبب مرگ سلول‌های گوش می‌شود.
سلول‌های گوش وظیفه فیلتر کردن صداهایی را که می‌شنویم دارند و این سلول‌ها به طور طبیعی با بالا رفتن سن ضعیف می‌شوند.
محققان اعلام کردند که اگر نوجوانان و جوانان تنها به مدت ‪ ۶۰‬دقیقه در طول روز با ولوم ‪ ۶۰‬درصدی دستگاه ‪ MP3‬پلیر به موسیقی گوش دهند به شنوایی آنان آسیبی نخواهد رسید.
اما اگر جوانان این موضوع را به فراموشی بسپارند و دچار احساسات شوند و موسیقی را با صدای بلند از طریق هدفون گوش دهند دچار عارضه کری زودرس می شوند.
افسردگى چیست ؟
افسردگى یکى از رایجترین بیماریهاى روانى است که باعث مراجعه به روانپزشکان، روانشناسان و سایر متخصصان بهداشت روان می‌گردد.
در هر لحظه از زمان حداقل ١٥ تا ٢٠ درصد افراد بزرگسال جامعه ممکن است عوارض و نشانه‌هاى افسردگى شدید را از خود نشان بدهند و میلیونها نفر در هر لحظه در جهان تحت درمان افسردگى قرار می‌گیرند.
در زبان روزمره براى توصیف افسردگى از احساسات غمگینى، ناکامى، ناامیدى و شاید هم رخوت و بی‌حالى استفاده می‌شود. معمولاً مردم تصور می‌کنند که افراد افسرده تن‌پرور ، خودخواه و یا اهل تمارضند و سعى می‌کنند آنها را با عباراتى همچون «سعى کن خودت را جمع‌وجور کنی» نصیحت نمایند.
در طول زندگى همه ما دوره‌هاى کوتاه و بلند احساس داشتن غم، عدم خوشحالى و یا نظایر آن خصوصاً در هنگام از دست دادن همسر و یا نزدیکان، هنگام کار و یا از دست دادن کار را تجربه می‌کنیم و همه ما قادر به مقابله با این حوادث هستیم.
احساس افسردگى معمولاً به عنوان «اندوه» و «سوگ یا داغدیدگی» شناخته می‌شوند. یعنى در موقعیتهایى که انتظار می‌رود شادی‌بخش باشد به احساس اندوه ختم می‌شود مثلاً در هواى بارانى، پس از تولد فرزند، پس از نقل‌مکان به یک منزل جدید، منازعه اى که در مصاحبت با دوست و یا همسر به‌وجود می‌آید. اما این احساس اندوه به‌سرعت با از بین رفتن موقعیت برطرف می‌گردد.
همچنین پس از از دست دادن یکى از نزدیکان، پایان یافتن یک رابطه مهم، معمولاً افراد چیزى را تجربه می‌کنند که سوگ نامیده می‌شود.
ویژگیها و نشانه‌هاى سوگ با افسردگى مشابه می‌باشد. این دو پدیده کاملاً طبیعى بوده و حتى فقدان آنها در هر فردى ممکن است در درازمدت براى فرد مضر باشد. در هر دو مورد پس از طى فرآیند مربوطه فرد به زندگى عادى خود بر می‌گردد. ولى در عده‌اى از ما این احساس داشتن غم براى زمان بیشترى ادامه پیدا کرده و احتیاج به مراقبتهاى ویژه بهداشتى ضرورت می‌یابد.
افسردگى کلینیکى در صورت ادامه داشتن می‌تواند منجر به بروز فعالیتهاى خطرناک اجتماعى مثل دست زدن به خودکشى و یا نظایر آن شود و این در واقع اقدامات فورى پزشکى و بهداشتى را طلب می‌کند.
اختلالات مربوط به افسردگى میلیون‌ها نفر را در سال مبتلا می‌کند. این عده هزینه بسیار سنگینى را بر خود، خانواده، جامعه و سیستم بهداشتى کشورشان تحمیل می‌کنند.
شواهد به‌دست آمده از علم عصب‌شناسى و ژنتیک و تحقیقات کلینیکى نشان می‌دهد که افسردگى در واقع یک اختلال در مغز می‌باشد. تکنیکهاى تصویربردارى مدرن از مغز روشن ساخته است که در افسردگى مدارهاى عصبى که مسؤول تنظیم افکار، خُلق، فکر کردن، خوابیدن، اشتها و رفتار هستند از حالت طبیعى خارج شده و ارتباطات صحیحى بین این مناطق وجود ندارد. از همین شواهد بدست آمده در به‌دست آوردن داروهاى مناسب استفاده شایانى می‌شود.
علائم و نشانه هاى افسردگى
دو ویژگى اختصاصى افسردگى که براى تشخیص افسردگى حتماً یکى از آنها باید وجود داشته باشد، یکى خلق ناشاد (غم، اندوه، ناراحتى یا نگرانی) و دیگرى فقدان علاقه و لذت تقریباً در همه فعالیتهاى عادى و سرگرمیهاى فرد می‌باشد. هر دو این علائم باید در اکثر مواقع روز وجود داشته باشند.
سایر نشانه‌هاى افسردگى شامل از دست دادن توجه و سرخوشى در فعالیتهاى روزانه، اختلال و تغییر عمده در اشتها و وزن بدن، اختلال در خواب به‌صورت کم‌خوابى یا پرخوابى، اختلال در تفکر و تمرکز فکر، وجود اضطراب و کندى حرکات، احساس بى ارزشى و یا احساس گناه، فقدان نیرو یا فقدان انرژى و خستگى، افکار تکرارشونده، مرگ و یا خودکشى می‌باشند.
دانشمندان ارتباط نزدیکى بین خودکشى و افسردگى ذکر می‌کنند به‌طوریکه دوسوم بیماران افسرده به خودکشى فکر می‌کنند و ١٠ تا ١٥ درصد آنها به زندگى خود خاتمه می‌دهند.
اگر یک بیمار ۵ مورد از علائم بالا را به‌مدت ۲ هفته مداوم داشته باشد به اختلال افسردگى شدید (عمده) مبتلا می‌باشد. مطالعات اخیر در ایالات متحده آمریکا نشان می‌دهد که افسردگى سردسته علتهاى ناتوانى در انسان به‌شمار می‌رود. چنین مطالعات آمارى در بقیه کشورها نیز موجود می‌باشد.
افسردگى در گروههاى مختلف
افسردگى در دانشجویان
دانشجویان از هوشمندترین و مستعدترین اقشار هر جامعه بوده و آینده سازان هر کشور هستند. از این رو توجه به سلامت روانى آنان از اهمیت ویژه‌اى برخوردار است، زیرا دانشجو هنگامى می‌تواند آفرینشگر، فعال و سازنده باشد که شاداب، امیدوار و متعهد باشد.
افسردگى یکى از شایعترین اختلالات روانى است که با علائم کاهش انرژى و علاقه، احساس گناه، اشکال در تمرکز، بى اشتهایى و افکار مرگ و خودکشى در شخص همراه است. از علائم شاخص افسردگى کاهش انرژى، بى حوصلگى و عدم تمرکز مى باشد، که در افرادى که داراى فعالیتهاى فکرى هستند بخصوص دانشجویان منجر به بروز اختلال در امور تحصیلى و شغلى، اشکال در تکمیل تکالیف، و کاهش انگیزه براى انجام طرحهاى تازه مى گردد.
میزان افسردگى دانشجویان می‌تواند به عنوان شاخص اساسى سلامت روانى آنان به شمار آید، بنابراین دانشجوى مبتلا به اختلال افسردگى ممکن است علاقه به امور درسى و آموزشى را از دست بدهد و احساس پوچى و بى ارزشى و بى اهمیتى به وى دست دهد. لذا در چنین شرایطى نمى توان تلاش ذهنى هدفمند و جهت‌دار و در عین حال خلاق را از آنها انتظار داشت. همچنین به معیارهاى این گروه سنى یعنى توانمندى، سلامتى، هوش، جذابیت و ... بى علاقه شده و احساس ناتوانى مى کنند.
از طرف دیگر در توانایى تحلیل که لازمه فعالیتهاى آموزشى است دچار ضعف عمده مى گردند، که منجر به نارضایتى از خود در جوان دانشجو گشته و باعث شدت بیمارى مى گردد.
مطالعات زیادى در مورد شیوع افسردگى در دانشجویان صورت گرفته است. در اینجا به نتایج بعضى از مطالعات انجام شده در ایران اشاره می‌شود که بر اساس یافته هاى یکى از این مطالعات، حدود ٣/٢١ دانشجویان مورد مطالعه مبتلا به افسردگى خفیف تا متوسط بوده اند.
این میزان در بین دانشجویان دختر ٢/٢٢ درصد و دانشجویان پسر ٤/١٧ درصد گزارش شده است (کوشان و واحدیان، ١٣٧٣). این مطالعه هم چنین نشان داده است که در بین دانشجویان مجرد (١/٢٢ درصد) افسردگى بیشترى نسبت به دانشجویان متاهل (٢/١٩ درصد) وجود داشته است.
همچنین احمدى (١٣٧١)، در مطالعه خود بر روى دانشجویان علوم پزشکى اهواز نتیجه گرفت که ٥٢ درصد دانشجویان زن و ٣٨ درصد دانشجویان مرد دچار افسردگى خفیف تا شدید هستند. در این مطالعه میانگین افسردگى دانشجویان مجرد ٤٢/١٠ درصد و دانشجویان متاهل ٩٧/٧ درصد گزارش شده است. یافته‌هاى این مطالعه همچنین نشان می‌دهد که ١١ درصد دانشجویان مرد و ٢٠ درصد دانشجویان زن نسبت به آینده ناامید بودند. علاوه بر آن ٨ درصد دانشجویان ‌مرد و ٧ درصد دانشجویان زن داراى افکار خودکشى بودند.
شایعترین مشکلاتى که در این مطالعه توسط خود دانشجویان نیز مطرح شده است شامل:
حجم زیاد دروس پزشکى، فعالیتهاى زیاد در بخشهاى بالینى، وجود دروس غیر ضرورى، طولانى بودن دوره تحصیل پزشکى، کافى نبودن امکانات رفاهى، کم بودن مدت زمان استراحت، کشیکهاى زیاد و انتظارات بیش از حد برخى از کادر پزشکى از دانشجویان می‌باشد.
نتایج مطالعه کوشان و واحدیان نشان داده است که در دانشجویانى که از رشته تحصیلى خود رضایت نداشته و بى علاقه بودند (٥/٤٥ درصد)، و کسانیکه حداقل از یک واحد درسى نمره قبولى نیاورده اند، افرادى که بحرانهاى عمده اى در زندگى داشتند، دانشجویانى که مایلند اوقات فراغت خود را به تنهائى بگذرانند، و مشکل خانوادگى، جسمانى و یا روانى دارند و یا سابقه بیمارى اعصاب در خانواده آنها وجود دارد، میزان افسردگى بیشترى نسبت به سایر دانشجویان وجود دارد. اما دانشجویانى که علاقمند به فعالیتهاى ورزشى و گروهى بودند میزان افسردگى در آنها کمتر گزارش شده است.
مطالعات دیگر نیز به نتایج مشابهى اشاره نمودند از جمله: یزدى و همکاران (١٣٧٤) در مطالعه خود بر روى دانشجویان تازه وارد دانشگاه تهران، میزان افسردگى را ٣٠ درصد گزارش نمودند. در مطالعه مشابه ناصری (١٣٧٤)، بر روى دانشجویان دانشگاه آزاد واحد رودهن، این میزان ٥٨ درصد ذکر گردید. در سال ١٣٧٤ باز هم ترکان در مطالعه خود بر روى دانشجویان رشته پزشکى دانشگاه زاهدان، افـــسردگـــی بیشترى را در دانشجویان زن (٦٥ درصد) نسبت به دانـــشــــجـــویان مرد (٤١ درصد) گزارش نموده است.
شایعترین علائمى که خود دانشجویان در مطالعات مختلف گزارش نمودند شامل موارد زیر مى شود: بى حوصلگى، کاهش قدرت تمرکز و یادآورى، احساس از دست دادن علاقه، احساس غمگینى، کاهش توانائیهاى جسمانى، نا امیدى نسبت به آینده، سخت بیدار شدن در صبح، احساس خستگى دائم، خسته کننده بودن کارهاى روزمره.
در نتیجه با توجه به اثرات ناخوشایند و مخرب بیمار افسردگى در روند زندگى و عملکرد قشر جوان و دانشجو توصیه مى شود که با مشاهده علائم اولیه که در این سایت ارائه شده است براى فعالیتهاى درمانى و جلوگیرى از شدت علائم اقدام نمایند.
افسردگى در کودکان و نوجوانان
مطالعات و بررسیهاى انجام شده نشان داده است که افسردگى در کودکان و نوجوانان نیز وجود دارد که با افسردگى در بزرگسالان شباهت دارد.
تفاوت عمده افسردگى در کودکان و نوجوانان با بزرگسالان در دو مورد است: به جاى خلق افسرده ممکن است در کودکان و نوجوانان خلق تحریک‌پذیر باشد، و نرسیدن به وزن مورد انتظار (کاهش و یا افزایش وزن) در آنها دیده شود.
کاهش اعتماد به نفس، بی‌تفاوتى، سطح پایین انرژى، گوشه‌گیرى اجتماعى، آشفتگیهاى خوردن و خوابیدن، دیدگاه بدبینانه آشکار در مورد آینده و اعتقاد و اقدام به خودکشى از دیگر علائم و نشانه‌هاى افسردگى در این گروه سنى می‌باشد. در نوجوانان رفتارهاى ضداجتماعى و منفی‌کارانه، مصرف الکل و دارو و مواد مخدر ممکن است مشاهده گردد.
افسردگى در کودکان و نوجوانان بیشتر از بقیه سنین با خودکشى همراه می‌باشد. فقط در سال ١٩٩٦ خودکشى به‌عنوان سومین عامل مرگ و میر در افراد ٢٤-١٥ ساله و چهارمین علت مرگ و میر در افراد ١٤-١٠ سال بوده است. علاوه بر عوامل ژنتیک و فیزیولوژیک چندین عامل استرس‌زاى اجتماعى می‌تواند بر خلق کودک تاثیر بگذارد، از قبیل ناهماهنگ بودن و آشفتگى در خانواده، طلاق، مورد آزار و بی‌توجهى واقع شدن، شکست تحصیلى، وضعیت اجتماعی و اقتصادى ضعیف و داغدیدگى.
اختلال افسردگى در کودکانى که قبل از سن مدرسه هستند بسیار نادر می‌باشد. اما در ۲ درصد بچه‌هاى دبستانى اختلال افسردگى شدید (عمده) شیوع دارد و این میزان براى نوجوانان حدود ۵ درصد در جامعه می‌باشد.
مطالعات معدودى وجود دارد که دلالت بر مفید بودن داروهاى ضدافسردگى در کودکان و نوجوانان داشته باشد. مصرف داروهاى ضدافسردگى در این گروه سنى بر پایه استانداردهاى درمانى بالینى استوار است.
یک تحقیق به‌طرز روشنى گفته است که فلوکستین (Fluxetin) داروى بسیار مؤثرى در درمان افسردگى در کودکان و نوجوانان مى باشد.
به‌نظر می‌رسد که درمان دارویى همراه با روشهاى مخصوص روان درمانى در کودکان و نوجوانان ارزش بسیارى داشته و پیشگیرى مؤثرترى در خودکشى آنان در سنین بعدى مى باشد، بخصوص روان‌درمانى خانواده براى آموزش به خانواده در مورد اختلالات افسردگى مهم و ضرورى است.
افسردگى در افراد مسن
در سالهاى اخیر حدود ۲ درصد افراد بالاى ٦٥ سال، به غیر از افرادى که در آسایشگاه نگهدارى می‌شوند، از افسردگى رنج می‌برند. تحقیقات ثابت کرده است که درمان و تشخیص این افراد از اهمیت زیادى برخوردار است.
خودکشى در میان افراد مسن‌تر بیشتر از بقیه سنین شایع بوده و از این نظر قابل توجه می‌باشد. مطالعات نشان می‌دهد که سطح اقتصادى ـ اجتماعى پایین، از دست دادن همسر، بیمارى جسمى همزمان، کناره‌گیرى اجتماعى و بازنشستگى با افسردگى سالمندان رابطه دارد.
علائم عمده افسردگى در سالمندان شامل کاهش نیرو و تمرکز، اختلال خواب، کاهش اشتها و وزن، شکایات جسمى، احساس بی‌ارزشى، بدبینى، اختلال حافظه و خودکشى می‌باشد.
خانمها و افسردگى
افسردگى نزد بانوان چیزى حدود ۲ برابر بیشتر از آقایان دیده می‌شود. در طول زندگى حداقل ٢٠ درصد بانوان حداقل یک بار تجربه افسردگى کوتاه مدت را داشته‌اند. اگرچه به نظر می‌رسد که افسردگى ارتباط تنگاتنگى با سن یائسگى دارد.
ولى در حقیقت این سنین بارورى و سنین قبل از یائسگى هستند که بیشترین میزان آمار افسردگى در بانوان را تشکیل می‌دهند. از طرفى آنالیزهاى آمارى افسردگى در بانوان نشان می‌دهد که استرسهاى متفاوت، زایمان، تفاوتهاى هورمونى، نقشهاى اجتماعى و رفتارهاى مورد انتظار از زنان بیشتر از مردان روان آنها را به سمت بیمارى افسردگى سوق می‌دهد.
افسردگى پس از زایمان همچنین بیمارى شایعى در میان بانوان بوده و جستجوها و مطالعات در پى علت دقیق آن می‌باشند.

 

انواع افسردگى
از افسردگى تقسیم‌بندى متعددى شده است که چند نوع مهم آن عبارتند از:
افسردگى شدید (عمده) (Major Depression)
نوعى از افسردگى که بیش از هفته‌ها و یا ماهها طول می‌کشد و شامل نشانه‌ها و رفتارهاى عمیقى است که عملکرد شغلى، روابط بین فردى و رفتارهاى اجتماعى را تحت تأثیر قرار داده و شخص را به‌طور کلى از محیط خود دور می‌سازد.
اختلال افسرده خویى (Dysthymia)
این اختلال خفیف‌تر از افسردگى شدید (عمده) می‌باشد و با خلق افسرده (تحریک‌پذیر در کودکان و نوجوانان) همراه است که در بخش عمده روز دوام دارد و اکثر روزها وجود دارد.
معمولاً مردم این افراد را به‌عنوان افرادى بداخلاق، ترشرو و ملال‌آور تلقى می‌کنند. این گروه قادر به برقرارى ارتباط بین فردى مناسب با دیگران نیستند و افرادى جدى، کج‌خلق و درونگرا هستند.
اختلال افسردگى جزئى (Minor Depression)
در این اختلال علائم افسردگى با شدتى کمتر از دو مورد فوق و با دوره‌هاى محدودتر همراه است. این نوع افسردگى در همه گروههاى سنى دیده می‌شود و تأثیر کمترى درزندگى فرد می‌گذارد.
اختلال افسردگی پیش از قاعدگی
این نوع افسردگی در زنان و پیش از دوره قاعدگی رخ می‌دهد و با بی‌ثباتی خلق، اضطراب، افزایش خستگی‌پذیری، عدم تمرکز، تغییرات اشتها و خواب، سردرد و موارد دیگر همراه است. همه این علائم در دوره قاعدگی از بین می‌روند.
افسردگى فصلى
به نوعی از افسردگى گفته می‌شود که در طول یک دوره خاص از سال (عموماً زمستان) اتفاق می‌افتد و قابل پیشگیرى است ولى می‌تواند بسیار خطرناک و جدى باشد.
سستى مفرط، روحیه پایین و خواب‌آلودگى زیاد از علائم عمده آن می‌باشد. کمبود نور علت عمده این اختلال محسوب شده و براى درمان آن از نوردرمانى استفاده می‌کنند.
علل افسردگى
علل افسردگى ترکیبى از عوامل ژنتیکى، بیولوژیکى و محیطى (روانى ـ اجتماعی) می‌باشد.
در بسیارى از مردم نیز، علت افسردگى ناشناخته باقى می‌ماند. به‌طور کلى مشخص شده است که افسردگى در نتیجه یکسرى از فعل و انفعالات شیمیایى در مغز اتفاق می‌افتد.
این فعل و انفعالات که نورو ترانسمیتر نامیده می‌شود در تمامى اعمال و رفتارهاى بدن به‌طور بیولوژیکى وجود دارد.

 

عوامل ژنتیکى
ثابت شده است که در بعضى از اقوام و خانواده‌ها افسردگى شایعتر بوده ولى وجود یک فرد افسرده در یک خانواده لزوماً دلیل بر وقوع این امر در بقیه اعضاء خانواده نمی‌باشد.اما هرچه درجه خویشاوندى نزدیکتر باشد، به همان نسبتآسیب‌پذیرى براى افسردگى بیشتر می‌شود.
عوامل بیولوژیکى
تغییرات زیستى متعددى در مغز افراد روى می‌دهد. این تغییرات شامل تغییر در ارتباطات عصبى سیستم غدد درون‌ریز و هورمونها، تغییر در سیستم انتقال‌دهنده‌هاى شیمیایى و تغییر در فعالیتهاى الکتریکى مغز است.
عوامل محیطى (روانى – اجتماعی)
فاکتورهاى استرس‌زاى اجتماعى و روانى به‌عنوان ریسک فاکتورهاى بروز افسردگى شناخته می‌شوند.
استرس در فرم فقدان یکى از اقوام نزدیک مثل پدر و مادر و دوستان به‌عنوان ماشه‌اى براى بروز افسردگى در افراد آسیب‌پذیر، به‌شمار می‌رود. به‌طور کلى تحقیقات ژنتیک ثابت کرده است که عوامل استرس‌زاى محیطى فرصت بروز آسیب‌پذیرى یک ژن بخصوص را افزایش داده و آنها را به سوى یک بیمارى پیشرفته افسردگى هدایت می‌کند.
با این حال در برخى از افراد این افسردگى بدون عوامل استرس‌زاى محیطى به‌وجود می‌آید. تحقیقات دیگرى در این زمینه مشخص کرده است که عوامل استرس‌زا در قالب ایزوله بودن در اجتماع و یا محرومیت دوران کودکى منجر به تغییرات پایدار در فعالیت مغز شده و باعث افزایش حساسیت نسبت به بروز علائم افسردگى می‌شود.
رویدادهاى زندگى و استرسهاى محیطى
استرسها و موقعیتهاى زندگى می‌توانند نقش اولیه را در ایجاد افسردگى داشته باشند، هر چند که در این مورد اختلاف‌نظر بین دانشمندان وجود دارد.
عده‌اى معتقدند که سوگ و از دست دادن عزیزى می‌تواند منجر به افسردگى گردد. مطالعات نشان داده است که مرگ همسر بیشترین نقش را به عهده دارد. همچنین به دنیا آوردن فرزند، بازنشستگى، یائسگى و استرسهاى عمده دیگر می‌توانند در ایجاد افسردگى نقش عمده داشته باشند.
عوامل شخصیتى
همه افراد با تیپها و خصوصیتهاى شخصیتى مختلف ممکن است دچار افسردگى گردند، اما افرادى با انواع شخصیتى وسواس، و شخصیت نمایشى بیشتر ممکن است دچار افسردگى گردند.
عوامل یاد گرفته شده
بر اساس این عامل ارتباطات اجتماعى ناخوشایند که منجر به ارزیابى منفى فرد از خود می‌شود باعث ایجاد افسردگى است. زیرا این افراد با توجه به خصوصیات خاص خود نمی‌توانند محبت، همدردى و ارتباط عاطفى لازم را از دیگران به دست آورند.
بنابراین این افراد هم در مورد خودشان ارزیابى منفى داشته و هم دیگران را صادق نمی‌دانند و به‌تدریج آزرده و ناکام شده و افسردگى در آنان پدید می‌آید.
تفکر منفى
افرادى که داراى افکار منفى در مورد خود، زندگى و آینده هستند، دچار افسردگى می‌گردند. این افراد به جنبه منفى هر چیزى فکر می‌کنند و به نقایص خود خیلى توجه نموده و بطور مداوم خودشان را با دیگران مقایسه می‌کنند. نکته مهم اینکه این افراد هر نوع اطلاعات را سوء تعبیر می‌کنند.
مصرف داروها
بعضى از داروها مثل داروهایى که در تنظیم فشار خون بالا مصرف می‌شوند و داروهاى خواب آور باعث به‌وجود آمدن افسردگى می‌شوند.
٭ کمبود مواد غذایى مثل کمبود اسید فولیک و بعضى ویتامینها مثل ب١٢ باعث کاهش اثرات داروهاى ضداضطراب شده و درمان را با مشکل روبرو می‌کند. برای کسب اطلاعات بیشتر، می‌توانید مقاله « آیا مصرف ویتامین به در مان افسردگی کمک می‌کند؟» در بخش مقالات تخصصی سایت را بخوانید.
٭ اعتیاد به بعضى از داروها، مواد مخدر و یا الکل باعث به‌وجود آمدن افسردگى می‌شود.
ارتباط افسردگى با بیماریهاى دیگر
افسردگى اغلب به‌طور همزمان با بسیارى از بیماریها مثل بیمارى قلبى، سکته مغزى، سرطان و دیابت می‌تواند بروز پیدا کند.

 

 

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله  26  صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید


دانلود با لینک مستقیم


دانلود مقاله افسردگی در نوجوانان

دانلود مقاله اکولوژی گیاهان زراعی

اختصاصی از فایل هلپ دانلود مقاله اکولوژی گیاهان زراعی دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

 

 

مقدمه
به نام خداوند لوح و قلم حقیقت نگار وجود عدم
خدایی که داننده رازهاست نخستین سرآغاز آغازهاست
ثبات تولید در کشاورزی یکی از جنبه‌های مهم کشاورزی پایدار Agriculture Sustainable می‌باشد. گرچه مفاهیم پایداری تولید در کشاورزی دیدگاه‌های همه‌جانبه‌ای را دربر دارد و جنبه‌های مختلفی را شامل می‌شود. اقلیم و خاک از مهمترین عوامل تولید می‌باشند و بهره‌برداری از زمین عمدتاً بر اساس کیفیت این دو عامل استوار است.
پراکنش و توزیع گیاهان طبیعی در عرض‌های جغرافیایی مختلف و همچنین در ارتفاعات متفاوت متفاوت در رابطه با عوامل محیطی و بخصوص بارندگی و درجه حرارت و در مرحله بعد شرائط فیزیکی و شمیایی خاک می‌باشد. این موضوع در ارتباط با گیاهان زراعی نیز صادق است و بدین‌ترتیب شناخت عوامل مختلف محیطی و انتخاب گیاهان مناسب برای شرایط متفاوت از مهمترین عوامل موثر در تولید است. حفظ ثبات با آگاهی از نیازهای محیطی و تامین شرایط مناسب برای هرمحصول امکان‌پذیری است و به همین دلیل در شرایط دیم به علت نوسانات شرایط اقلیمی و عدم امکان تامین همه نیازهای گیاه تولید از ثبات کمتری برخوردار است.
امروز روابط عوامل محیطی و تولید با کمک مدل‌های ریاضی برای اکوسیستم‌های مختلف زراعی بیان می‌شود و این روابط به صورت کمی درآورده شده است.
بدین ترتیب امکان پیش‌بینی تولید با توجه به شرایط مختلف اقلیمی در هر منطقه بیشتر شده است. این اکوسیستم‌ها چون ساخته‌ی دست بشر هستند و بر اساس نیازهای انسان بوجود آمده‌اند، قاقد تنوع لازم بوده و از نظر اکولوژیکی حساسیت بیشتری به نوسانات محیطی دارند و به همین دلیل برای حفظ ثبات تولید، شناخت عوامل محیطی در رابطه با نیازهای این اکوسیستم‌ها از اهمیت خاصی برخوردار است. در همین رابطه آگاهی از اثرات تنش‌های محیطی بر رشد و تولید این اکوسیستم‌ها نیز جهت حفظ ثبات محصول ضروری می‌باشد. بدین ترتیب به منظور بهره‌گیری هرچه بیشتر از منابع محیطی و کاهش خسارت وارده به محیط از طریق به کارگیری اصول صحیح اکولوژیکی در اکوسیستم‌های زراعی و نیز کاربرد روش‌های منطقی تولید بحث اکولوژی گیاهان زراعی مطرح می‌شود. (منبع شماره1)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول
گیاهان زراعی
تعداد گیاهان و حیواناتی که مورد استفاده انسان قرار می‌گیرد، در مقایسه با آن چه که در دسترس اوست، ناچیز است. برای مثال تنها در حدود 3000 گونه از 350000 گونه گیاهان گلدار، دارای ارزش اقتصادی هستند. علاوه بر آن انتقال از مرحله‌ی شکارچی‌گری به مرحله‌ی دامداری یا کشاورزی ساکن و از کشاورزی معیشتی به تجاری، مقدار گونه‌ها کاهش قابل ملاحظه‌ای یافته است. غذای انسان‌های اولیه خیلی متنوع‌تر از امروزه بوده است. هارلن (1976) معتقد است که در دوران گذشته هزاران گیاه و صدها حیوان برای استفاده غذایی مورد استفاده قرار می‌گرفته است. در آزمایشی با آنالیز محتویات معده انسان عصر فلز (انسان تولوند) (هل بک، 1950) ملاحظه شد که آخرین غذای او شامل هفده گیاه مختلف بود که فقط دو عدد از آنها، یولاف و جو کشت می‌شدند و بقیه علف‌های هرز گیاهانی بودند که کشت شده بودند.
امروزه دوازده گیاه زراعی و سه تیپ دام اهلی عمده‌ی کشورهای جهان را تامین می‌کنند. توسعه‌ی کشاورزی واقعه‌ای جدید در تاریخ تکاملی انسان محسوب می‌شود. این واقعه بستگی به انتخاب و تکثیر و به عبارت دیگر، اهلی‌کردن گونه‌های گیاهای و حیوانات با مشخصات دلخواه و مطلوب برای انسان دارد. این موضوع نه فقط ترکیب نسبی جمعیت گیاهان و حیوانات را تغییر داد، بلکه حدود ده درصد از زمین‌هایی که پوشش گیاهی طبیعی داشته‌اند، به وسیله گیاهان زراعی جایگزین شده‌اند و بخش عمده‌ای از زمین‌های باقیمانده نیز به سبب چرای دام‌ها تغییرات زیادی حاصل کرده‌اند. اکوسیستم کشاورزی ساختمان و ترکیب ساده‌تری نسبت به اکوسیستم طبیعی داراست. در این اکوسیستم کم و بیش سه تیپ موجودات غلبه دارند:
1. گیاهان زراعی یا گیاهانی که قابل زراعت هستند.
2. دام‌های اهلی
3. علف‌های هرز، آفات و بیماری‌ها
حیوانات و گیاهان اهلی شامل آنهایی هستند که تکثیر و اصلاح آنها کم و بیش توسط انسان کنترل می‌شود. انتخاب و به‌نژادی که اساساً روی اعاب وحشی صورت گرفته است، از یک طرف باعث حذف ویژگی‌های نامطلوب برای انسان شده است که این ویژگی‌ها برای بقای آنها مفید بوده است و از طرفی دیگر ویژگی‌هایی که دارای ارزش زراعی بوده‌اند، توسعه داده شده است. (جدول 1-1) در مورد گیاهانی که اهلی شده‌اند، رابطه‌ی همزیستی آنها با انسان طوری است که فقط تعداد معدودی از آنها بدون محافظت انسان می‌تواند به صورت وحشی بقاء داشته باشند.

 

 

 

 

 


جدول 1-1: بیست گیاه زراعی مهم بر حسب سطح زیر کشت

 

نام عمومی اندام اقتصادی موارد استفاده عمده
گندم
برنج
ذرت
جو
ارزن
سورگوم
سویا
پنبه
یولاف
لوبیا
سیب‌زمینی
بادام زمینی
چاودار
سیب‌زمین شیرین
نیشکر
کاساوا
نخود
نخودچی
انگور
کلم روغنی (منداب) غله
غله
غله
غه
غله
غله
حبوبات
دانه
غله
حبوبات
غده
حبوبات
غله
ریشه
ساقه
غده
حبوبات
حبوبات
میوه
بذر غذایی، علوفه
غذایی
علوفه
علوفه، غذایی و مالت
غذایی، علوفه
غذایی، علوفه
غذایی، علوفه و روغن
الیاف، علوفه و روغن
غذایی، علوفه
غذایی، علوفه
غذایی
غذایی، علوفه و روغن
غذایی، علوفه
غذایی
غذایی، علوفه
غذایی
غذایی، علوفه
غذایی، علوفه
غذایی، نوشابه
روغن، علوفه

 

 

 

گیاهان مهم زراعی
ارزش گیاهان زراعی بسته به توانایی آنها در تولید هرچه بیشتر تولیدات مفید، نسبت به اجداد وحشی آنهاست. یکی از تفاوت‌های مشخصی که بین گیاهان زراعی و اجداد وحشی آنها وجود دارد، رشد زیادتر آنهاست (شوانیتز، 1960) که این تغییر در اندام‌هایی که به عنوان محصول برداشت می‌شوند و نسبت آنها در کل گیاه مشخص است.
برای مثال در غلات بخش بیشتری از مواد ساخته شده در طول دوره فتوسنتز، به دانه می‌رود و مقدار کمتری از آن به برگ‌ها اختصاص داده می‌شود. برعکس در سیب‌زمینی منبع اصلی ذخیره مواد غده است. ویژگی مهم دیگری که در تفاوت گیاهان زراعی و اجداد وحشی آنها وجود دارد، کاهش انتشار طبیعی بذر به وسیله انتخاب ساقه‌های محکم و غیرشکننده در غلات و بسته‌بودن نیام و میوه در نخود، لوبیا، فلفل و غیره است. همزمان با کاهش انتشار بذر بعضی از صفت‌های مطلوب مثلاً اندازه بذر افزایش یافته است. به طور مثال بذر لوبیا (Phaseolus Vulgaris) 5 تا 8 برابر بزرگتر از اجداد وحشی آن است.
اندام‌هایی که برای برداشت انتخاب می‌شود، ترکیب و فرم آنها نسبت به گذشته تغییر کرده است. مواد سمی یا تلخ در یام و لوپن کاهش و یا حذف شده است و نسبت موادی که برای انسان باارزش و مفید هستند، مانند پروتئین، روغن، شیرینی، دارویی یا معطر به طور قابل‌ملاحظه‌ای افزایش یافته است.
گیاهان زراعی اغلب بر حسب استفاده ویژه‌ای که دارند، طبقه‌بندی می‌شوند که البته این موضوع از تغییرات زیادی برخوردار است. طبقه بندی جامع‌تر و عمومی‌تر براساس اندام‌هایی که برداشت می‌شوند، صورت گرفته است که در جدول 2-1 نشان داده شده است:
غلات (دانه) بذر
حبوبات بذر
گیاهان ریشه‌ای و غده‌ای ریشه و ساقه متورم
سبزیجات (محصول سبز) برگ‌ها و ساقه‌ها
میوه‌ها بذرهای دارای پوشش یا کپسول
دانه‌ی غلات و حبوبات یکی از منابع اولیه تامین کربوهیدرات‌ها، چربی، پروتئین، ویتامین‌ها، مواد معدنی ضروری برای تغذیه انسان‌ها و دامهاست. (جدول 2-1)
جدول 2-1: ترکیبات 100 گرم از مهمترین غلات در مقایسه با گیاهان غده‌ای حبوبات و سبزیجات
انرژی (کیلوکالری) پروتئین (گرم) چربی (گرم)
گندم
برنج
ذرت
سورگوم
یولاف
چاودار
سیب‌زمینی
نخود (سبز و خشک)
کاهو 340
310
352
348
317
338
83
70
15 12
8
10
10
10
11
2
9/4
12 2
2
4
5
5
2
1/0
4/0
2/0
دانه غلات به سبب داشتن آب نسبتاً کم و دوره‌ی خواب طولانی، علاوه بر اینکه به آسانی حمل و انبار می‌شوند، منبع غذایی فشرده نیز می‌باشند.
ریشه و غده‌ها اندام‌های حجیمی هستند که به سبب داشتن (بیشتر از 75 درصد) سایر اندام‌ها متمایز گشته است و این موضوع عامل محدودکننده‌ برای انبارشدن بوده است، ولی عامل افزایش عملکرد در واحد سطح است. گیاهان غده‌ای (به جز سیب‌زمینی) بیشتر دو ساله هستند و در اواخر فصل اول رشد که اندام‌های ذخیره شونده به حداکثر اندازه خود رسیدند، برداشت می‌شوند.
سبزیجات شامل آندسته از گیاهانی می‌شوند که ارزش آنها در برگها و ساقه‌های تازه و جوان است. مقدار زیاد سلولز و فیبر در آنها سبب محدودیت در مصرف غذایی آنهاست. این گیاهان منبع اصلی ویتامین‌ها، مواد معدنی، مواد دارویی مانند نیکوتین، تانن و کافئین هستند. به سبب حجم زیاد و درصد آب بالا ذخیره‌سازی آنها بستگی به خشک‌کردن، سیلوکردن یا یخ‌زدن سریع دارد.
میوه از نظر زراعی به مواد گوشتی و آبدار که بذر را دربر می‌گیرد (میوه‌های انگوری، سیب و گلابی) یا میوه‌های بذری (نارگیل، گیلاس و گوجه) اطلاق می‌گردد. برخی مانند موز، ممکن است حاوی مقدار زیادی کربوهیدرات باشند. در اکثر میوه‌ها ارزش اقتصادی آنها به سبب خوشمزه بودن و داشتن مقدار زیادی ویتامین c می‌باشد. همانند سبزیجات به سبب داشتن مقدار زیادی آب نگهداری آنها نیاز به نوعی ذخیره‌سازی دارد.
سهولت در کشت و کار، بستگی به فرم رشد و یا عادت رشد و سیکل زندگی هر گیاه زراعی دارد. در گیاهانی که از طریق بذر تکثیر می‌شوند، مساله عمده در موفقیت گیاهان زراعی، تولید بذرهایی با قدرت جوانه‌زنی بالا می‌باشد. البته پیشرفت‌هایی که در زمینه تولید بذرهای هیبرید بخصوص در غلات شده است، باعث شده است که تکثیر بذر مستلزم کشت گیاهان خاصی باشد. تولید و تکثیر غیرجنسی در اکثر گیاهانی که دارای ریشه و یا غده هستند، مانند سیب‌زمینی، سیب‌زمینی شیرین، کاساوا و یام که غذای عمده‌ی مناطق حاره‌ای مرطوب را تشکیل می‌دهند، صورت می‌گیرد، چون شرایط محیطی برای کشت غلات مناسب نیست و کشت این قبیل گیاهان در مناطق حاره‌ای رایج است و همچنین برای بعضی از گیاهانی که میوه تولید می‌کنند، مانند موز، توت‌فرنگی، آناناس و نیشکر تکثیر غیرجنسی لازم است.
اکثر گیاهان زراعی و بویژه آنهایی که دانه تولید می‌کنند، یک ساله و بقیه دوساله هستند. مانند گیاهان ریشه‌ای که اغلب به عنوان یک‌ساله کشت شده است و فقط برای تولید بذر، به آنها اجازه داده می‌شود به گل بروند.
بسیاری از گیاهان چندساله برای دوره‌های کوتاه کشت می‌شوند و یا مانند پنبه حتی به عنوان یک ساله کشت می‌شوند. تیپ رشد محدود، استحکام و مستقیم‌بودن ساقه و غیرشکننده بودن آنها و عدم پراکندگی بذر سبب تسهیل در برداشت می‌شود.

 

بنابراین تعجب‌آور نیست که در غلات که عمده‌ترین گیاهان اهلی را تشکیل می‌دهند، دارای بیشترین ویژگی‌های لازم برای یک گیاه زراعی بوده است و بیشترین توجه از نظر برداشت مکانیزه را به خود معطوف کرده‌اند. بزرگترین مشکل در مورد گیاهان ریشه‌ای، میوه‌ها و سبزیجات است که در آنها برداشت مکانیزه به سادگی باعث خسارت به آنها شده، رشد نامحدود در آنها امکان پراکنش بذر نیز مشکل‌آفرین است.

 

غلات
طبق نظریه هارلن (1976) مهمترین گیاهان زراعی (جدول 3-1) از نظر ارزش، تولید و سطح زیر کشت گیاهانی هستند که مصرف غذایی دارند و دارای بازده زیادی از نظر مواد ذخیره‌ای به ازاء هر واحد کار دارند و از نظر نمود بیولوژیکی (نسبتاً با ثبات هستند) بی‌خطر هستند و نیازهای غذایی عمده انسان و دام‌ها را تامین می‌کند.
در میان اینها غلات از لغت سرس یا الهه غذایی گرفته شده است و دارای ارزش بالایی هستند (شکل 1-1). این گیاهان شامل غلات دانه‌ریز (گندم، جو، برنج، چاودار، یولاف) و یا غلات دانه درشت (ذرت، سورگوم، ارزن) می‌شوند و جمعاً 50 درصد انرژی و پروتئین مورد نیاز جهان را تامین می‌کنند (بیش از هفتاد و پنج درصد زمانی که غذایی که برای تغذیه دام‌ها استفاده می‌شوند نیز محسوب شود) و دو سوم زمین‌های زیر کشت را شامل می‌شوند. غلات اولین گیاهان اهلی شده بودند که از دیرباز منبع غذایی انسان بوده‌اند.
غلات از نظر حجمی و ارزش عمده‌ترین مواد غذایی، در تجارت جهانی است و امروزه ذخیره غذایی جهان (غذای ذخیره شده) بر حسب مقدار دانه‌های غذایی که سالانه پس از تجارت باقی می‌مانند، سنجیده می‌شود.مسلماً اهمیت غلات در ارتباط با ارزش غذایی آنها (شامل
12-10درصد پروتئین)، سهولت کشت، حمل و نقل و انبارکردن، دامنه وسیع سازگاری به شرایط محیطی و زودرسی آنها می‌باشد. سه غله عمده و قدیمی: برنج، گندم و ذرت که هر یک شامل واریته‌ها و نژادهای زیادی هستند، با سابقه‌ای طولانی توسط انسان انتخاب و به‌نژادی شده‌اند.

 

جدول 3-1: گیاهان زارعی عمده
گیاه زراعی تولید جهانی (تن *10-6) درصد سهم در تولید جهانی
گندم
برنج
ذرت
سیب‌زمینی
جو
سیب‌زمینی شیرین
کاساوا
سویا
سورگوم
حبوبات
ارزن
یولاف
گوجه‌فرنگی
چاودار 417
345
334
228
190
136
105
62
52
52
52
49
41
28 7/15
13
5/12
8/10
1/7
1/5
9/3
3/2
2
9/1
9/1
8/1
5/1
1
گندم و چاودار از غلاتی هستند که برای تهیه نان استفاده می‌شوند و هر دو دارای مقدار بیشتری پروتئین نسبت به سایر غلات هستند. گندم دارای مقدار زیادی پرتئین گلوتن است که باعث ورآمدن خمیر می‌شود و در نتیجه آرد آن سبک‌تر و متخلخل‌تری که دارای ارزش انرژی بیشتری از چاودار است، تولید می‌کند و بیشتر از چاودار مورد استفاده است.
البته آرد چاودار به سبب دارابودن پروتئین از نوع لیسین، دارای ارزش غذایی بیشتری است، ولی ارزش انرژی‌زایی آن کمتر از گندم است. نان سیاه چاودار هنوز در اروپای شرقی غذای فقراست، ولی به وسیله مهاجرین به عنوان غذای ویژه برای رژیم غذایی آمریکای شمالی معرفی شده است. چاودار در مقایسه با سایر غلات مقاومت بیشتری به یخبندان دارد و از نظر نوع خاک نیز کم‌توقع‌تر است.
با وجود کاهش سطح زیر کشت غلات، هنوز این گیاه در اروپای شمالی به مقدار زیادی جهت تهیه غذای دام و الکل کشت می‌شود. هیبرید تریتیکاله اخیراً از تلاقی بین گندم و چاودار است. البته این گیاه کمبود گلوتن دارد و فقط تعداد کمی لاین اصلاح شده آن آرد مناسبی برای نان تولید می‌کنند. بنابراین امید می‌رود که رقم‌هایی اصلاح ‌شوند که نسبت به چاودار از نظر تولید و از نظر مقاومت از گندم بهتر باشند.
گندم و برنج از مهم‌ترین دانه‌های غذایی هستند. گندم دارای مقدار پروتئین بالایی است، ولی نسبت آن به واریته و شرایط محیطی که در آن رشد می‌کند، بستگی دارد. با دارابودن دامنه‌ی وسیع سازگاری به آب و هوا و شرایط خاک سطح زیر کشت آنها، از هر گیاه دانه‌دار دیگری بیشتر است.
به سبب دارابودن ریشه عمیق در خاک‌های سنگین که مواد غذایی بالایی دارند، بخوبی رشد می‌کنند. حدود 80-70 درصد واریته‌های گندم جهان، آنهایی هستند که دارای عملکرد بالا بوده و زمستانه می‌باشند که در پاییز کشت می‌شود و بلافاصله رشد می‌کند و در طول تابستان بعد می‌رسند. واریته‌های بهاره احتیاج به دوره‌ی رشد کمتری دارند و به سبب عملکرد بالقوه‌ کمتر، دامنه‌ی وسعت آنها محدود است. در مناطقی که ‌باران کم و تابستان گرم دارند، افزایش گلوتن، کاهش محصول را در گندم‌های سخت جبران می‌کند. آرد این گندم‌ها برای تولید نان مناسب است. در مقابل گندم‌های نرم که سازگاری بهتری با آب و هوا و سرد و مرطوب دارند، آردهایی چندمنظوره دارند که در شیرینی، بیسکویت، مواد مخصوص صبحانه و غذای دام استفاده می‌شود.
در مناطقی که آب و هوای مرطوب و گرم دارند، کشت گندم به ارتفاعات محدود می‌شود. حساسیت به حمله قارچ‌ها و مشکلات برداشت و انبارنمودن باعث شده است که این گیاه، در مناطقی که درجه‌ی حرارت زیاد و رطوبت نسبی هوا نیز بالاست، کشت شود.
اگرچه سطح زیر کشت برنج، به اندازه‌ی گندم نیست، با این وجود نصف غذای جمعیت، دنیا را تشکیل می‌دهد. حدود 95% آن در مناطق گرم و مرطوب و سواحل پست نیمه گرمسیری خاور دور به کشت برنج که تنها غذای آنهاست، اختصاص دارد. برنج مانند گندم، سابقه تاریخی طولانی کشت دارد.
امروزه دارای 14000 واریته محلی سازگار به شرایط محیطی مختلف و سیستم‌های سنتی تولید است. دو گروه ایندیکا (بومی جنوب آسیا) و ژاپونیکا (بومی ژاپن، شمال چین و کره) از برنج وجود دارد که ارقام آنها به روزهای بلند با فصل کوتاه این مناطق سازگار شده‌اند.
برنج در میان غلات، از این نظر قادر است در آب جوانه زده و رشد کند، منحصر به فرد است. این گیاه درجه‌ی حرارت‌های زیاد (حداقل
12-10 درجه سانتی‌گراد) برای جوانه‌زدن نیاز دارد. البته واریته‌های زودرس، باعث می‌شود که بتوان تا مناطق هوکایدو (ژاپن) آنرا کشت کرد و آبیاری باعث شده است در مناطق خشک دنیا توسعه یابد.
جو و یولاف دو غله دیگر مناطق معتدله‌ عمدتاً به عنوان غذای دام مورد استفاده قرار می‌گیرند. جو زودتر از سایر غلات می‌رسد. ضمن اینکه نیاز آب و هوایی آن، نظیر گندم است. ولی می‌توان در عرض‌های جغرافیایی بالاتر و خشک‌تر نسبت به گندم کشت کرد.
پروتئین جو در رابطه با واکنش این گیاه به آب و هوا نظیر گندم است و این فاکتور در رابطه با استفاده از جو به عنوان غذای دام یا در صنایع تخمیری موثر است. بالابودن نسبت نشاسته به پروتئین در جو، در شرایط مرطوب برای تهیه مالت مناسب‌تر از دانه‌های سخت که دارای پروتئین بالا هستند، می‌باشد. اگرچه نیاز غذایی جو مانند گندم نیست، اما عدم زهکشی و بالابودن اسیدیته را کمتر تحمل و در برابر غلظت نسبتاً زیاد نمک‌های قلیایی مقاوم‌تر است.
یولاف (هر دو قسمت کاه و دانه) به عنوان غذایی دام استفاده می‌شود. اگرچه ارزش غذایی آن از نظر چربی (8درصد) و پروتئین (16درصد) بالاست، ولی پتانسیل تولید آن کم است. پوست دانه، فیبری و نرمتر از سایر غلات است. یولاف از گیاهان شاخص نواحی معتدله سرد و مرطوب است، اما مقاومت آن کم و از نظر خاک قانعتر از گندم و جو است.
ذرت، سورگوم و ارزن سه غله‌ی عمده مناطق گرم می‌باشند. ذرت که به عنوان یک گیاه غذایی در آمریکای مرکزی، منشاء گرفته است، با گندم و جو اولین گیاهان زراعی بودن که اهلی شدند. این گیاه دارای تنوع ژنتیکی و دامنه وسیع از نظر سازگاری به شرایط محیطی است و از پرمحصول‌ترین غلات است. مهمترین گروه‌های تجارتی آن عبارتند از:
1. ذرت غلافدار (Zea mays tunicate)
2. ذرت آردی (Z.m. amylacea)
3. ذرت پاپ‌کرن (Z.m. everta)
4. ذرت سخت (Z.m. indurate)
5. ذرت دندانه‌ای (Z.m. indentata)
6. ذرت شیرین (Z.m. saccharata)
ذرت‌های هیبرید با عملکرد بالا در دهه 1920 و 1930 در آمریکا تولید شدند. تقریباً اکثر ذرت‌های امروزی، هیبرید و یا از نژادهای هیبرید تولید شده‌اند. کوتاه‌شدن فصل رشد، چه به وسیله کم‌آبی و یا پایین‌بودن درجه حرارت سبب شده است که کشت این هیبریدها، در مناطق خشک‌تر و یا سردتر نسبت به گذشته، افزایش یابد.
امروزه به مقیاس زیادی در عرض‌های جغرافیایی (ْ58 شمالی و ْ40 جنوبی) و حاره‌ای (که 4500 متر از سطح دریا ارتفاع دارند) کشت می‌شوند. بهترین تولید، زمانی حاصل می‌شود که تابستان‌های گرم با درجه حرارت متوسط روزانه (ْc24) همراه با شبهای گرم باشد. یکی از فاکتورهای محدودکننده، عدم رطوبت کافی و وجود تنش در دوره‌ی گل‌دهی و گرده‌افشانی است. (زمان کاکل‌دهی)
در مقایسه با دو گیاه دیگر ذرت به عنوان یک دانه غذایی در سطح جهانی دارای برتری است. اگرچه کمبود اسید آمینه‌ی ضروری لیسین، ارزش غذایی آن را کاهش داده، ولی بالابودن چربی و پروتئین آن باعث شده است که مهمترین مواد غذایی کنسانتره برای دام‌ها باشد. در مناطقی که برای رسیدن دانه ذرت نامساعد هستند، ولی در عین حال رشد رویشی آن سریع است، می‌توان برای علوفه نیز از آن استفاده کرد. دانه ذرت منبع غذایی مکملی، برای بسیاری از فرآورده‌ها از جمله فرآورده‌های مخصوص صبحانه، آرد، ذرت، روغن‌های گیاهی و قند برای تولید فرآورده‌های الکلی است.
سورگوم و ارزن از غلات مناطق خشک گرمسیری و نیمه‌گرمسیری است و محصول سورگوم بیشتر از ارزن می‌باشد. به علاوه جزء محدود گیاهانی است که در برابر خشکی مقاوم است. چهار گروه سورگوم بر اساس ویژگی‌های بذر و استفاده‌ی اصلی آنها وجود دارد:

 


1. سورگوم دانه‌ای: غذای انسان و دام.
2. سورگوم شیرین (سورگو): علوفه، شربت قند، الکل.
3. سورگوم علفی: که در آن سودانگراس مهمترین گیاه علوفه‌ای برای تولید علوفه خشک و به عنوان چراگاه است.
4. سورگوم جاروبی.
علاوه بر آن کائولیانگ، گروهی از سورگوم‌ها را شامل می‌شود که نسبت به خشکی مقاوم ولی در درجه‌ی حرارت پایین‌تر نسبت به بقیه رشد می‌کنند. بر خلاف ذرت، سورگوم یک دانه‌ی غذایی است که از آفریقا منشا گرفته و بویژه از جنگ جهانی دوم، ارزش آن به عنوان یک گیاه علوفه‌ای در مناطق نیمه‌خشک جنوب غربی آمریکا افزایش یافته است. به‌نژادی برای متناسب ساختن آن با سیستم‌های فشرده مکانیزه، در سورگوم سریعتر از هر گیاه زراعی دیگر صورت گرفته است. ارزن هم نقش مهمی به عنوان دانه‌ی غذایی در مناطق گرم و خشک و به عنوان غذایی دام در سایر مناطق دارد. اگرچه نسبت به گذشته کمتر کشت می‌شود، اما هنوز از گیاهان زراعی مهم آفریقا و آسیا بویژه در مناطقی که برای کشت سورگوم خشک است و یا خاک‌های آن فقیر است، کشت می‌شود.
اهمیت غلات از نظر تولید مواد غذایی مورد نیاز، برای رشد و سلامتی انسان است. البته حتی در مورد گندم که مهمترین دانه غذایی است، از نظر مقدار، توازن و بویژه کیفیت پروتئین آن در حد کامل خود نیست.

 

کمبود پروتئین همراه با کیفیت پایین آن در جیره غذایی انسان، عامل اصلی بیماری کواشیور کور است که در نتیجه سوء تغذیه و کمبود پروتئین حاصل می‌شود. بر حسب، تعداد 9 تا 10 اسید آمینه (که در ساختمان پروتئین‌ها هستند)، برای سلامتی ضروریست. پروتئین گیاهی، از نظر برخی از این اسیدهای آمینه با کمبود مواجهند و فاقد ویتامین B12 هستند. به طور کلی لیزین و متیونین در تمام غلات کم است، در صورتی که ذرات دارای کمبود تریپتوفان نیز می‌باشد.

 

بقولات
در مقایسه با غلات، حبوبات دارای لیزین فراوان است، اما از نظر سیستین و متیونین که دارای گوگرد کم هستن، در حالی که پروتئین در گیاهانی که برگ‌های سبز دارند، از نظر اسید آمینه به جز متیونین، موازنه‌ی بسیار خوبی خوبی دارد. در صورت کمبود یک یا دو اسید آمینه، استفاده از بقیه‌ی اسیدهای آمینه، به همان نسبت کاهش یافته است، زیرا مازاد اسیدها نمی‌توانند ذخیره شوند و برای تولید انرژی شکسته می‌شوند، در نتیجه یک رژیم غذایی گیاه‌خواری تنها می‌تواند از ترکیب مصرف چندین غذا که دارای پروتئین‌های مکمل هستند، حاصل شود. (اسکریمشاویانگ 1976)

 


به عنوان مثال هنگامی که منبع غذایی پروتئین‌دار به صورتی مخلوط شوند که کمبودهای یکدیگر را جبران کنند (شکل a,b 1-1). در حالی که حبوبات در مقایسه با غلات، از نظر مقدار برخی اسیدهای آمینه‌ی ضروری کمبود دارند، دارای لیزین کافی است که می‌تواند در غلات که دارای کمبود واقعی این اسیدهای آمینه هستند، کمک کند. علاوه بر آن در دانه حبوبات نسبت بیشترین پروتئین به کربوهیدارت‌ها وجود دارد. در کشورهایی که مردم به رژیم غذایی گیاه‌خواری زیاد وابسته هستند، حبوبات در تامین پروتئین‌ نقش مهمی به عهده دارند و به همین دلیل گوشت مرد فقیر نامیده می‌شود.
بعد از غلات حبوبات مانند: سویا، بادام‌زمینی، نخود و لوبیا از مهمترین گیاهان زراعی هستند که در مناطق معتدله و گرمسیری کشت می‌شوند. این گیاهان دارای سه ویژگی عمومی زراعی هستند.
اول این که بذر در میوه (غلات) قرار دارد و به همین دلیل به همه‌ی آنها لگوم گفته می‌شود. دوم اینکه در اکثر گونه‌های مهم از نظر زراعی بذرهای نسبتاً درشت تولید کرده که به آن حبوبات می‌گویند. پروتئین این دانه‌ها از نظر لیزین غنی بوده و 20 تا 30 درصد وزن آنها را تشکیل می‌دهد. سوم اینکه همه‌ی آنها می‌توانند ازت هوا را (از طریق زندگی همزیسیتی یا باکتری‌های ریزوبیوم ریشه) که میزان متوسط آن در حدود 150 تا 250 کیلوگرم در هکتار در سال و حداکثر آن 600 کیلوگرم در سال است، تثبیت کنند. بعضی از حبوبات دارای درصد بالایی روغن بوده و به همین دلیل منشاء روغن‌های گیاهی هستد. به علاوه منبع غذایی خوبی برای دام‌ها (به صورت علوفه سبز یا خشک) بوده و به مقدار زیادی به عنوان گیاه مرتعی و یا برای اصلاح خاک‌ها استفاده می‌شود.

 


شکل 1-1(a): نسبت اسید آمینه‌های ضروری در آرد گندم، تعداد و مقدار اسید آمینه که در سنتز پروتئین دخالت می‌کنند، نشان داده شده است. تمام لیزین استفاده می‌شود و اسید آمینه‌های اضافی (بخش شورخورده) ذخیره نشده اکسید می‌شوند.
سه گیاه مهم بقولات دانه‌ای شامل سویا، لوبیای معمولی و بادام‌زمینی است که بین آنها سویا گسترده‌تر و به مقدار بیشتری کشت می‌شود. سویا بومی ژاپن، چین و هند بوده و به عنوان غذا استفاده می‌شود.
در دهه 1930 به عنوان گیاهی برای پوشش خاک و حفاظت آن به آمریکا معرفی شد و بعداً به عنوان یک گیاه چند منظوره درآمد. این گیاه به سادگی به آب و هوای گرم و مرطوب تابستانه و شرایط مکانیزه مناطق آمریکا سازگار شد و در آنجا به صورت یک غذای عمده دامی درآمد. بعد از جنگ جهانی دوم سویا به عنوان یک گیاه صنعتی درآمد و بیش از 15درصد روغن خوراکی دنیا را تولید کرد. روغن سویا مهمترین ترکیب برای تهیه کره گیاهی، روغن‌های مایع، صبحانه، شیر و خامه مصنوعی است.
از مهمترین ترکیب برای تهیه کره گیاهی، روغن‌های مایع، صبحانه، شیر و خامه مصنوعی است و از مهمترین مواد تشکیل‌دهنده رنگ‌ها و روغن‌ها و صابون و غیره است. همچنین برای تهیه فرآورده‌هایی نظیر گوشت استفاده می‌شود.
بادام زمینی نیز منبع روغن‌های خوراکی است و در مقایسه با سویا به فصول گرم و طولانی‌تر احتیاج دارد و منحصر به مناطق حاره‌ای است. لوبیا با لوبیای سبز (Phaseolus Vulgaria) یکی از هفده‌گونه لوبیای زراعی است. در کشاورزی فشرده‌ی لوبیا اغلب به دو منظور برای تهیه دام و کود سبز کشت می‌شود. بیشتر گونه‌های آن گیاهان یک ساله تابستانه هستند و احتیاج نسبتاً زیادی به باران یکنواخت در طول دوره‌ی رویش خود دارند.

 


شکل 1-1(b) : مکمل پروتئین: لوبیا و گندم. خط مقطع نشان‌دهنده 100درصد مقدار اسید آمینه در پروتئین استاندارد مرجع برای برآورده کردن نیاز انسان است که بوسیله FAO پیشنهاد شده است.
گیاهان ریشه‌ای و غده‌ای
آخرین گروه گیاهان غذایی که در مناطق معتدله و گرمسیری اساس رژیم غذایی را تشکیل می‌دهند، گیاهان ریشه‌ای و غده‌ای هستند که در میان آنها سیب‌زمینی که مهم‌ترین وموثرترین گیاه برای تولید نشاسته است و یکی از اقلام اساسی غذایی در تمام کشورهای مناطق سرد و معتدله می‌باشد.
این گیاه به فصل سرد رشد سازگار است و همچنین نیاز به رطوبت یکنواخت در طول تشکیل غده و نیز خاک‌های سبک با زهکشی مناسب دارد. بالابودن درجه حرارت بویژه در شب‌ها می‌تواند از عوامل موثر در سرایت بیماری بلایت (Phytophthora infestants) که در اواسط قرن نوزدهم خسارت زیادی به سیب‌زمینی در ایرلند وارد کرد، باشد. به علاوه تکثیر غیرجنسی سیب‌زمینی امراض را مستعد می‌کند و در نتیجه تولید تجارتی بذر سیب‌زمینی انباری را دچار مشکل آلودگی می‌سازد. سیب‌زمینی بذری را معمولاً در محدوده شمالی دامنه سازگاری آن یعنی خارج از حیطه‌ی آفات و بیماری‌های این گیاه کشت می‌کنند. سیب‌زمینی یکی از پرمحصول‌ترین گیاهان زراعی است، ولی به سبب این که 78درصد وزن آن آب است، پس از چند ماه انبارکردن، قابلیت فساد دارد. در مناطق معتدله سایر گیاهان ریشه‌ای مانند شلغم و چغندر علوفه‌ای، از دیرباز برای تولید علوفه زمستانه کشت می‌شده است.

 

سیب‌زمینی شیرین و کاساوا از مهمترین گیاهان غده‌ای مناطق حاره هستند. در مناطق حاره و مرطوب که فصل رشد طولانی است و انبارکردن مواد غذایی مشکل است، وابستگی سیستم‌های سنتی معیشتی به گیاهان نشاسته‌ای از قبیل: یام و تارو زیاد است. این گیاهان برای تولید محصول خوب به روزهای بلند و شبهای گرم، در طول چهارماه رشد سیب‌زمینی شیرین و کاساوا و 8 تا 12 ماه رشد برای یام و تارو نیازمند هستند.
نیشکر یکی از گیاهان عمده زراعی است. مصرف شکر، به مقدار زیاد در کشورهای مناطق معتدله سابقه زیادی ندارد و تنها در فاصله زمانی کمی وضعیت آن، از یک کالای لوکس به کالای پرمصرف تغییر یافته است. این گیاه یکی از منابع عمده انرژی و چاشنی است و فرآورده‌های فرعی زیادی که از مهمترین آنها الکل و روغن است، از آن حاصل می‌شود. توسعه سریع تکنولوژی سال‌های اخیر در زمینه‌های کشت و کار و فرآیندسازی باعث تسهل اهلی‌شدن این گیاه شده است. بویژه به‌نژادی در مقابل مقاومت به ویروس موزائیک نیشکر باعث شده است تولید اقتصادی آن در مناطقی که کشت می‌شود، میسر گردد.
نیشکر گیاهی است مخصوص مناطق حاره که احتیاج به 14-12 ماده دوره رشد کامل دارد و پس از آن برای تجمع شکر تا زمانی که درجه حرارت مناسب شود، در زمین نگه‌داری می‌شود. به باران فراوان نیاز دارد و در طول دوره‌ی ذخیره‌سازی قند به روزهای آفتابی زیادی محتاج است.

 

چغندرقند نیز یکی دیگر از گیاهان نسبتاً جدید است که (به تکنولوژی پیشرفته جهت استخراج قند وابسته بوده) شرایط محیطی مورد نیاز آن، شبیه سیب‌زمینی است. به روزهای بلند و نور فراوان، برای افزایش قند نیاز دارد و شرایط شور و قلیایی را بهتر از بیشتر گیاهان زراعی تحمل می‌کند.
پنبه تنها گیاه صنعتی است که رقیب عمده‌ی گیاهان زراعی بوده و مهمترین گیاه تولیدکننده الیاف است. سایر گیاهان لیفی عبارتند از: کتان، کنف و سیسال.
پنبه از گیاهان قدیمی اهلی شده در آمریکای جنوبی ومرکزی و آسیا و آفریقاست. انواع مختلف آن بر حسب طول الیاف تقسیم‌بندی شده که مهمترین آنها عبارتند از:
1. آپلند آمریکایی (Gossypium Hirsutum) الیاف کوتاه
2. سی‌آیلند (G. barbadense) الیاف بلند
3. پنبه‌ی مصری (G. herbaceum) الیاف بلند
4. پنبه آسیایی (G. arboreum) ‌الیاف کوتاه
پنبه‌های آپلند آمریکایی و مصری از مهمترین گونه‌هایی هستند که در گذشته و حال به صورت دو منظوره، برای تهیه الیاف و روغن در دنیای قدیم و جدید کشت می‌شده‌اند. متوسط درجه حرارت 22-21 درجه سانتی‌گراد وحداقل 500 میلی‌متر بارندگی و عدم یخبندان در اول دوره رشد، از شرایط لازم برای موفقیت در زراعت پنبه است.

 

اصولاً پنبه گیاهی چند ساله با رشد نامحدود است که امروزه به صورت یکساله کشت می‌شود. پنبه اصولاً گیاهی دو منظوره است و بذر آن (18 تا 24 درصد روغن و 16 تا 20درصد پروتئین) از مهمترین منابع روغن‌های خوراکی است و باقیمانده بذرها پس از روغن‌کشی در تهیه کنجاله، برای غذای دام استفاده می‌شود.
گیاهان دیگری که منبع روغن‌ و غذای دام هستند، شامل گلرنگ، کرچک، آفتابگردان، شاهدانه، کتان، کنجد و کلزا است. میوه بعضی درختان مناطق گرمسیری و نخل‌های نیمه گرمسیری نظیر: نارگیل، نخل روغنی و زیتون برای مصرف محلی و نیز تولید روغن در سطح تجارتی کشت می‌شوند.
در حالی که تعدادی از گیاهان زراعی به دو منظور برای غذای انسان کشت می‌شوند، تعدادی از این گیاهان فقط به منظور علوفه کشت می‌شوند و در مجموع سطح زیادی از زمین‌های زراعی را شامل می‌شوند. این گروه شامل علف‌های چمنی و بقولات از قبیل شبدر، ماشک و یونجه است که در مناطق سرد و معتدله به عنوان چرای مستقیم، علوفه‌ سیلویی، علوفه خشک و یا کودسبز در تناوب کشت می‌شوند.
چون در گیاهان علوفه‌ای قسمت عمده تولید آن در طول دوره‌ی رشد مصرف می‌شود و یا برای تغذیه دام بعدی ذخیره می‌شود، اهمیت نسبی آن بر حسب تولید و ارزش مشکل است، زیرا این پارامترها را نمی‌توان به دقت برای خیلی گیاهان مشخص کرد. به سبب حجم زیاد به جز در موارد خاص حمل و نقل آنها اقتصادی نیست.
بقیه‌ی گیاهان زراعی شامل سبزیجات و میوه‌جات است که چای و قهوه از مهمترین درختچه‌ها بوده انواع درختان را نیز شامل می‌شوند. هر یک از این گروه‌ها شامل‌ گیاهانی هستند که در مقیاس کم (باغ‌های تخصصی یا تجارتی) و یا در مقیاس زیاد به صورت گیاه زراعی یا به صورت باغ و یا مانند درختان غیرمثمر به صورت جنگل‌های مصنوعی کشت می‌شوند.
در یک انتهای این طیف، کشاورزی به باغبانی و در انتهای دیگر به جنگل‌کاری وصل است. (منبع شماره 2)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


فصل دوم
اقلیم زراعی و عوامل موثر بر رشد و نمو گیاهان زراعی
اقلیم و مجموعه عوامل محیطی در تعیین نوع گونه‌ی زراعی و ارقام مناسب کشت هر منطقه و نیز در تعیین عملکرد حاصل از گیاهان نقش مهمی را به عهده دارد، زیرا تولید موفقیت‌آمیز گیاهان زراعی مستلزم استفاده‌ی مفید از منابع محیطی نظیر انرژی خورشیدی، گازکربنیک و آب است.
بشر از زمان شروع کشاورزی رابطه‌ی بین اقلیم و نوع رویش را شناخت و بر همین اساس گیاهان را جهت اهلی‌نمودن انتخاب کرد و اکنون به خوبی ثابت شده است که اقلیم بر ساختمان و عمل اکوسیستم‌های طبیعی و زراعی تاثیر به سزایی دارد. با وجودی که کشاورزی مدرن توانسته است برخی از گیاهان را به مناطقی که رویشگاه اصلی آنها نیست، وارد کند، ولی هنوز می‌توان رابطه‌ی بین نوع گیاه زراعی، رویش طبیعی و اقلیم هرمنطقه را در تمام جهان به وضوح مشاهده کرد. تعداد محدودی از اقلیم‌های کره زمین در جدول 1-2 آورده شده، جهت کشاورزی مناسب می‌باشد.
به طور کلی فنولوژی، سرعت رشد و تولید ماده خشک در گیاهان زراعی به مجموعه‌ی عوامل اقلیمی نظیر انرژی خورشیدی، نور، طول روز، درجه حرارت، آب و غیره بستگی دارد و بنابراین شناخت نحوه تاثیر این عوامل بر گیاهان زراعی ضروری به نظر می‌رسد. با مطالعه این عوامل و نیز با بررسی الگوهای اقلیمی می‌توان نوع اکوسیستم زراعی مناسب برای هر منطقه را پیش‌بینی نمود. در این بخش مهمترین عوامل محیطی موثر بر رشد گیاهان زراعی مورد بررسی قرار خواهند گرفت. (منبع شماره 1)
جدول 1-1: خلاصه اقلیم‌های اصلی جهان که برای کشاورزی مناسب می‌باشند،
همراه با فرم اصلی رویش در آنها
گروه اقلیمی نوع اقلیم درجه حرارت بارندگی رویش اصلی
گرمسیری بارانی گرمسیری مرطوب در تمام سال گرم بدون فصل خشک جنگل‌های بارانی حاره‌ای
گرمسیری مرطوب و خشک در تمام سال گرم تابستان مرطوب و زمستان خشک ساوانا و جنگل‌های خشک
خشک اسپتی واقع در عرض‌های جغرافیایی میانی تابستان‌های گرم و زمستان‌های سرد ملایم در تابستان علفهای چمنی کوتاه و ایستاده
مرطوب
(مزوترم) نیمه‌گرمسیری با تابستان خشک تابستان های داغ زمستان‌های گرم تابستان خشک و زمستان بارانی درخچه‌های چوبی اسکلروفیلیک
مرطوب نیمه‌گرمسیری تابستان‌های گرم و زمستان‌های معتدل تمام سال مرطوب جنگل‌های مخلوط و علف‌های چمنی بلند
دریایی تابستان‌های خشک و زمستان‌های معتدل بارندگی در تمام فصول ولی عمدتاً در زمستان مخروط‌داران تا جنگل‌های خزان‌دار
مرطوب
(میکروترم) مرطوب بری یا تابستان‌های گرم مرطوب بری با تابستان‌های گرم بارندگی عمدتاً در تابستان جنگل‌های خزان‌دار
مرطوب بری با تابستان‌های خشک مرطوب بری با تابستان‌های خشک کل باران سالانه متغیر ولی تابستان معمولاً خشک جنگ و علف‌های چمنی بلند

 

شدت نور
شدت نور بر فرآیندهای داخلی گیاه تاثیر می‌گذارد. برای مثال پدیده‌های فتومرفوژنز وابسته به نور، معمولاً تحت تاثیر نورهای با شدت کم قرار می‌گیرند. ولی جهت انجام فتو سنتز مطلوب نور باشدت زیاد لازم است ، بنابراین مقدار زیاد نور خورشید یک سرمایه‌ی بالقوه عظیم برای کشاورزی در مناطق نیمه خشک می باشد زیرا مناطق نیمه خشک گرم و معتدل جهان در مقایسه با بسیاری از نقاط دیگر دارای طول روز بلندتر،آفتاب درخشانتر توام با حرارت متعادل بالا می باشد.

 

به طور کلی در نورهای با شدت کم، بین شدت نور و شدت فتوسنتز در شدت فتوسنتز یک رابطه خطی وجود دارد و از نظر تئوری فتوسنتز در هر شدت نوری ولو ناچیز، انجام می‌گیرد، ولی در عمل در شدت‌های نور کم تنفس بر فتوسنتز پیشی می‌گیرد. برای مثال فتوسنتز خالص در شدت نور5380 لوکس برابر صفر می‌باشد. حداقل شدت نور لازم برای فتوسنتز مفید5380 تا 10760 لوکس می‌باشد که در این حالت تبادل گازی فتوسنتزی (جذب CO2 و دفعO2) بیشتر از تبادل گازی تنفس (O2 و دفع CO2) می‌باشد.
فتوسنتز برگ با افزایش شدت نور از قانون بازده نزولی پیروی می‌کند و شدت‌های خیلی زیاد نور از طریق تخریب مولکول‌های کلروفیل بر فتوسنتز اثر بازدارنده دارد. این پدیده را اصطلا حاً خورشیدی‌شدن کلروفیل می‌نامند. در اغلب گیاهان زراعی برگ در شدت نور معادل 2/0 کالری در سانتی‌متر مربع در دقیقه به اشباع نوری می‌رسند که این شدت نور معادل شدت نور در روز ابری و در هنگامی که خورشید در بالاترین نقطه قرار دارد، می‌باشد.
کیفیت نور: عوامل بسیاری ازجمله مقدار و نوع پوشش ابر، مه، آلودگی هوا و رنگ شاخ و برگ گیاهانی که در معرض نور قرار گرفته‌اند بر کیفیت نور دریافتی تاَثیر می‌گذارد. تشعشع تا طول موج 25/0 میکرون (طیف ماوراء بنفش) برای غالب گیاهان مضراست. از 4/0 تا 69/0 میکرون موثرترین نور برای فتوسنتز می‌باشد.
تشعشع با طول موج بالاتر از 74/0 میکرون (طیف مادون قرمز) عملاً تاثیری بر فتوسنتز ندارد و اثر اصلی آن حرارتی است و تنفس را افزایش می‌دهد، طول موج‌های فعال از نظر فتوسنتز (PAR ) بسته به عرض جغرافیائی و فصول سال متغیر است.
مدت نور: مدت نور یا تعداد ساعات روشنائی کنترل کننده برخی از پدیده‌های درونی گیاه ازجمله فتوپریودیسم است و از نظر پیدایش اندامها (مرفوژنز) در گیاه اهمیت دارد.
بطور کلی اثرات نور در گیاهان را به سه دسته کلی می‌توان تقسیم نمود که عبارتند از:
اثرات انرژی‌زائی نور
اثرات تحریک کننده وتنظیم‌کننده نور
اثرات مخرب نور
و به عنوان مثال، فتوسنتز از اثرات نوع اول، فتوپریودیسم، فتوترو پیسم و مرفوژنز از اثرات نوع دوم و خورشیدی شدن کلروفیل‌ها از اثرات نوع سوم می باشند. (منبع شماره 1)

 

آب:
هدف نهایی کشاورزی حصول حداکثر محصول در واحد سطح است. عوامل محدودکننده‌ای در این مسیر وجود دارند که هر کدام به نحوی عملکرد محصولات زراعی را کاهش می‌دهند. در شکل 1-2، برخی از این عوامل بر حسب سهم نسبی هر یک در کاهش محصول نشان داده شده است و همانگونه که مشاهده می‌شود، کمبود آب در این میان بیشترین سهم را در کاهش عملکرد به خود اختصاص داده است.
اهمیت نسبی آب در تولیدات کشاورزی بر حسب شرایط جغرافیایی و اقلیمی تغییر می‌کند و بطور کلی به مقدار و توزیع زمانی نزولات بستگی دارد. بنابراین بررسی خصوصیات بارندگی در شناخت وضعیت رطوبتی هر منطقه جهت رشد و نمو محصولات زراعی حائز اهمیت است. علاوه بر بارندگی میزان تبخیر و تعرق وخصوصیات خاک در ارتباط با نگهداری آب نیز نقش مهمی در رژیم رطوبتی هر منطقه به عهده دارد.
بارندگی یک عنصر اقلیمی است که سال به سال تغییر می‌کند و در واقع بارندگی یک متغیر تصادفی است که میزان آن در واحد زمان متغیر بوده، ولی میانگین درازمدت آن ثابت می‌باشد. برنامه‌ریزی‌های زراعی نباید صرفاً بر مبنای میانگین بارندگی یک منطقه انجام گیرد، بلکه حتماً باید نوسانات آن را نیز درنظر داشت. تخمین احتمالات وقوع مقادیر مشخص باران را در صورت موجود بودن آمار درازمدت نزولات می‌توان با روش‌های آماری به دست آورد.
ضریب تغییرات (CV) بارندگی سالانه از 1/0 در مناطق مرطوب تا 0/1 در اقلیم‌های خک متغیر است. در مورد باران‌های بین 1500-1700م.م در سال این ضریب تغییرات بین 3/0-2/0 قرار دارد.

 

 

 

 

 



شکل 1-2: تاثیر عوامل محیطی مختلف بر محدودکردن رشد گیاهان زراعی نسبت به شرایط اپتیمم رشد.

 

الگوهای توزیع بارندگی در اقلیم‌های مختلف متفاوت بوده و از نقاط مرطوب استوایی تا مناطق خشکی که میزان بارندگی در آنها کمتر از حداقل نیاز گیاهان است، متغیر می‌باشد.
میانگین حداقل مقدار بارندگی برای رشد گیاهان زراعی (AAR)، بسته به نوع گیاه زراعی متفاوت است. تمام باران نازل شده قابل استفاده گیاه نمی‌باشد، بلکه این نزولات وارد شبکه پیمایش باران شده و به تدریج مصرف می‌گردد. در شکل 2-2، سرنوشت نزولات در جوامع گیاهی (یا شبکه پیمایش باران) نشان داده شده است.

 

 

 



شکل 2-2: سرونوشت باران در این طرح بیلان آب در خاک و جامعه گیاهی نشان داده شده است.
منبع اصلی تامین آب مورد نیاز گیاهان، آب ناشی از نزولات آسمانی (برف و باران) است، ولی

دانلود با لینک مستقیم


دانلود مقاله اکولوژی گیاهان زراعی